ဒူးနာ၊ခါးနာ၊တင်ပဆုံနာခြင်းဝေဒနာ
Osteoarthritis လို့ခေါ်တဲ့ အရိုးနဲ့အဆစ်အမြစ်တွေရောင်ရမ်းနာကျင်တဲ့ရောဂါဟာ ကမ္ဘာတစ်လွှားမှာ အဖြစ်များပါတယ်။ အသက်ခြောက်ဆယ်ကျော်တဲ့လူကြီးပိုင်းတွေရဲ့ ဆယ်ရာခိုင်နှုန်းကျော်ဟာ ဒီဝေဒနာကိုခံစားရတတ်ပါတယ်။သူ့အလိုလိုဖြစ်တာမျိုးရှိသလို အဆစ်အမြစ်ရောဂါတစ်ခုရဲ့နောက်ဆက်တွဲအနေနဲ့ဖြစ်တာမျိုးလည်းရှိပါတယ်။ ဒါ့အပြင် တခြားရောဂါတွေ ဥပမာ- Haemochromatosis ရောဂါ (ခန္ဓာကိုယ်မှာ Iron အလွန်များတဲ့ရောဂါ)၊အဝလွန်ရောဂါနဲ့ အလုပ်အကိုင်ကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်အနေအထားမမှန်ကန်တာကြာတာကနေလည်းဖြစ်တတ်ပါတယ်။ အမျိုးသမီးများမှာပိုလို့ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ရောဂါလက္ခဏာများကတော့
* ဒူး(သို့မဟုတ်)တင်ပဆုံရိုးမှာနာကျင်လာပါတယ်။ လှုပ်ရှားလိုက်ရင် အဆစ်ကနေ crepitus လို့ခေါ်တဲ့ အသံမြည်ပါတယ်။
* မလှုပ်ရှားဘဲနေတဲ့အခါမှာတောင်မှ နာကျင်မှုကရှိနေတတ်ပါတယ်။ လှုပ်ရှားမှုများရင် ဝေဒနာပိုဆိုးလာပါတယ်။
* အဆစ်အမြစ်တွေက မခိုင်တော့သလိုခံစားရတတ်ပါတယ်။ နာကျင်မှုကြောင့် ကြွက်သားတွေရဲ့ စွမ်းဆောင်အားကျဆင်းလာပါတယ်။
* အဆစ်မှာနာကျင်ခြင်း၊ ပုံသဏ္ဍာန်မမှန်ခြင်း၊ အရိုးတွင်ရောင်လာခြင်း၊ လှုပ်ရှားမှုအနည်းငယ်သာပြုလုပ်နိုင်တော့ခြင်းတို့ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
* ဒီရောဂါဟာ ကိုယ့်ရဲ့အလုပ်အကိုင်၊ မိသားစုတာဝန်၊ ဝါသနာ နဲ့ ဘဝနေထိုင်မှုပုံစံပေါ်မူတည်ပြီး ရောဂါရဲ့လက္ခဏာတွေ ပိုဆိုးနိုင်တာမျိုးလည်းရှိပါတယ်။
ဘယ်လိုသိရှိနိုင်မလဲ?
ဆရာဝန်နဲ့စမ်းသပ်ပြသပြီး နာကျင်တဲ့နေရာ အဆစ်အမြစ်ကို ဓာတ်မှန်ရိုက်ပြီးသိရှိနိုင်ပါတယ်။ သွေးစစ်တဲ့အခါ CRP ဆိုတဲ့ဓာတ်တစ်မျိုးလည်း အနည်းငယ်တက်နေနိုင်ပါတယ်။
ဘယ်လိုကုသကြမလဲ?
- လေ့ကျင့်ခန်း (Physiotherapy & Exercise)ကြွက်သားတွေသန်မာအောင် အေရိုးဗစ်လေ့ကျင့်ခန်း၊ ပုံမှန်ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုလေ့ကျင့်ခန်းများ ပြုလုပ်သင့်ပါတယ်။
- ကိုယ်အလေးချိန်ထိန်းညှိခြင်း
- အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးနဲ့ လိမ်းဆေးများကလည်း ဝေဒနာကို သက်သာစေပါတယ်။
- Vitamin D ကို ဖြည့်စွက်အားဆေးအနေနဲ့လည်းသောက်သုံးလို့ရပါတယ်။ဘယ်လိုမှမသက်သာနိုင်တော့တဲ့ အလွန်ပြင်းထန်တဲ့ Osteoarthritis ရောဂါကိုတော့ ခွဲစိတ်ကုသပြီး Joint Replacement နည်းလမ်းနဲ့ကုသကြပါတယ်။
အားလုံးကျန်းမာပျော်ရွှင်ကြပါစေ။
မောင်(ဆေး-၁)