ကလေးတွေမှာ တွေ့ရတတ်တဲ့ လျှာနာ ခွာနာ

“ဟာ.. ကျော်ကြီး..သူငယ်ချင်း. မတွေ့တာတောင် အတော်ကြာပေါ့လား..”

” State ကျောင်းတုန်းက ခင်ခဲ့တဲ့ သူငယ်ချင်းကို shopping centre တစ်ခုမှာ တွေ့လို့ လှမ်းခေါ်လိုက်ခြင်းရယ်ပါ “….

“ဟုတ်ပကွာ… သူ့အမေကလည်း ကလေးတစ်ဖက်နဲ့ မအား ငါကလဲ အလုပ်နဲ့ဆိုတော့ ခုတလော အပြင်မထွက်ဖြစ်ဖူး… ကလေးကလဲ မူကြိုအရွယ်ရောက်နေပြီတော့ .. မျောက်ရှုံးဟေ့…”

“တလောကလည်း နေမကောင်းပဲ တစ်ဂျီဂျီနဲ့ ဖျားလိုက်.. လည်ချောင်းနာပြီး အစာမစားနဲ့ .. လက်ဖဝါးခြေဖဝါးတွေမှာ အနီစက်လေးတွေပေါ်လို့ ဆေးခန်းပြရလိုက်ရသေးတယ်… တနေ့ကမှ နေပြန်ကောင်း ကစားကွင်းပို့ပေးပါ ဂျီကျလို့ ထွက်လာတာပဲ…”

“ဟေ… ဟုတ်လား.. ဒီလို မူကြိုအရွယ် ကလေးငယ်ငယ်တေ်မှာ ဒါမျိုးကတော့ ဖြစ်တတ်ပါတယ်… မင်းပြောပုံအရဆိုရင်တော့.. ” လျှာနာ ခွာနာ”ဆိုတာမျိုး ဖြစ်လိမ့်မယ်.. ဟို တိရိစ္ဆာန် တွေဖြစ်တဲ့ လျှာနာ ခွာနာမျိုးတော့ မဟုတ်ဖူးပေါ့ကွာ…”

“သူက ကလေးတွေမှာအဖြစ်များတယ်.. အသက် ဆယ်နှစ်အောက်ကလေးတွေမှာ ဖြစ်တယ်..များသောအားဖြင့် ငါးနှစ်အောက်ဆို ပိုဖြစ်တာပေါ့..လူကြီးတွေမှာတော့ ဒီပိုးဝင်ခဲ့ရင်တောင် ကိုယ်ခံအားကောင်းတော့ တော်ရုံ ရောဂါလက္ခဏာမပြပဲ ပြန်ပျောက်သွားတတ်တယ်”

” မင်းပြောတဲ့ လက္ခဏာလေးတွေကို နားထောင်ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် အဲ့ဒါ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်”

“အေးကွာ.. ဟုတ်မှာပါ.. ဒါနဲ့ အချိန်ရရင် မုန့်လေးစားသွားပါဦးဟ”

မတွေ့တာကြာတာနဲ့ သူငယ်ချင်းမိသားစုနဲ့ ဆိုင်လိုက်ထိုင်ရင်းး….

“ဒါနဲ့ သူငယ်ချင်း ခုနက စကားဆက်ပါဦး.. အဲ့လို ရောဂါတွေက ဘယ်လိုတွေကြောင့် ဖြစ်တာလဲ..”

“အော်.. အေး .. အဓိကကတော့ တစ်ကိုယ်ရေ သန်ရှင်းမှုပေါ့ကွာ…လူတစ်ယောက်ကနေ တစ်ယောက်ကို ကူးတတ်တယ်… coxsackie လို့ ခေါ်တဲ့virus ကြောင့် အဖြစ်များတာပေါ့..

ပြောခဲ့သလို ကလေးတွေမှာ

– ဖျားခြင်း

– လည်ချောင်း နာခြင်း

– ဂျီကျခြင်း

– ခြေလက်ဖဝါးတွေမှာ အနီစက်လေးတွေ ပေါ်ခြင်း..တခါတရံ တင်ပါးပေါ်တွေမှာကော ပေါ်တတ်တယ်

– လျှာပေါ် သွားဖုံးပေါ်တွေမှာ အဖုလေးတွေပေါက်မယ် ၊နာမယ်

– ကလေးက အစားမစားခြင်း

– ကလေးငယ်လေးတွေမှာဆို ယားယံခြင်းတွေ ဖြစ်တတ်တယ်

ကူးတတ်တဲ့ ပုံစံကတော့

– နှာရည်တို့.. သွားရည်တို့နဲ့

– အရည်ကြည်ဖူးက ထွက်တဲ့ အရည်တွေနဲ့ ထိတွေ့မိတာ

– ရောဂါခံစားနေရသူက နှာချေချောင်းဆိုးတဲ့အခါ ဘေးဘက်၊ လေထဲ ပျံ့သွားတာ

– ကလေးဝမ်းကနေ ကူးတာမျိုး စသဖြင့်ပေါ့…

“ဒါဆို သူငယ်ချင်း သူ့ကို ကာကွယ်ဖို့ကျတော့ကော”…

“ပြောရရင်တော့ တကိုယ်ရည် သန့်ရှင်းရေးပဲလေ”

– ခြေလက်တွေကို သေချာ သန့်ရှင်းစွာဆေးကြောပေးရမယ်၊ သင်ပေးရမယ်

– ကလေးငယ်လေးတွေကို diaper လဲပေးပြီးတဲ့ အခါမျိုးမှာ လက်ကို သေချာဆေးပြီးမှ ကလေးကို ကိုင်ရမယ်.. အပြင်သွားတဲ့ အခါမှာ ရေအလွယ်တကူမရရင် hand wipes or gelလေး ဆောင်ထားပေါ့

– နို့စို့ကလေးတွေရှိရင် သူတို့ နို့ဘူးလေးတွေကို သေချာ သန့်ရှင်းပေးတာမျိုး၊ သွားပေါက်တဲ့ အရွယ်မှာ ညစ်ပတ်တာတွေ မကိုက်တတ်အောင် ကြည့်နေရတာမျိုး

– အိမ်တွင်း ညစ်ပတ်တဲ့နေရာတွေ၊ ရောဂါပိုး ကူးနိုင်တဲ့နေရာတွေကို သန့်ရှင်းရမယ်၊ ကလေးတွေကို အဲ့လိုနေရာမှာ မဆော့ကစားစေနဲ့ပေါ့… ကလေးတွေ အရုပ်တွေနဲ့ ဆော့တတ်ရင်လည်း ညစ်ပတ်ပေပွနေတာမျိုးဆို ပြန်သန့်ရှင်းပေးရမယ်..

– ပြောခဲ့သလိူပဲ ဆော့ကစားပြီးတဲ့ အခါမှာလည်း သူတို့ကိုယ်တိုင် လက်ကို စင်ကြယ်စွာေးဆတတ်အောင် သင်ပေးရမယ်

– ဒီလိုပုံစံရောဂါမျိုးနဲ့ ဘေးလူ ဖျားနာတာဖြစ်ဖြစ်၊ မိသားစုထဲဖျားတာဖြစ်ဖြစ် ကလေးကို အတတ်နိုင်ဆုံး မထိတွေ့စေနဲ… မတော်လို့ ကိုယ့်ကလေး သာမန်ဖျားနာတာမျိုး ဖြစ်နေခဲ့ရင် ကျောင်းမလွှတ်ပဲ အိမ်မှာ နားခိုင်းရမယ်.. ကိုယ်ခံအား ကျနေချိန်မှာ တခြားရောဂါပိုးတွေက အလွယ်တကူ ဝင်ရောက်နိုင်စွမ်းရှိတယ်…

“ဒါမျိုးလေးတွေနဲ့ ကာကွယ်ရမယ်ပေါ့ကွာ…”

” ဒါနဲ့ကော ဒီလိုရောဂါမျိုးဖြစ်ရင် ကလေး အသက်အန္တရာယ်တို့ ထိခိုက်နိုင်လား”

“များသောအားဖြင့် ဒီလိုဖျားနာတာမျိုးက ရက်အနည်းငယ်ဆို ပြန်ပျောက်ပါတယ်.. ရှားရှားပါးပါးမှသာ ကလေးရဲ့ ဦးဏှောက်အမြှေးပါးယောင်တာမျိုး ဖြစ်တတ်ပါတယ်”

“ပုံမှန် ဂရုစိုက်ရင် စိုးရိမ်စရာမရှိပါဘူး”

“ကျေးဇူးပါကွာ ဒီလို ရှင်းပြလို့”

“စကားတွေလည်း ကောင်းနေတာ .. ငါလည်း သွားစရာလေး ရှိလို့ ခွင့်ပြုဦး”

“အေး .. အေး.. ငါလည်း ဒီမျောက်လောင်းလေးကို ကစားကွင်းလိုက်ပို့လိုက်ဦးမယ်”..

တစ်ကိုယ်ရည် သန့်ရှင်းမှု အထူးဂရုပြုပြီး ကျန်းမာ ရွှင်လန်းသော သားသားမီးမီးများ ပိုင်ဆိုင်ကြပါစေလို့ တောင်းဆုမေတ္တာပြုလျက်…
ပိုင်နီမောင်

#mayoclinicက​ေလး​ေတြမွာ ​ေတြ႔ရတတ္​တဲ့ လ်ွာနာ ခြာနာ

“ဟာ.. ​ေက်ာ္​ႀကီး..သူငယ္​ခ်င္​း​. မ​ေတြ႔တာ​ေတာင္​ ​အ​ေတာ္​ၾကာ​ေပါ့လား..”

” State ​ေက်ာင္​းတုန္​းက ခင္​ခဲ့တဲ့ သူငယ္​ခ်င္​းကို shopping centre တစ္​ခုမွာ ​ေတြ႕လို႔ ​လွမ္​း​ေခၚလိုက္​ျခင္​းရယ္​ပါ “….

“ဟုတ္​ပကြာ… သူ႔အ​​ေမကလည္​း က​ေလးတစ္​ဖက္​နဲ႔ မအား ငါကလဲ အလုပ္နဲ႔ဆို​ေတာ့ ခုတ​ေလာ အျပင္​မထြက္​ျဖစ္​ဖူး… က​ေလးကလဲ ​မူႀကိဳအရြယ္​​ေရာက္​​ေနၿပီ​ေတာ့ .. ​ေမ်ာက္​ရံႈး​ေဟ့…”

“တ​ေလာကလည္​း ​ေနမ​ေကာင္​းပဲ တစ္​ဂ်ီဂ်ီနဲ႔ ဖ်ားလိုက္​.. လည္​​ေခ်ာင္​း​နာၿပီး အစာမစားနဲ႔ .. လက္​​ဖဝါး​​ေျခဖဝါး​ေတြမွာ အနီစက္​​ေလး​ေတြ​ေပၚလို႔ ​ေဆးခန္​းျပရလိုက္​ရ​ေသးတယ္​… ​တ​ေန႔ကမွ ​ေနျပန္​​ေကာင္​း ကစားကြင္​းပို႔​ေပးပါ ဂ်ီက်လို႔ ထြက္​လာတာ​ပဲ…”

“​ေဟ… ဟုတ္​လား.. ဒီလို ​မူႀကိဳအရြယ္​ က​ေလးငယ္​ငယ္​​ေတ္​္​မွာ ဒါမ်ိဳးက​ေတာ့ ျဖစ္​တတ္​ပါတယ္​… မင္​း​ေျပာပံုအရဆိုရင္​​ေတာ့.. ” လွ်ာနာ ခြာနာ”ဆိုတာမ်ိဳး ျဖစ္​လိမ္​့မယ္​.. ဟို တိရိစာၦန္​ ​ေတြျဖစ္​တဲ့ လွ်ာနာ ခြာနာမ်ိဳး​ေတာ့ မဟုတ္ဖူး​ေပါ့ကြာ…”

“သူက က​ေလး​ေတြမွာအျဖစ္​မ်ားတယ္​.. အသက္​ ဆယ္​ႏွစ္​​ေအာက္​က​ေလး​ေတြမွာ ျဖစ္​တယ္​..မ်ား​ေသာအားျဖင္​့ ငါးႏွစ္​​ေအာက္​ဆို ပိုျဖစ္​တာ​ေပါ့..လူႀကီး​ေတြမွာ​ေတာ့ ဒီပိုးဝင္​ခဲ့ရင္​​ေတာင္​ ကုိယ္​ခံအား​ေကာင္​း​ေတာ့ ​ေတာ္​ရံု ​ေရာဂါလကၡဏာမျပပဲ ျပန္​​ေပ်ာက္​သြားတတ္​တယ္​”

” မင္​း​ေျပာတဲ့ လကၡဏာ​ေလး​ေတြကို နား​ေထာင္​ၾကည္​့ျခင္​းအားျဖင္​့ အဲ့ဒါ​ ျဖစ္​ႏိုင္​ပါတယ္​”

“​​ေအးကြာ.. ဟုတ္​မွာပါ.. ဒါနဲ႔ အခ်ိန္​ရရင္​ မုန္​႔​ေလးစားသြားပါဦးဟ”

မ​ေတြ႔တာၾကာတာနဲ႔ သူငယ္​ခ်င္​းမိသားစုနဲ႔ ဆိုင္​လိုက္​ထိုင္​ရင္​းး….

“ဒါနဲ႔ သူငယ္​ခ်င္​း ခုနက စကားဆက္​ပါဦး.. အဲ့လို ​ေရာဂါ​ေတြက ဘယ္​လို​ေတြ​ေၾကာင္​့ ျဖစ္​တာလဲ..”

“​ေအာ္​.. ​ေအး .. အဓိကက​ေတာ့ တစ္​ကုိယ္​​ေရ သန္​႐ွင္​းမႈ​ေပါ့ကြာ…လူတစ္​​ေယာက္​က​ေန တစ္​​ေယာက္​ကို ကူးတတ္​တယ္​… coxsackie လို႔ ​ေခၚတဲ့virus ​ေၾကာင္​့ အျဖစ္​မ်ားတာ​ေပါ့..

​ေျပာခဲ့သလို က​ေလး​ေတြမွာ

– ဖ်ားျခင္​း

– လည္​​ေခ်ာင္​း နာျခင္​း

– ဂ်ီက်ျခင္​း

-​ ​ေျခလက္​ဖဝါး​ေတြမွာ အနီစက္​​ေလး​ေတြ ​ေပၚျခင္​း..တခါတရံ တင္​ပါး​​ေပၚ​ေတြမွာ​ေကာ ​ေပၚတတ္​တယ္​

– လွ်ာ​ေပၚ သြားဖံုး​ေပၚ​ေတြမွာ အဖု​ေလး​ေတြ​ေပါက္​မယ္​ ၊နာမယ္​

– က​ေလးက အစားမစားျခင္​း

– က​ေလးငယ္​​ေလး​ေတြမွာဆို ယားယံျခင္​း​ေတြ ျဖစ္​တတ္​တယ္

ကူးတတ္တဲ့ ပံုစံ​​​က​ေတာ့

– ႏွာရည္​​တုိ႔.. သြားရည္​တို႔နဲ႔

– အရည္​ၾကည္​ဖူး​က ထြက္​တဲ့ အရည္​​ေတြနဲ႔ ထိ​ေတြ ့မိတာ

– ​​ေရာဂါခံစား​ေနရသူက ႏွာ​ေခ်​ေခ်ာင္​းဆိုးတဲ့အခါ ​ေဘးဘက္​​၊ ​ေလထဲ ပ်ံ့သြားတာ

– က​ေလး​ဝမ္​းက​ေန ကူးတာမ်ိဳး စသျဖင္​့​ေပါ့…

“ဒါဆို သူငယ္​ခ်င္း သူ႔ကို ကာကြယ္​ဖို႔က်​ေတာ့​ေကာ”…

“​ေျပာရရင္​​ေတာ့ တကုိယ္​​ရည္​ သန္​႔႐ွင္​း​ေရးပဲ​ေလ”

– ​ေျခလက္​​ေတြကို ​ေသခ်ာ သန္​႔႐ွင္​းစြာ​ေဆး​ေၾကာ​ေပးရမယ္​၊ သင္​​ေပးရမယ္​

– က​ေလးငယ္​​ေလး​ေတြကို diaper လဲ​ေပးၿပီးတဲ့ အခါမ်ိဳးမွာ လက္​ကို ​ေသခ်ာ​ေဆးၿပီးမွ က​ေလးကို ကိုင္​ရမယ္​.. အျပင္​သြားတဲ့ အခါမွာ ​ေရအလြယ္​တကူမရရင္​ hand wipes or gel​ေလး ​ေဆာင္​ထား​ေပါ့

– ႏို႔စုိ႔က​ေလး​ေတြ႐ွိရင္​ သူတို႔ ႏို႔ဘူး​ေလး​ေတြကို ​ေသခ်ာ သန္​္ ့႐ွင္​း​ေပးတာမ်ိဳး၊ သြား​ေပါက္​တဲ့ အရြယ္​မွာ ညစ္​ပတ္​တာ​ေတြ မကိုက္​တတ္​​ေအာင္​ ၾကည္​့​ေနရတာမ်ိဳး

– အိမ္​တြင္​း ညစ္​ပတ္​တဲ့​ေနရာ​ေတြ၊ ​ေရာဂါပိုး ကူးႏိုင္​တဲ့​ေနရာ​ေတြကို သန္​႔႐ွင္​းရမယ္​၊ က​ေလး​ေတြကို အဲ့လို​ေနရာမွာ မ​ေဆာ့ကစား​ေစနဲ႔​ေပါ့… က​ေလး​ေတြ အ႐ုပ္​​ေတြနဲ႔ ​ေဆာ့တတ္​ရင္​လည္​း ညစ္​ပတ္​​ေပပြ​ေနတာမ်ိဳးဆို ျပန္​သန္​႔႐ွင္​း​ေပးရမယ္​..

– ​ေျပာခဲ့သလိူပဲ ​ေဆာ့ကစားၿပီးတဲ့ အခါမွာလည္​း သူတို႔ကုိယ္​တိုင္​ ​လက္​ကို စင္​ၾကယ္​စြာ​ေးဆတတ္​​ေအာင္​ သင္​​ေပးရမယ္​

– ဒီလိုပံုစံ​ေရာဂါမ်ိဳးနဲ႔ ​ေဘးလူ ဖ်ားနာတာျဖစ္​ျဖစ္​၊ မိသားစုထဲဖ်ားတာျဖစ္​ျဖစ္​ က​ေလးကို အတတ္​ႏိုင္​ဆံုး မထိ​ေတြ႔​ေစနဲ… ​မ​ေတာ္​လို႔ ကုိယ္​့က​ေလး သာမန္​ဖ်ားနာတာမ်ိဳး ျဖစ္​​ေနခဲ့ရင္​ ​ေက်ာင္​းမလႊတ္​ပဲ အိမ္​မွာ နားခိုင္​းရမယ္​.. ကိုယ္​ခံအား က်​ေနခ်ိန္​မွာ တျခား​ေရာဂါပိုး​ေတြက အလြယ္​တကူ ဝင္​​ေရာက္​ႏိုင္​စြမ္​း႐ွိတယ္​…

“ဒါမ​​်ိဳး​ေလး​ေတြနဲ႔ ကာကြယ္​ရမယ္​​ေပါ့ကြာ…”

” ဒါနဲ႔​ေကာ ဒီလို​ေရာဂါမ်ိဳးျဖစ္​ရင္​ က​ေလး အသက္​အႏၱရာယ္​တို႔ ထိခို္​က္​ႏိုင္​လား”

“မ်ား​ေသာအားျဖင္​့ ဒီလိုဖ်ားနာတာမ်ိဳးက ရက္​အနည္​းငယ္​ဆို ​ျပန္​​ေပ်ာက္​ပါတယ္​.. ႐ွား႐ွားပါးပါးမွသာ က​ေလးရဲ႕ ဦး​ေဏွာက္​အ​ေျမႇးပါး​ေယာင္​တာမ​်ိဳး ျဖစ္​တတ္​ပါတယ္​”

“ပံုမွန္​ ဂ႐ုစိုက္​ရင္​ စိုးရိမ္​စရာမ႐ွိပါဘူး”

​”​ေက်းဇူးပါကြာ ဒီလို ႐ွင္​းျပလို႔”

“စကား​ေတြလည္​း ​ေကာင္​း​ေနတာ .. ငါလည္​း သြားစရာ​ေလး ႐ွိလို႔ ခြင္​့ျပဳဦး​”

“​ေအး .. ​ေအး.. ငါလည္​း ဒီ​ေမ်ာက္​​ေလာင္​း​ေလးကို ကစားကြင္​းလိုက္​ပို႔လိုက္​ဦးမယ္​”..​

တစ္​ကိုယ္​ရည္​ သန္​႔႐ွင္​းမႈ အထူးဂ႐ုျပဳၿပီး က်န္​းမာ ရႊင္​လန္​း​ေသာ သားသားမီးမီးမ​်ား ပိုင္​ဆိုင္​ၾကပါ​ေစလို႔ ​ေတာင္​းဆု​ေမတၱာျပဳလ်က္​…
ပိုင္​နီ​ေမာင္​