ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်ဖျားနာလျှင်

မိခင်လောင်းတို့ရေ။ ဝမ်းကြာတိုက်ထဲက သားသားမီးမီးလေးတွေကို လွယ်ထားရတဲ့အချိန်က ကိုးလဆယ်လတောင်ဆိုတော့ နွေ၊မိုး၊ဆောင်း ရာသီဥတုသုံးမျိုးလုံးကို ကိုယ်ဝန်လွယ်ရင်းဖြတ်သန်းရတဲ့အခါ တစ်ခါတစ်လေ ဖျားနာတတ်ကြတာပေါ့။ ဒီလိုဖျားနာခဲ့ရင် အားလုံးမေးတတ်ကြတာက ဘာဆေးသောက်ရမလဲ၊ ကိုယ်ဝန်နဲ့အဆင်ပြေပါ့မလားဆိုတဲ့ မေးခွန်းပါပဲ။ ဒီတော့ဘယ်ဆေးတွေက အန္တရာယ်ကင်းသလဲ၊ ဘယ်ဆေးကတော့မသောက်သင့်ဘူးလဲဆိုတာ အဖြေရှာကြည့်ကြရအောင်နော်။

ဘယ်အဖျားကျဆေးကိုသောက်သင့်သလဲ?

ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်ဖျားနာရင် စိတ်အချရဆုံးအဖျားကျဆေးကတော့ ပါရာစီတမော(Paracetamol)ပါပဲ။ အစီတာမိုင်နိုဖန်(Acetaminophen) ဆိုတာကိုလဲကြားဖူးကြမယ်ထင်ပါတယ်။ တကယ်တော့ ပါရာစီတမောနဲ့ အစီတာမိုင်နိုဖန်ဆိုတာအတူတူပါပဲ။ Paracetamol ကိုလကိုယ်ဝန်လနုလရင့်မရွေး စိတ်ချစွာသုံးနိုင်ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာလေ့လာဆန်းစစ်ချက်တွေအရ ပါရစီတမောဟာ မိခင်အတွက်ရောကလေးအတွက်ပါ ထိခိုက်မှုမရှိဘူးလို့ အဖြေတွေ့ရှိထားပါတယ်။

ဒါဆို ပါရာစီတမော တစ်မျိုးပဲသောက်ရတော့မှာလား?

ပါရာစီတမောအပြင် လူတွေအသုံးများတဲ့ဆေးတွေကတော့ Ibuprofen ၊ Mefenamic Acid နဲ့ Diclofenacတို့ပါပဲ။ ဒီဆေးတွေက NSAID (Non Steroidal Anti Inflammatory Drugs) ဆိုတဲ့ဆေးအုပ်စုဝင်တွေဖြစ်ပါတယ်။ Ibuprofenကိုတော့ သာမာန်ဖျားနာကိုက်ခဲရင်သုံးကြပြီး Diclofenacကိုတော့ ဖျားနာတာထက် နာကျင်ကိုက်ခဲရင်ပိုသုံးကြပါတယ်။ Mefenamic Acidကတော့ အမျိုးသမီးတွေ ရာသီသွေးဆင်းခြင်းကြောင့်ကိုက်ခဲရင်သုံးကြပါတယ်။ ဒီဆေးသုံးမျိုးလုံးကို သာမာန်အချိန်မှာ အဖျားပျောက်ဆေးအနေနဲ့လဲ သုံးနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်ကာလမှာတော့ ကိုယ်ဝန်လနုစဉ်မှာ ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်နဲ့သုံးနိုင်ပေမယ့် ကိုယ်ဝန်တတိယသုံးလပတ်မှာတော့ ရေမွှာရည်နည်းခြင်း၊ ကလေးရဲ့နှလုံးသွေးလည်ပတ်မှုလမ်းကြောင်းကို ထိခိုက်နိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် တားမြစ်ထားပါတယ်။ Aspirin( အက်စပရင်) သည်လည်းထို့အတူပါပဲ။ ကိုယ်ဝန်တတိယသုံးလပတ်မှာ အသုံးပြုမိရင် မီးဖွားတဲ့အခါ မိခင်အတွက်သွေးဆုံးရှုံးမှုကို ပိုများစေပြီး ကလေးမှာလည်း Haemolytic Disease of Newbornလို့ခေါ်တဲ့ သွေးနီဥတွေပေါက်ကွဲစေတဲ့ရောဂါရနိုင်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ပါရာစီတမောသည်သာစိတ်အချရဆုံးလို့ပြောချင်ပါတယ်။ နှာစေးချောင်းဆိုးပျောက်ဆေးများကိုလည်း ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်အတိုင်းသောက်သုံးနိုင်ပါတယ်။

ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်ဖျားနာလျှင် ပိုးသတ်ဆေးသောက်သင့်သလား?

အချို့သောဖျားနာခြင်းတွေဟာ ဘက်တီးရီးယားပိုးကြောင့် ဖြစ်တတ်တဲ့အတွက် ပိုးသတ်ဆေးသောက်ဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့်ပိုးသတ်ဆေးတိုင်းဟာ အန္တရာယ်ကင်းတယ်လို့တော့ ယူဆလို့မရပါဘူး။

ပင်နယ်စလင်အုပ်စုဝင်ဖြစ်တဲ့ အမောက်စီစလင်(Amoxicillin) အစရှိတဲ့ပိုးသတ်ဆေးတွေနဲ့ Cephalosporinအုပ်စုပိုးသတ်ဆေးတွေဟာ ကိုယ်ဝန်ကိုမထိခိုက်နိုင်တဲ့အတွက် ဆရာဝန်ညွှန်ကြားမှုနဲ့အတူ သုံးစွဲနိုင်ပါတယ်။ အခြားပိုးသတ်ဆေးတွေအနေနဲ့ Erythromycin ၊ Clindamycin တို့ကိုလဲသုံးနိုင်ပါတယ်။

ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်မှာ မသုံးစွဲသင့်သော လူသိများတဲ့ဆေးတွေကတော့

  • Tetracycline (တက်တရာဆိုင်ကလင်း)
  • Chloramphenicol (ကလိုရမ်ဖန်နီကော)
  • ငှက်ဖျားပိုးသတ်ဆေးအချို့ (Quinine ၊ Chloroquine)
  • Norfloxacin ၊ Cirofloxacin (စီဖရန်) အစရှိတဲ့ Quinolone အုပ်စုဝက်ဆေးများ
  • တီဘီရောဂါပိုးသတ်ဆေး Isoniazid ၊ Rifampicin (သတိပြုသုံးစွဲရန်) တို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။

ကဲ အခုလောက်ဆို မိခင်လောင်းတို့ ဘယ်ဆေးတွေကို ရွေးချယ်သောက်သုံးသင့်လဲ သိရပြီပေါ့နော်။

မေတ္တာဖြင့်
စိုင်းမြတ်သူ

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ဖ်ားနာလ်ွင္

မိခင္ေလာင္းတို႔ေရ။ ဝမ္းၾကာတိုက္ထဲက သားသားမီးမီးေလးေတြကို လြယ္ထားရတဲ့အခ်ိန္က ကိုးလဆယ္လေတာင္ဆိုေတာ့ ေႏြ၊မိုး၊ေဆာင္း ရာသီဥတုသံုးမ်ိဳးလံုးကို ကိုယ္ဝန္လြယ္ရင္းျဖတ္သန္းရတဲ့အခါ တစ္ခါတစ္ေလ ဖ်ားနာတတ္ၾကတာေပါ့။ ဒီလိုဖ်ားနာခဲ့ရင္ အားလံုးေမးတတ္ၾကတာက ဘာေဆးေသာက္ရမလဲ၊ ကိုယ္ဝန္နဲ႔အဆင္ေျပပါ့မလားဆိုတဲ့ ေမးခြန္းပါပဲ။ ဒီေတာ့ဘယ္ေဆးေတြက အႏၲရာယ္ကင္းသလဲ၊ ဘယ္ေဆးကေတာ့မေသာက္သင့္ဘူးလဲဆိုတာ အေျဖ႐ွာၾကည့္ၾကရေအာင္ေနာ္။

ဘယ္အဖ်ားက်ေဆးကိုေသာက္သင့္သလဲ?

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ဖ်ားနာရင္ စိတ္အခ်ရဆံုးအဖ်ားက်ေဆးကေတာ့ ပါရာစီတေမာ(Paracetamol)ပါပဲ။ အစီတာမိုင္ႏိုဖန္(Acetaminophen) ဆိုတာကိုလဲၾကားဖူးၾကမယ္ထင္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ပါရာစီတေမာနဲ႔ အစီတာမိုင္ႏိုဖန္ဆိုတာအတူတူပါပဲ။ Paracetamol ကိုလကိုယ္ဝန္လႏုလရင့္မေရြး စိတ္ခ်စြာသံုးႏိုင္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာေလ့လာဆန္းစစ္ခ်က္ေတြအရ ပါရစီတေမာဟာ မိခင္အတြက္ေရာကေလးအတြက္ပါ ထိခိုက္မႈမ႐ွိဘူးလို႔ အေျဖေတြ႔႐ွိထားပါတယ္။

ဒါဆို ပါရာစီတေမာ တစ္မ်ိဳးပဲေသာက္ရေတာ့မွာလား?

ပါရာစီတေမာအျပင္ လူေတြအသံုးမ်ားတဲ့ေဆးေတြကေတာ့ Ibuprofen ၊ Mefenamic Acid နဲ႔ Diclofenacတို႔ပါပဲ။ ဒီေဆးေတြက NSAID (Non Steroidal Anti Inflammatory Drugs) ဆိုတဲ့ေဆးအုပ္စုဝင္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ Ibuprofenကိုေတာ့ သာမာန္ဖ်ားနာကိုက္ခဲရင္သံုးၾကၿပီး Diclofenacကိုေတာ့ ဖ်ားနာတာထက္ နာက်င္ကိုက္ခဲရင္ပိုသံုးၾကပါတယ္။ Mefenamic Acidကေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြ ရာသီေသြးဆင္းျခင္းေၾကာင့္ကိုက္ခဲရင္သံုးၾကပါတယ္။ ဒီေဆးသံုးမ်ိဳးလံုးကို သာမာန္အခ်ိန္မွာ အဖ်ားေပ်ာက္ေဆးအေနနဲ႔လဲ သံုးႏိုင္ပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ကာလမွာေတာ့ ကိုယ္ဝန္လႏုစဥ္မွာ ဆရာဝန္ၫႊန္ၾကားခ်က္နဲ႔သံုးႏိုင္ေပမယ့္ ကိုယ္ဝန္တတိယသံုးလပတ္မွာေတာ့ ေရမႊာရည္နည္းျခင္း၊ ကေလးရဲ႕ႏွလံုးေသြးလည္ပတ္မႈလမ္းေၾကာင္းကို ထိခိုက္ႏိုင္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ တားျမစ္ထားပါတယ္။ Aspirin( အက္စပရင္) သည္လည္းထို႔အတူပါပဲ။ ကိုယ္ဝန္တတိယသံုးလပတ္မွာ အသံုးျပဳမိရင္ မီးဖြားတဲ့အခါ မိခင္အတြက္ေသြးဆံုး႐ွံဳးမႈကို ပိုမ်ားေစၿပီး ကေလးမွာလည္း Haemolytic Disease of Newbornလို႔ေခၚတဲ့ ေသြးနီဥေတြေပါက္ကြဲေစတဲ့ေရာဂါရႏိုင္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ပါရာစီတေမာသည္သာစိတ္အခ်ရဆံုးလို႔ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ႏွာေစးေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေဆးမ်ားကိုလည္း ဆရာဝန္ၫႊန္ၾကားခ်က္အတိုင္းေသာက္သံုးႏိုင္ပါတယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ဖ်ားနာလ်ွင္ ပိုးသတ္ေဆးေသာက္သင့္သလား?

အခ်ိဳ႕ေသာဖ်ားနာျခင္းေတြဟာ ဘက္တီးရီးယားပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္တဲ့အတြက္ ပိုးသတ္ေဆးေသာက္ဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ပိုးသတ္ေဆးတိုင္းဟာ အႏၲရာယ္ကင္းတယ္လို႔ေတာ့ ယူဆလို႔မရပါဘူး။

ပင္နယ္စလင္အုပ္စုဝင္ျဖစ္တဲ့ အေမာက္စီစလင္(Amoxicillin) အစ႐ွိတဲ့ပိုးသတ္ေဆးေတြနဲ႔ Cephalosporinအုပ္စုပိုးသတ္ေဆးေတြဟာ ကိုယ္ဝန္ကိုမထိခိုက္ႏိုင္တဲ့အတြက္ ဆရာဝန္ၫႊန္ၾကားမႈနဲ႔အတူ သံုးစြဲႏိုင္ပါတယ္။ အျခားပိုးသတ္ေဆးေတြအေနနဲ႔ Erythromycin ၊ Clindamycin တို႔ကိုလဲသံုးႏိုင္ပါတယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္မွာ မသံုးစြဲသင့္ေသာ လူသိမ်ားတဲ့ေဆးေတြကေတာ့

  • Tetracycline (တက္တရာဆိုင္ကလင္း)
  • Chloramphenicol (ကလိုရမ္ဖန္နီေကာ)
  • ငွက္ဖ်ားပိုးသတ္ေဆးအခ်ိဳ႕ (Quinine ၊ Chloroquine)
  • Norfloxacin ၊ Cirofloxacin (စီဖရန္) အစ႐ွိတဲ့ Quinolone အုပ္စုဝက္ေဆးမ်ား
  • တီဘီေရာဂါပိုးသတ္ေဆး Isoniazid ၊ Rifampicin (သတိျပဳသံုးစြဲရန္) တို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။

ကဲ အခုေလာက္ဆို မိခင္ေလာင္းတို႔ ဘယ္ေဆးေတြကို ေရြးခ်ယ္ေသာက္သံုးသင့္လဲ သိရၿပီေပါ့ေနာ္။

ေမတၱာျဖင့္
စိုင္းျမတ္သူ

MyDoctor Telemedicine Application
Related posts
All Articlesကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများအထွေထွေ

ရာသီတုပ်ကွေးအဖြစ်များတတ်တဲ့ ဆောင်းအခါသမယ...

1 Mins read
ရာသီတုပ်ကွေးအဖြစ်များတတ်တဲ့ ဆောင်းအခါသမယ… ရာသီတုပ်ကွေးရောဂါပိုးဆိုတာ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးတစ်မျိုးဝင်တဲ့ရောဂါပါ။ ကိုယ်ခံအားသာကောင်းရင် သူ့ဟာသူ ပြန်ကောင်းသွားနိုင်ပေမယ့် ပြန်သာမကောင်းခဲ့ဘူးဆိုရင် ပန်းနာပြန်ထတာ၊ အဆုတ်ရောင် ရောဂါ၊ အဆုတ်လေပြွန်ရောင်တာ၊ နားပိုးဝင်တာ၊ နှလုံးပြဿနာတွေနဲ့ အသက်ရှုရခက်တာတွေပါဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။ ဒီရာသီတုပ်ကွေးရောဂါဟာ…. အသက်အရမ်းငယ်လွန်း၊ ကြီးလွန်းတဲ့အခါ အသက် ၁၉ နှစ်အောက်တည်းကစပြီး…
All Articlesကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများဆီးချိုရောဂါဖိုးဖိုးဖွားဖွား ကျန်းမာရေး

ဆီးချိုကြောင့်ဖြစ်တတ်တဲ့ ရေတိမ်၊ အတွင်းတိမ်ဆိုတာ ဘယ်လိုမျိုးလဲ

1 Mins read
ဆီးချိုကြောင့်ဖြစ်တတ်တဲ့ ရေတိမ်၊ အတွင်းတိမ်ဆိုတာ ဘယ်လိုမျိုးလဲ ❗ ဆီးချိုရောဂါဟာ အချိန်ကြာလာတဲ့အခါ သေချာသာမထိန်းနိုင်ဘူးဆိုရင် နှလုံး၊ကျောက်ကပ်၊ အာရုံကြောတွေသာမက မျက်လုံးကိုပါထိခိုက်လာနိုင်ပါတယ်။ မျက်လုံးမှာ ရေတိမ်၊ အတွင်းတိမ်ဖြစ်ရာကနေ တဆင့် နောက်ဆုံး မျက်စိအမြင်အာရုံဆုံးရှုံးသွားတဲ့ထိတောင်ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အတွင်းတိမ်ဖြစ်တဲ့အခါ စစချင်းမှာ အမြင်အာရုံကိုနှောင့်ယှက်တာမျိုးမရှိပေမယ့် ကြာလာတဲ့အခါ အမြင်ဝါးလာတာမျိုး…
All Articlesကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများဆီးချိုရောဂါ

သင့်ဆီးချိုရောဂါနဲ့ ကျောက်ကပ်လေးရဲ့အနာဂတ်

1 Mins read
သင့်ဆီးချိုရောဂါနဲ့ ကျောက်ကပ်လေးရဲ့အနာဂတ်… ဆီးချိုရောဂါရှည်ကြာလာတဲ့အခါမှာ ခန္တာကိုယ်တွင်း ကျောက်ကပ်ရဲ့ အညစ်အကြေးတွေအရည်တွေကို စွန့်ထုတ်ပေးတဲ့ လုပ်ဆောင်မှုဟာ ကျဆင်းလာပါတယ်။ ဒီလိုလုပ်ဆောင်မှုကျဆင်းတာကနေ ကျောက်ကပ်လုံးဝမလုပ်မလုပ်တော့တဲ့အခြေအနေထိဖြစ်နိုင်ပြီး ကျောက်ကပ်ဆေးရတာ၊ ကျောက်ကပ်အစားထိုးရတာ တွေထိဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် သင့်ဆီးချိုကို သေချာထိန်းသိမ်းပြီး ကုသမှုခံယူဖို့လိုပါလိမ့်မယ်။ ဆီးချိုရောဂါမှာ ကျောက်ကပ်ထိခိုက်နေပြီဆိုရင် စစချင်းမှာ လက္ခဏာသိပ်မပြတတ်ပေမယ့်…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *