Health concerns in transgender

ပုန်းလိင်တို့ရဲ့ဂရုပြုဖွယ်ကျန်းမာရေး

Transgender (ပုန်းလိင်) ဆိုတာ အလွယ်ပြောရရင် အမျိုးသားက အမျိုးသမီးစိတ် (or) အမျိုးသမီးက အမျိုးသားစိတ်ပေါက်နေတာမျိူးပါ ။စိတ်နေစိတ်ထားသာမက နေထိုင်တာ၊ ပြောဆိုဆက်ဆံတာကအစ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်၊၊ အရင်ကတော့ ပုန်းလိင်တွေကိုဂရုမပြုမိပေမယ့် နောက်ပိုင်းမှာတော့ လူတွေအလေးထားလာကြပါတယ်၊၊ ထိုနည်းတူပုန်းလိင်တို့ရဲ့ ကျန်းမာရေးဟာလည်းအရေးပါလာပါတယ်၊၊

အရင်ဆုံး ပုန်းလိင်အချို့က နေမကောင်းဖြစ်ရင် ဆေးရုံဆေးခန်းသွားဖို့ တွန့်ဆုတ်နိုင်ပါတယ်။ ခွဲခြားခံရ၊ အနှိမ်ခံရမှာစိုးရိမ်လို့ ရှောင်ရှားတာလည်းဖြစ်တတ်ပါတယ်။ အဲလိုနဲ့ ထိရောက်တဲ့ကုသမှုမရတတ်ကြပါဘူး။

ဒါ့အပြင် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မလုံခြုံမှုတွေ၊ စိတ်ဓာတ်ကျတာတွေပါ ပူးတွဲပြီးဖြစ်လာနိင်ပါတယ်။ သုတေသီ တွေရဲ့အဆိုအရ စိတ်ဓာတ်ကျတာ၊ စိတ်ဖိစီးတာတွေက ပုန်းလိင်တွေမှာပိုပြီးကြုံတွေ့လေ့ရှိတာ်လို့ ဆိုထားပါသေးတယ်။

စိတ်ဖိစီးလာတာနဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကိုရှောင်တာ၊ တစ်ယောက်တည်းနေတာတွေများပြီး နောက်ဆုံး အထီးကျန်ကာ အဆုံးစီရင်တာတွေပါ ဖြစ်တတ်တာကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်က စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖေးမကူညီမှုတွေပေးဖို့လိုပါတယ်။အဲဒီလိုအားပေးမှုတွေမရှိရင် စိတ်ထွက်ပေါက်ရှာပြီး ဆေးလိပ်၊ အရက်၊ မူးယစ်ဆေးတို့ရဲ့ သားကောင်ဖြစ်သွားတတ်ပါသေးတယ်။ အဲလိုမျိူးဖြစ်သွားရင် ကယာကံရှင်ကော မိသားစုပါနစ်နာတတ်ကြရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် မိမိရဲ့ပုံပန်းကို လှပအောင် ဟော်မုန်းဆေးတွေထိုးတာ သောက်တာ၊ သုံးတာတွေကြောင့် မလိုလားအပ်တာတွေ၊ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးမရွေး bodyမှာ လိုအပ်တဲ့ဟော်မုန်းပမာဏထက် များလာရင်ဆိုးကျိုးတွေရှိလာမှာပါ။ ဥပမာ ကြွက်သားတက်အောင်အမျိုးသားဟော်မမခွဲစိတ်ရသေးပဲုန်း(androgen,testosterone) တွေ အရမ်းများသွားရင် အသည်းထိခိုက်နိုင်သလို၊ ရင်သားလှအောင် oestrogen တွေ အများကြီးသုံးမိရင် သွေးတိုးတာတွေ၊ ရင်သားကင်ဆာတွေဖြစ်နိုင်ပါသေးတယ်။ လိင်ပြောင်းခွဲစိတ်မှုခံယူထားရင်လဲ ကျန်တဲ့အစိတ်အပိုင်း (သားအိမ်၊ ဆီးကြိတ် စသည်) တို့ကနေလည်း ရောဂါရတတ်ပါသေးတယ်။

နောက်ပိုင်းမှာ ရှေ့တန်းရောက်လာတာကတော့ လိင်မှတဆင့်ကူးဆက်တဲ့ရောဂါတွေ (sexually transmitted diseases) တွေဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကတော့ ပုန်းလိင်သာမက အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးမရွေး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အကာအကွယ်မဲ့လိင်ဆက်ဆံတာ၊ လိင်ဆက်ဆံတဲ့အဖော်တစ်ဦးထက်ပိုတာ အစရှိတာတွေကြောင့် ကာလသားရောဂါ၊ ဆီးပူညောင်းကျရောဂါ၊ ခုခံအားကျရောဂါ တွေလို ရောဂါတွေပါရတတ်ပါတယ်။

အရေးကြီးတာကတော့ ပုန်းလိင်တွေဟာလည်းလူသားတွေဆိုတာကို လက်ခံပြီးခွဲခြားဆက်ဆံတာမျိုးမလုပ်ဖို့လိုပါတယ်။ အဲဒီလိုဆက်ဆံမိပြီဆိုရင် ပတ်ဝန်းကျင်ကနေ ပစ်ပယ်ထားသလို ခံစားရနိုင်ပြီး နစ်နာမှုတွေ ဖြစ်လာမှာပါ။ ဒါ့ကြောင့် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုကို ရှောင်ရှားပြီး စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖေးမမှု၊ အားပေးမှု၊ လုံခြုံမှုတွေနဲ့ ကျန်းမာပျော်ရွှင်တဲ့ လူ့အသိုင်းအဝိုင်းကို ဖော်ဆောင်ကြရမှာဖြစ်ပါတယ်။

Dr ZZ

ပုန္းလိင္တို႔ရဲ႕ဂ႐ုျပဳဖြယ္က်န္းမာေရး

Transgender (ပုန္းလိင္) ဆိုတာ အလြယ္ေျပာရရင္ အမ်ဳိးသားက အမ်ဳိးသမီးစိတ္ (or) အမ်ဳိးသမီးက အမ်ဳိးသားစိတ္ေပါက္ေနတာမ်ဴိးပါ ။စိတ္ေနစိတ္ထားသာမက ေနထိုင္တာ၊ ေျပာဆိုဆက္ဆံတာကအစ ဆန္႔က်င္ဘက္ ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္၊၊ အရင္ကေတာ့ ပုန္းလိင္ေတြကိုဂ႐ုမျပဳမိေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ လူေတြအေလးထားလာၾကပါတယ္၊၊ ထိုနည္းတူပုန္းလိင္တို႔ရဲ႕ က်န္းမာေရးဟာလည္းအေရးပါလာပါတယ္၊၊

အရင္ဆံုး ပုန္းလိင္အခ်ဳိ႕က ေနမေကာင္းျဖစ္ရင္ ေဆး႐ံုေဆးခန္းသြားဖို႔ တြန္႔ဆုတ္ႏိုင္ပါတယ္။ ခြဲျခားခံရ၊ အႏိွမ္ခံရမွာစိုးရိမ္လို႔ ေရွာင္ရွားတာလည္းျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အဲလိုနဲ႔ ထိေရာက္တဲ့ကုသမႈမရတတ္ၾကပါဘူး။

ဒါ့အျပင္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ မလံုၿခံဳမႈေတြ၊ စိတ္ဓာတ္က်တာေတြပါ ပူးတြဲၿပီးျဖစ္လာနိင္ပါတယ္။ သုေတသီ ေတြရဲ႕အဆိုအရ စိတ္ဓာတ္က်တာ၊ စိတ္ဖိစီးတာေတြက ပုန္းလိင္ေတြမွာပိုၿပီးႀကံဳေတြ႕ေလ့ရိွတာ္လို႔ ဆိုထားပါေသးတယ္။

စိတ္ဖိစီးလာတာနဲ႔ ပတ္ဝန္းက်င္ကိုေရွာင္တာ၊ တစ္ေယာက္တည္းေနတာေတြမ်ားၿပီး ေနာက္ဆံုး အထီးက်န္ကာ အဆံုးစီရင္တာေတြပါ ျဖစ္တတ္တာေၾကာင့္ ပတ္ဝန္းက်င္က စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေဖးမကူညီမႈေတြေပးဖို႔လိုပါတယ္။အဲဒီလိုအားေပးမႈေတြမရိွရင္ စိတ္ထြက္ေပါက္ရွာၿပီး ေဆးလိပ္၊ အရက္၊ မူးယစ္ေဆးတို႔ရဲ႕ သားေကာင္ျဖစ္သြားတတ္ပါေသးတယ္။ အဲလိုမ်ဴိးျဖစ္သြားရင္ ကယာကံရွင္ေကာ မိသားစုပါနစ္နာတတ္ၾကရပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ မိမိရဲ႕ပံုပန္းကို လွပေအာင္ ေဟာ္မုန္းေဆးေတြထိုးတာ ေသာက္တာ၊ သံုးတာေတြေၾကာင့္ မလိုလားအပ္တာေတြ၊ ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးေတြျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အမ်ဳိးသား၊ အမ်ဳိးသမီးမေရြး bodyမွာ လိုအပ္တဲ့ေဟာ္မုန္းပမာဏထက္ မ်ားလာရင္ဆိုးက်ဳိးေတြရိွလာမွာပါ။ ဥပမာ ႂကြက္သားတက္ေအာင္အမ်ဳိးသားေဟာ္မမခြဲစိတ္ရေသးပဲုန္း(androgen,testosterone) ေတြ အရမ္းမ်ားသြားရင္ အသည္းထိခိုက္ႏိုင္သလို၊ ရင္သားလွေအာင္ oestrogen ေတြ အမ်ားႀကီးသံုးမိရင္ ေသြးတိုးတာေတြ၊ ရင္သားကင္ဆာေတြျဖစ္ႏိုင္ပါေသးတယ္။ လိင္ေျပာင္းခြဲစိတ္မႈခံယူထားရင္လဲ က်န္တဲ့အစိတ္အပိုင္း (သားအိမ္၊ ဆီးႀကိတ္ စသည္) တို႔ကေနလည္း ေရာဂါရတတ္ပါေသးတယ္။

ေနာက္ပိုင္းမွာ ေရွ႕တန္းေရာက္လာတာကေတာ့ လိင္မွတဆင့္ကူးဆက္တဲ့ေရာဂါေတြ (sexually transmitted diseases) ေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ပုန္းလိင္သာမက အမ်ဳိးသား၊ အမ်ဳိးသမီးမေရြး ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အကာအကြယ္မဲ့လိင္ဆက္ဆံတာ၊ လိင္ဆက္ဆံတဲ့အေဖာ္တစ္ဦးထက္ပိုတာ အစရိွတာေတြေၾကာင့္ ကာလသားေရာဂါ၊ ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါ၊ ခုခံအားက်ေရာဂါ ေတြလို ေရာဂါေတြပါရတတ္ပါတယ္။

အေရးႀကီးတာကေတာ့ ပုန္းလိင္ေတြဟာလည္းလူသားေတြဆိုတာကို လက္ခံၿပီးခြဲျခားဆက္ဆံတာမ်ဳိးမလုပ္ဖို႔လိုပါတယ္။ အဲဒီလိုဆက္ဆံမိၿပီဆိုရင္ ပတ္ဝန္းက်င္ကေန ပစ္ပယ္ထားသလို ခံစားရႏိုင္ၿပီး နစ္နာမႈေတြ ျဖစ္လာမွာပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈကို ေရွာင္ရွားၿပီး စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေဖးမမႈ၊ အားေပးမႈ၊ လံုၿခံဳမႈေတြနဲ႔ က်န္းမာေပ်ာ္ရႊင္တဲ့ လူ႕အသိုင္းအဝိုင္းကို ေဖာ္ေဆာင္ၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။

Dr ZZ

MyDoctor Telemedicine Application
Related posts
All ArticlesCovid - 19ကူးစက်တတ်သောရောဂါများအထွေထွေရောဂါများ

Rainy season and COVID19

1 Mins read
မိုးရာသီနဲ့COVID19 မိုးရာသီက Covid19 ကူးစက်ဖို့ရာ လွယ်ကူနိုင်လားဆိုတာကတော့ ပညာရှင်တေ ွစူးစမ်းအဖြေရှာနေ ဆဲဖြစ်ပါတယ် တချို့သုတေသနပြုသူတွေကတော့ စိုထိုင်းစ မြင့်မားတဲ့ရေငွေ့အခြေအနေက ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ပိုးပြန့်နှံ့မှုကိုနှေးကွေးစေတယ်လို့ဆိုကြပေမယ့်လည်း တချို့သော သုတေသနပြုသူတွေကတော့ အခန်းတွင်းအပူချိန်နိမ့်ကျပြီး စိုထိုင်းစမြင့်မားတဲ့အခြေအနေက ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ပျံ့နှ့ံမှုကို ပိုပြီးဖြစ်ပေါ်aစေတယ်လို့ဆိုပါတယ်။ အဲ့ဒီလိုအခြေအနေကနေ ကမ္ဘာ အနှံ့ပြန့်ပွားဖို့ရာလွယ်ကူနိုင်တယ်လို့လည်းအကြံပြုကြပါတယ်…
All Articlesဖိုးဖိုးဖွားဖွား ကျန်းမာရေး

Monsoon season and elderly

1 Mins read
ဘိုးဘိုးဘွားဘွားတို့နဲ့ မုတ်သုံရာသီ မိုးဦးကျကာလရောက်လာခြင်းနဲ့အတူ ဘိုးဘွားမိဘသက်ကြီးရွယ်အိုတွေကိုစောင့်ရှောက်ကူညီဖို့ရာ ပိုပြီးလိုအပ်ကြမှာပါ။ ဒီကာလမှာ ရာသီတုပ်ကွေး၊ ရင်ကြပ်ရောဂါ၊ ဆင်တုပ်ကွေးစတဲ့ ရောဂါဘယများအပြင် ခြေလက်ကိုက်ခဲတာ၊ ဝမ်းလျောတာ၊ အိပ်ချိန်မမှန်တာမျိုးတွေဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါတယ်။ ရာသီဥတူအပြောင်းအလဲက ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာအပြောင်းအလဲတွေကိုဖြစ်လာနိုင်တာမို့ မဖြစ်ခင်ကကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ဖို့အတွက် ဘိုးဘွားမိဘတွေအတွက်ကျန်းမာရေးနဲ့ပတ်သက်တဲ့ လုပ်ဆောင်သင့်တဲ့(၇)ချက်ကို ပြောပြပေးချင်ပါတယ် ၁။ ပူနွေးသောအစားအစာနှင့်ရေများကို စားသောက်ပေးပါ…
All Articlesစိတ်ကျန်းမာရေးအထွေထွေရောဂါများ

Humans that poison the environment part (2)

1 Mins read
လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းကို အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေသော လူစားများ (1)       Narcissistic သူများတွေကို blame ဖို့ သီးသန့် မွေးဖွားလာတဲ့ပုံစံဖြစ်ပါတယ်။ ပတ်ဝန်းကျင်က ဘယ်လောက်ပဲ ဝိုင်းပြောနေပါစေ၊ သူကဘယ်တော့မှ မမှားဘူး။ သူနဲ့ ဖြစ်တဲ့သူရဲ့ အမှားသာဖြစ်တယ်။ Narcissistic type တွေဟာ သူတို့ရဲ့…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *