ငှက်ဖျားရောဂါ

  • ငှက်ဖျားရောဂါသည် Plasmodium ခေါ် ကပ်ပါးပိုးကြောင့်ဖြစ်သော ကူးစက်ရောဂါ တစ်မျိုးဖြစ်ပါသည်။ ရောဂါပိုး အမျိုးအစား ၄ မျိုးရှိပါသည်။

ကူးစက်နိုင်သောနည်းလမ်းများ

  • Anopheles ခြင်ကိုက်ခြင်း
  • ရောဂါပိုးရှိသောသွေးသွင်းခြင်း
  • ရောဂါပိုးရှိသောသွေးနှင့် ထိတွေ့ထားသော အပ်နှင့် ဆေးပိုက်များဖြင့် ဆေးထိုးခံရခြင်း
  • ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်မှ သန္ဓေသားသို့ ကူးစက်ခြင်း

ရောဂါပျိုးချိန်

  • ရောဂါပိုး အမျိုးအစားပေါ်မူတည်၍ ပိုးဝင်ချိန်မှ ၈ ရက်မှ ရက် ၃၀ အတွင်းရောဂါ လက္ခဏာပြတတ်ပါသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ နှစ်အနည်းငယ်ကြာသည်အထိ ရောဂါလက္ခဏာမပြဘဲ ကိုယ်တွင်း၌ ကပ်ပါးပိုး အဖြစ် ရှိနေတတ်ပါသည်။

ရောဂါလက္ခဏာများ

ရောဂါပိုးအမျိုးအစားပေါ် မူတည်၍ အဖျားတက်ပုံ နှင့် ရောဂါပြင်းထန်ပုံ မတူညီကြပါ။

  • ချမ်းတုန်ဖျားခြင်း-ငှက်ဖျားရောဂါ၏ အဓိကရောဂါ လက္ခဏာဖြစ်ပါသည်။
    • Plasmodium vivax & ovale- ၃ ရက်တစ်ခါ အဖျားတက်ခြင်း။ အဖျားမတက်မှီ ချမ်းတုန်၍ အဖျားတက်ပြီးနောက် ချွေးများထွက်ကာသက်သာသွားလေ့ရှိပါသည်။ နှစ်အတန်ကြာမှ ရောဂါ ပြန်ထခြင်းဖြစ်တတ်ပါသည်။
    • Plasmodium malaria-၄ ရက်တစ်ခါ အဖျားတက်တက်ပါသည်။ ရောဂါလက္ခဏာမပြဘဲ သွေးတွင်း၌ နှစ်ပေါင်းများစွာ ရှိနေတတ်ပါသည်။
    • Plasmodium falciparum-၃ ရက်တစ်ခါ အဖျားတက်လေ့ရှိပြီး ဤပိုးကြောင့် ဖြစ်သော ငှက်ဖျားရောဂါသည် ပြင်းထန်သော အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး နောက်ဆက်တွဲ အန္တရာယ်များစွာဖြစ်တတ်ပါသည်။
  • ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ နှုံခြင်း၊ ကြွက်သားများနာကျင်ခြင်း။
  • အသည်းနှင့် သရက်ရွက်ကြီးခြင်း။
  • သွေးအားနည်းခြင်း၊ အသားဝါခြင်း တို့ဖြစ်တတ်ပါသည်

Falciparum ပိုးကြောင့် ဖြစ်သော ငှက်ဖျားရောဂါ၏ နောက်ဆက်တွဲ ရောဂါများ

  • သွေးအားအလွန်နည်းခြင်း၊ သွေးအားနည်းလွန်းခြင်းကြောင့် နှလုံးကောင်းစွာ အလုပ်မလုပ်နိုင်ခြင်း၊
  • ရေဓာတ်နှင့် သွေးတွင်းသတ္တုဓာတ်များ ကမောက်ကမဖြစ်ခြင်း
  • ကိုယ်တွင်း အင်္ဂါများထိခိုက်ခြင်း
    • ဦးနှောက်အတွင်း ငှက်ဖျားပိုးဝင်ခြင်း
    • ဆီးနည်းခြင်း၊ ကျောက်ကပ်ပျက်ခြင်း၊
    • ချောင်းဆိုးခြင်း၊ အဆုတ်ရေဝင်ခြင်း၊
    • အသည်းကြီးခြင်း၊ အသားဝါခြင်း၊ အသည်းပျက်ဆီးခြင်း
    • ဗိုက်အောင့်ခြင်း၊ ဝမ်းလျောခြင်း၊ ဝမ်းကိုက်သလို ဖြစ်ခြင်း
  • သွေးတွင်း သွေးနီဥများပျက်စီး၍ ဆီးမဲမဲများသွားခြင်း
  • သွေးတွင်း သကြားဓာတ်ကျခြင်း
  • သွေးပေါင်ကျခြင်း
  • အဖျားကြီးခြင်း
  • သရက်ရွက်ကွဲခြင်း၊ ကြီးခြင်း၊ သွေးတွင်း သွေးနီဥ၊ သွေးဖြူဥ၊ သွေးပမွှားများ များစွာဖျက်ဆီးခံရခြင်း
  • ကိုယ်ဝန်ဆောင်များတွင် ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျခြင်း၊ ကလေးအသေမွေးခြင်း၊ ပေါင်မပြည့်သောကလေးမွေးခြင်း
  • အလုပ်မလုပ်နိုင်ခြင်း

မည်သို့ပင် ရောဂါလက္ခဏာများပြင်းထန်စေကာမူ တတ်ကျွမ်းသူ ဆရာဝန်၊ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများနှင့် ထိရောက်သေချာစွာကုသမှုခံယူပါက ရောဂါ ပျောက်ကင်းနိုင်ပါသည်။

စစ်ဆေးမှုများ

ယခုအခါ ငှက်ဖျားပိုးကို အလွယ်တကူစစ်ဆေးနိုင်သော သွေးစစ်ကိရိယာများရှိလာပြီ ဖြစ်၍ ငှက်ဖျားဖြစ်သည်ဟု ထင်ပါက နီးစပ်ရာကျန်းမာရေးဌာနများတွင် စစ်ဆေးနိုင်ပြီ ဖြစ်ပါသည်။

ထို့အပြင် ရောဂါရှာဖွေရန်နှင့် ကုသရန် အောက်ပါ စစ်ဆေးမှုများကိုလည်း ခံယူသင့်ပါသည်။

  • သွေးတွင်း ငှက်ဖျားပိုးစစ်ခြင်း
  • သွေးပစ္စည်းများစစ်ဆေးခြင်း
  • ဆီးစစ်ခြင်း
  • အသည်းနှင့် ကျောက်ကပ်ဓာတ်များစစ်ဆေးခြင်း
  • သွေးတွင်းသကြားဓာတ်စစ်ဆေးခြင်း
  • နှလုံးစက်ဆွဲခြင်း(ECG)

ကုသခြင်း

ငှက်ဖျားရောဂါလက္ခဏာများပြပါက

  • မိမိသဘောဖြင့် ဆေးများဝယ်ယူသောက်သုံးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
  • သာမန်ရောဂါအဆင့်ဖြစ်ပါက ယခုအခါ ပဒုမ္မာ တံဆိပ်ဖြင့် ငှက်ဖျားဆေးများကို နီးစပ်ရာဆေးခန်း၊ ကျန်းမာရေးဌာန များတွင် ရရှိနိုင်ပြီဖြစ်၍ လိုအပ်သောဆေးပမာဏနှင့် ဆေးသောက်ရမည့် အချိန်ကာလအတိုင်း သောက်သုံးရန် လိုအပ်ပါသည်။
  • ရောဂါပြင်းထန်ပါက ဆေးရုံတက်၍ ထိုးဆေးများဖြင့် ကုသမှုခံယူရန်လိုအပ်ပါသည်။
  • ရောဂါဖြစ်ပွားပါက အမြစ်ပျောက်ကုသနိုင်ပြီဖြစ်၍ တတ်ကျွမ်းသူများနှင့် တိုင်ပင်ကုသမှု ခံယူသင့်ကြောင်း အကြံပြုအပ်ပါသည်။

ဒေါက်တာချို(ဆေး ၁)

ငွက္ဖ်ားေရာဂါ

  • ငွက္ဖ်ားေရာဂါသည္ Plasmodium ေခၚ ကပ္ပါးပိုးေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ကူးစက္ေရာဂါ တစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါသည္။ ေရာဂါပိုး အမ်ိဳးအစား ၄ မ်ိဳးရွိပါသည္။

ကူးစက္နိုင္ေသာနည္းလမ္းမ်ား

  • Anopheles ျခင္ကိုက္ျခင္း
  • ေရာဂါပိုးရွိေသာေသြးသြင္းျခင္း
  • ေရာဂါပိုးရွိေသာေသြးနွင့္ ထိေတြ႔ထားေသာ အပ္နွင့္ ေဆးပိုက္မ်ားျဖင့္ ေဆးထိုးခံရျခင္း
  • ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္မွ သေႏၶသားသို႔ ကူးစက္ျခင္း

ေရာဂါပ်ိဳးခ်ိန္

  • ေရာဂါပိုး အမ်ိဳးအစားေပၚမူတည္၍ ပိုးဝင္ခ်ိန္မွ ၈ ရက္မွ ရက္ ၃၀ အတြင္းေရာဂါ လကၡဏာျပတတ္ပါသည္။ တစ္ခါတစ္ရံ နွစ္အနည္းငယ္ၾကာသည္အထိ ေရာဂါလကၡဏာမျပဘဲ ကိုယ္တြင္း၌ ကပ္ပါးပိုး အျဖစ္ ရွိေနတတ္ပါသည္။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား

ေရာဂါပိုးအမ်ိဳးအစားေပၚ မူတည္၍ အဖ်ားတက္ပံု နွင့္ ေရာဂါျပင္းထန္ပံု မတူညီၾကပါ။

  • ခ်မ္းတုန္ဖ်ားျခင္း-ငွက္ဖ်ားေရာဂါ၏ အဓိကေရာဂါ လကၡဏာျဖစ္ပါသည္။
    • Plasmodium vivax & ovale- ၃ ရက္တစ္ခါ အဖ်ားတက္ျခင္း။ အဖ်ားမတက္မွီ ခ်မ္းတုန္၍ အဖ်ားတက္ျပီးေနာက္ ေခၽြးမ်ားထြက္ကာသက္သာသြားေလ့ရွိပါသည္။ နွစ္အတန္ၾကာမွ ေရာဂါ ျပန္ထျခင္းျဖစ္တတ္ပါသည္။
    • Plasmodium malaria-၄ ရက္တစ္ခါ အဖ်ားတက္တက္ပါသည္။ ေရာဂါလကၡဏာမျပဘဲ ေသြးတြင္း၌ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ရွိေနတတ္ပါသည္။
    • Plasmodium falciparum-၃ ရက္တစ္ခါ အဖ်ားတက္ေလ့ရွိျပီး ဤပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာ ငွက္ဖ်ားေရာဂါသည္ ျပင္းထန္ေသာ အမ်ိဳးအစားျဖစ္ျပီး ေနာက္ဆက္တြဲ အႏၱရာယ္မ်ားစြာျဖစ္တတ္ပါသည္။
  • ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ ႏႈံျခင္း၊ ၾကြက္သားမ်ားနာက်င္ျခင္း။
  • အသည္းႏွင့္ သရက္ရြက္ၾကီးျခင္း။
  • ေသြးအားနည္းျခင္း၊ အသားဝါျခင္း တို႔ျဖစ္တတ္ပါသည္

Falciparum ပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာ ငွက္ဖ်ားေရာဂါ၏ ေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါမ်ား

  • ေသြးအားအလြန္နည္းျခင္း၊ ေသြးအားနည္းလြန္းျခင္းေၾကာင့္ နွလံုးေကာင္းစြာ အလုပ္မလုပ္နိုင္ျခင္း၊
  • ေရဓာတ္ႏွင့္ ေသြးတြင္းသတၱဳဓာတ္မ်ား ကေမာက္ကမျဖစ္ျခင္း
  • ကိုယ္တြင္း အဂၤါမ်ားထိခိုက္ျခင္း
    • ဦးေနွာက္အတြင္း ငွက္ဖ်ားပိုးဝင္ျခင္း
    • ဆီးနည္းျခင္း၊ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္ျခင္း၊
    • ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ အဆုတ္ေရဝင္ျခင္း၊
    • အသည္းၾကီးျခင္း၊ အသားဝါျခင္း၊ အသည္းပ်က္ဆီးျခင္း
    • ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း၊ ဝမ္းေလ်ာျခင္း၊ ဝမ္းကိုက္သလို ျဖစ္ျခင္း
  • ေသြးတြင္း ေသြးနီဥမ်ားပ်က္စီး၍ ဆီးမဲမဲမ်ားသြားျခင္း
  • ေသြးတြင္း သၾကားဓာတ္က်ျခင္း
  • ေသြးေပါင္က်ျခင္း
  • အဖ်ားၾကီးျခင္း
  • သရက္ရြက္ကြဲျခင္း၊ ၾကီးျခင္း၊ ေသြးတြင္း ေသြးနီဥ၊ ေသြးျဖဴဥ၊ ေသြးပမႊားမ်ား မ်ားစြာဖ်က္ဆီးခံရျခင္း
  • ကုိယ္ဝန္ေဆာင္မ်ားတြင္ ကိုယ္ဝန္ပ်က္က်ျခင္း၊ ကေလးအေသေမြးျခင္း၊ ေပါင္မျပည့္ေသာကေလးေမြးျခင္း
  • အလုပ္မလုပ္နိုင္ျခင္း

မည္သို႔ပင္ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားျပင္းထန္ေစကာမူ တတ္ကၽြမ္းသူ ဆရာဝန္၊ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းမ်ားနွင့္ ထိေရာက္ေသခ်ာစြာကုသမႈခံယူပါက ေရာဂါ ေပ်ာက္ကင္းနိုင္ပါသည္။

စစ္ေဆးမႈမ်ား

ယခုအခါ ငွက္ဖ်ားပိုးကို အလြယ္တကူစစ္ေဆးနိုင္ေသာ ေသြးစစ္ကိရိယာမ်ားရွိလာျပီ ျဖစ္၍ ငွက္ဖ်ားျဖစ္သည္ဟု ထင္ပါက နီးစပ္ရာက်န္းမာေရးဌာနမ်ားတြင္ စစ္ေဆးနိုင္ျပီ ျဖစ္ပါသည္။

ထို႔အျပင္ ေရာဂါရွာေဖြရန္ႏွင့္ ကုသရန္ ေအာက္ပါ စစ္ေဆးမႈမ်ားကိုလည္း ခံယူသင့္ပါသည္။

  • ေသြးတြင္း ငွက္ဖ်ားပိုးစစ္ျခင္း
  • ေသြးပစၥည္းမ်ားစစ္ေဆးျခင္း
  • ဆီးစစ္ျခင္း
  • အသည္းႏွင့္ ေက်ာက္ကပ္ဓာတ္မ်ားစစ္ေဆးျခင္း
  • ေသြးတြင္းသၾကားဓာတ္စစ္ေဆးျခင္း
  • ႏွလံုးစက္ဆြဲျခင္း(ECG)

ကုသျခင္း

ငွက္ဖ်ားေရာဂါလကၡဏာမ်ားျပပါက

  • မိမိသေဘာျဖင့္ ေဆးမ်ားဝယ္ယူေသာက္သံုးျခင္းကို ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။
  • သာမန္ေရာဂါအဆင့္ျဖစ္ပါက ယခုအခါ ပဒုမၼာ တံဆိပ္ျဖင့္ ငွက္ဖ်ားေဆးမ်ားကို နီးစပ္ရာေဆးခန္း၊ က်န္းမာေရးဌာန မ်ားတြင္ ရရွိနိုင္ျပီျဖစ္၍ လိုအပ္ေသာေဆးပမာဏႏွင့္ ေဆးေသာက္ရမည့္ အခ်ိန္ကာလအတိုင္း ေသာက္သံုးရန္ လိုအပ္ပါသည္။
  • ေရာဂါျပင္းထန္ပါက ေဆးရံုတက္၍ ထိုးေဆးမ်ားျဖင့္ ကုသမႈခံယူရန္လိုအပ္ပါသည္။
  • ေရာဂါျဖစ္ပြားပါက အျမစ္ေပ်ာက္ကုသနိုင္ျပီျဖစ္၍ တတ္ကၽြမ္းသူမ်ားႏွင့္ တိုင္ပင္ကုသမႈ ခံယူသင့္ေၾကာင္း အၾကံျပဳအပ္ပါသည္။

ေဒါက္တာခ်ိဳ(ေဆး ၁)

MyDoctor Telemedicine Application
Related posts
All Articlesကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများအထွေထွေ

ရာသီတုပ်ကွေးအဖြစ်များတတ်တဲ့ ဆောင်းအခါသမယ...

1 Mins read
ရာသီတုပ်ကွေးအဖြစ်များတတ်တဲ့ ဆောင်းအခါသမယ… ရာသီတုပ်ကွေးရောဂါပိုးဆိုတာ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးတစ်မျိုးဝင်တဲ့ရောဂါပါ။ ကိုယ်ခံအားသာကောင်းရင် သူ့ဟာသူ ပြန်ကောင်းသွားနိုင်ပေမယ့် ပြန်သာမကောင်းခဲ့ဘူးဆိုရင် ပန်းနာပြန်ထတာ၊ အဆုတ်ရောင် ရောဂါ၊ အဆုတ်လေပြွန်ရောင်တာ၊ နားပိုးဝင်တာ၊ နှလုံးပြဿနာတွေနဲ့ အသက်ရှုရခက်တာတွေပါဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။ ဒီရာသီတုပ်ကွေးရောဂါဟာ…. အသက်အရမ်းငယ်လွန်း၊ ကြီးလွန်းတဲ့အခါ အသက် ၁၉ နှစ်အောက်တည်းကစပြီး…
All Articlesကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများဆီးချိုရောဂါဖိုးဖိုးဖွားဖွား ကျန်းမာရေး

ဆီးချိုကြောင့်ဖြစ်တတ်တဲ့ ရေတိမ်၊ အတွင်းတိမ်ဆိုတာ ဘယ်လိုမျိုးလဲ

1 Mins read
ဆီးချိုကြောင့်ဖြစ်တတ်တဲ့ ရေတိမ်၊ အတွင်းတိမ်ဆိုတာ ဘယ်လိုမျိုးလဲ ❗ ဆီးချိုရောဂါဟာ အချိန်ကြာလာတဲ့အခါ သေချာသာမထိန်းနိုင်ဘူးဆိုရင် နှလုံး၊ကျောက်ကပ်၊ အာရုံကြောတွေသာမက မျက်လုံးကိုပါထိခိုက်လာနိုင်ပါတယ်။ မျက်လုံးမှာ ရေတိမ်၊ အတွင်းတိမ်ဖြစ်ရာကနေ တဆင့် နောက်ဆုံး မျက်စိအမြင်အာရုံဆုံးရှုံးသွားတဲ့ထိတောင်ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အတွင်းတိမ်ဖြစ်တဲ့အခါ စစချင်းမှာ အမြင်အာရုံကိုနှောင့်ယှက်တာမျိုးမရှိပေမယ့် ကြာလာတဲ့အခါ အမြင်ဝါးလာတာမျိုး…
All Articlesကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများဆီးချိုရောဂါ

သင့်ဆီးချိုရောဂါနဲ့ ကျောက်ကပ်လေးရဲ့အနာဂတ်

1 Mins read
သင့်ဆီးချိုရောဂါနဲ့ ကျောက်ကပ်လေးရဲ့အနာဂတ်… ဆီးချိုရောဂါရှည်ကြာလာတဲ့အခါမှာ ခန္တာကိုယ်တွင်း ကျောက်ကပ်ရဲ့ အညစ်အကြေးတွေအရည်တွေကို စွန့်ထုတ်ပေးတဲ့ လုပ်ဆောင်မှုဟာ ကျဆင်းလာပါတယ်။ ဒီလိုလုပ်ဆောင်မှုကျဆင်းတာကနေ ကျောက်ကပ်လုံးဝမလုပ်မလုပ်တော့တဲ့အခြေအနေထိဖြစ်နိုင်ပြီး ကျောက်ကပ်ဆေးရတာ၊ ကျောက်ကပ်အစားထိုးရတာ တွေထိဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် သင့်ဆီးချိုကို သေချာထိန်းသိမ်းပြီး ကုသမှုခံယူဖို့လိုပါလိမ့်မယ်။ ဆီးချိုရောဂါမှာ ကျောက်ကပ်ထိခိုက်နေပြီဆိုရင် စစချင်းမှာ လက္ခဏာသိပ်မပြတတ်ပေမယ့်…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *