ဗီတာမင် ဘီဝမ်း(vit B1) ချို့တဲ့ခြင်း(သို့) ဘယ်ရီဘယ်ရီ

ဗီတာမင်ဘီဝမ်းဓာတ်ချို့တဲ့ခြင်းကို (beriberi) ဟုခေါ်သည်။ ဤရောဂါကိုလေးမျိုးတွေ့နိုင်သည်။ (၁)နှလုံးနှင့်သွေးလည်ပတ်မှုစနစ်ကိုထိခိုက်စေသောဝက်(တ်)ဘယ်ရီဘယ်ရီ(wet beriberi)၊ (၂)အာရုံကြောစနစ်ပျက်ယွင်းမှုဖြစ်စေသော ဒရိုင်းဘယ်ရီဘယ်ရီ(dry beriberi)၊ (၃)အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်းကိုထိစေသော (gastrointestinal beriberi) နှင့် (၄)မွေးကင်းစကလေးများတွင်ဖြစ်သော (infantile beriberi)တို့ဖြစ်သည်။

(၁)Wet beriberi

ဤရောဂါတွင်ဖြစ်တတ်သောလက္ခဏာများမှာ နှလုံးခုန်နှုန်းမြန်လာခြင်း၊ လှုပ်လှုပ်ရှားရှားလုပ်လျှင် အသက်ရှူကြပ်ခြင်း၊ ညအခါတွင်ရုတ်တရက်အသက်ရှူကြပ်၍လန့်နိုးခြင်း၊ ခြေထောက်များဖောလာခြင်း နှင့် နှလုံးရောဂါတို့ဖြစ်သည်။

(၂)Dry beriberi

ခြေလက်များထုံကျင်ခြင်း၊ နာခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်အောက်ပိုင်းချိနဲ့၍ လမ်းလျှောက်ရခက်ခဲခြင်း၊လမ်းလျှောက်လျှင်ပုံမှန်လူကဲ့သို့မလျှောက်နိုင်ဘဲ မူမမှန်ခြင်း၊ အတိတ်မေ့တတ်ခြင်း၊ မေ့လျော့လွယ်ခြင်းတို့ဖြစ်လေ့ရှိသည်။

(၃)Gastrointestinal beriberi

ဗိုက်အောင့်ဗိုက်နာ၊မအီမသာဖြစ်ခြင်း၊အန်ခြင်းတို့ဖြစ်တတ်သည်။

(၄)Infantile beriberi

အသက်(၂)လနှင့်(၆)လကြားတွင်ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ အန်ခြင်း၊ဝမ်းလျှောခြင်း၊ပိန်၍ကိုယ်အလေးချိန်ကျလာခြင်း၊ဖောလာခြင်း၊အသက်ရှူကြပ်ခြင်း၊ပြာနှမ်းလာခြင်း၊ရံဖန်ရံခါ တက်ခြင်းနှင့်နှလုံးယိုယွင်းလာ၍ အသက်ဆုံးရှုံးခြင်းအထိဖြစ်နိုင်ပါသည်။

ဘယ်လိုအခြေအနေတွေမှာဖြစ်တတ်လဲ?

-အရက်စွဲသောသူများ

-ထမင်းရည်ငှဲ့၍ချက်ခြင်း

-ဆန်ကိုကြိမ်ဖန်များစွာရေဆေးပြီးမှချက်တတ်ခြင်း

-အာဟာရ မျှတအောင်မစားခြင်း

-အာဟာရချို့တဲ့နေသောမိခင်များ၏နို့စို့ကလေးငယ်များ

-ကြာရှည်ဝမ်းလျှောခြင်း

-မျိုးရိုးလိုက်တတ်သော်လည်း ဖြစ်ခဲသည်

-ဆီးဆေးရေရှည်သောက်ရသူများတွင်လည်းဖြစ်တတ်ပါသည်။

ဘယ်လိုကာကွယ်ကုသမှုတွေလုပ်သင့်လဲ?

ကာကွယ်ခြင်းသည်ကုသခြင်းထက်ပို၍အရေးကြီးပါသည်။ အရက်လျှော့သောက်ခြင်း၊ အရက်ဖြတ်ခြင်းတို့လုပ်သင့်သည်။သောက်တတ်သောသူများသည် အစားအစာကိုလည်းအာဟာရမျှတစွာပုံမှန်စားသင့်သည်။ထမင်းရည်ငှဲ့၍ချက်လျှင် ဗီတာမင်ဘီဝမ်းဓာတ်များဆုံးရှုံးသောကြောင့်ရှောင်ရှားရမည်။ နို့တိုက်မိခင်များသည် ငါးခြောက်နှင့်ထမင်းဆီဆမ်းသာမစားသင့်ပဲ အာဟာရပြည့်ဝအောင်စားရပါမည်။ ဗီတာမင်ဘီဝမ်းကြွယ်ဝသောအစားအစာများမှာ ငါးအမျိုးမျိုး၊အစိမ်းရောင်ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ပဲအမျိုးမျိုး၊ပဲပိစပ်၊ဝက်သား၊အမဲသား၊အသည်း၊အသီးအနှံများ၊ဥအမျိုးမျိုး၊ ဆန်လုံးညို အစရှိသည်တို့ဖြစ်သည်။ (beriberi) ရောဂါသည်အသက်သေဆုံးသည်အထိဖြစ်နိုင်သောကြောင့် အထက်ပါ လက္ခဏာများဖြစ်လျှင် နီးစပ်ရာဆေးရုံဆေးခန်း၌ အမြန်ဆုံးကုသမှုခံယူသင့်ပါသည်။

နွေ

ဗီတာမင္ ဘီဝမ္း(vit B1) ခ်ို့တ့ဲျခင္း(သို႔) ဘယ္ရီဘယ္ရီ

ဗီတာမင္ဘီဝမ္းဓာတ္ခ်ိဳ႕တ့ဲျခင္းကို (beriberi) ဟုေခၚသည္။ ဤေရာဂါကိုေလးမ်ိဳးေတြ့ႏိုင္သည္။ (၁)ႏွလုံးႏွင့္ေသြးလည္ပတ္မႈစနစ္ကိုထိခိုက္ေစေသာဝက္(တ္)ဘယ္ရီဘယ္ရီ(wet beriberi)၊ (၂)အာ႐ုံေၾကာစနစ္ပ်က္ယြင္းမႈျဖစ္ေစေသာ ဒ႐ိုင္းဘယ္ရီဘယ္ရီ(dry beriberi)၊ (၃)အစာအိမ္ႏွင့္အူလမ္းေၾကာင္းကိုထိေစေသာ (gastrointestinal beriberi) ႏွင့္ (၄)ေမြးကင္းစကေလးမ်ားတြင္ျဖစ္ေသာ (infantile beriberi)တို႔ျဖစ္သည္။

(၁)Wet beriberi

ဤေရာဂါတြင္ျဖစ္တတ္ေသာလကၡဏာမ်ားမွာ ႏွလုံးခုန္ႏႈန္းျမန္လာျခင္း၊ လႈပ္လႈပ္႐ွား႐ွားလုပ္လ်ွင္ အသက္႐ွဴၾကပ္ျခင္း၊ ညအခါတြင္႐ုတ္တရက္အသက္႐ွဴၾကပ္၍လန္႔ႏိုးျခင္း၊ ေျခေထာက္မ်ားေဖာလာျခင္း ႏွင့္ ႏွလုံးေရာဂါတို႔ျဖစ္သည္။

(၂)Dry beriberi

ေျခလက္မ်ားထုံက်င္ျခင္း၊ နာျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္ေအာက္ပိုင္းခ်ိန႔ဲ၍ လမ္းေလ်ွာက္ရခက္ခဲျခင္း၊လမ္းေလ်ွာက္လ်ွင္ပုံမွန္လူက့ဲသုိ႔မေလ်ွာက္ႏိုင္ဘဲ မူမမွန္ျခင္း၊ အတိတ္ေမ့တတ္ျခင္း၊ ေမ့ေလ်ာ့လြယ္ျခင္းတို႔ျဖစ္ေလ့႐ွိသည္။

(၃)Gastrointestinal beriberi

ဗိုက္ေအာင့္ဗိုက္နာ၊မအီမသာျဖစ္ျခင္း၊အန္ျခင္းတို႔ျဖစ္တတ္သည္။

(၄)Infantile beriberi

အသက္(၂)လႏွင့္(၆)လၾကားတြင္ျဖစ္ေလ့ရိွသည္။ အန္ျခင္း၊ဝမ္းေလ်ွာျခင္း၊ပိန္၍ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်လာျခင္း၊ေဖာလာျခင္း၊အသက္႐ွဴၾကပ္ျခင္း၊ျပာႏွမ္းလာျခင္း၊ရံဖန္ရံခါ တက္ျခင္းႏွင့္ႏွလုံးယိုယြင္းလာ၍ အသက္ဆုံး႐ႈံးျခင္းအထိျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

ဘယ္လိုအေျခအေနေတြမွာျဖစ္တတ္လဲ?

-အရက္စဲြေသာသူမ်ား

-ထမင္းရည္ငွဲ႔၍ခ်က္ျခင္း

-ဆန္ကိုႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာေရေဆးၿပီးမွခ်က္တတ္ျခင္း

-အာဟာရ မ်ွတေအာင္မစားျခင္း

-အာဟာရခ်ိဳ႕တ့ဲေနေသာမိခင္မ်ား၏ႏို႔စုိ႔ကေလးငယ္မ်ား

-ၾကာ႐ွည္ဝမ္းေလ်ွာျခင္း

-မ်ိဳး႐ိုးလိုက္တတ္ေသာ္လည္း ျဖစ္ခဲသည္

-ဆီးေဆးေရ႐ွည္ေသာက္ရသူမ်ားတြင္လည္းျဖစ္တတ္ပါသည္။

ဘယ္လိုကာကြယ္ကုသမႈေတြလုပ္သင့္လဲ?

ကာကြယ္ျခင္းသည္ကုသျခင္းထက္ပို၍အေရးႀကီးပါသည္။ အရက္ေလ်ွာ့ေသာက္ျခင္း၊ အရက္ျဖတ္ျခင္းတို႔လုပ္သင့္သည္။ေသာက္တတ္ေသာသူမ်ားသည္ အစားအစာကိုလည္းအာဟာရမ်ွတစြာပုံမွန္စားသင့္သည္။ထမင္းရည္ငွဲ႔၍ခ်က္လ်ွင္ ဗီတာမင္ဘီဝမ္းဓာတ္မ်ားဆုံး႐ႈံးေသာေၾကာင့္ေ႐ွာင္႐ွားရမည္။ ႏို႔တိုက္မိခင္မ်ားသည္ ငါးေျခာက္ႏွင့္ထမင္းဆီဆမ္းသာမစားသင့္ပဲ အာဟာရျပည့္ဝေအာင္စားရပါမည္။ ဗီတာမင္ဘီဝမ္းႂကြယ္ဝေသာအစားအစာမ်ားမွာ ငါးအမ်ိဳးမ်ိဳး၊အစိမ္းေရာင္ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ား၊ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ပဲပိစပ္၊ဝက္သား၊အမဲသား၊အသည္း၊အသီးအႏွံမ်ား၊ဥအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ဆန္လံုးညိဳ အစရိွသည္တို႔ျဖစ္သည္။ (beriberi) ေရာဂါသည္အသက္ေသဆုံးသည္အထိျဖစ္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ အထက္ပါ လကၡဏာမ်ားျဖစ္လ်ွင္ နီးစပ္ရာေဆး႐ုံေဆးခန္း၌ အျမန္ဆုံးကုသမႈခံယူသင့္ပါသည္။

ေႏြ

Related posts
ကိုယ်ဝန်ဆောင်နှင့်မိခင် ကျန်းမာရေးမိခင်နှင့်ကလေးကျန်းမာရေး

မေမေတို့အတွက် အမြွှာပူး ရနိုင်သောအခြေအနေများ

1 Mins read
အမြွှာဖြစ်ရခြင်းဟာ မျိုးရိုးဗီဇ၊ ဟော်မုန်းဓာတ်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာအချက်များ ပေါင်းစပ်လွှမ်းမိုးထားတာ ဖြစ်ပြီး အမြွှာကလေးရစေမယ့် အာမခံချက် သို့မဟုတ် အမြွှာရဖို့ ထိန်းချုပ်နိုင်သော အရာဆိုပြီး မရှိပါဘူး။ အမြွှာပူး ဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးစေနိုင်တဲ့ အကြောင်းရင်းအချို့ရှိပေမယ့် အမြွှာရဖို့ သေချာစေတဲ့ နည်းလမ်း မရှိဘူး ဆိုတာ…
All Articlesကိုယ်ဝန်ဆောင်နှင့်မိခင် ကျန်းမာရေးမိခင်နှင့်ကလေးကျန်းမာရေး

Complication of lack of antenatal care

1 Mins read
ကိုယ်ဝန်မအပ်ခြင်းရဲ့ ပြဿနာများ မိမိရင်သွေးလေးတွေ ကျန်းကျန်းမာမာနဲ့ မွေးဖွားကြီးပြင်းလာစေချင်တာ မိဘတိုင်းရဲ့ ဆန္ဒတစ်ခုပဲဖြစ်ပါတယ်။ ကျန်းမာသန်စွမ်းတဲ့ ကလေးငယ်တွေအဖြစ် ကြီးပြင်းလာစေဖို့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ် အချိန်တည်းက ဂရုစိုက်သင့်ပါတယ်။ တတ်ကျွမ်းနားလည်တဲ့ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်သူများနဲ့ စောလျင်စွာ ကိုယ်ဝန်အပ်ခြင်း၊ ညွှန်ကြားချက်များ လိုက်နာခြင်း၊ စနစ်တကျ ကိုယ်ဝန်စောင့်ရှောက်မှုများ…
ကိုယ်ဝန်ဆောင်နှင့်မိခင် ကျန်းမာရေးမိခင်နှင့်ကလေးကျန်းမာရေး

Why do doctors ask for an ultrasound during pregnancy?

1 Mins read
ကိုယ်ဝန်ဆောင်တဲ့အချိန်မှာ အာလ်ထရာဆောင်းရိုက်ခိုင်းတာ ဘာကြောင့်လဲ ❓ ~~~~~~~~~ သင်ဟာ ကိုယ်ဝန်ဆောင်တစ်ယောက်ဆိုရင်…. သင့်ကိုယ်ဝန်ကို စောင့်ရှောက်ပေးတဲ့ သားဖွားမီးယပ်အထူးကု သို့မဟုတ် ဆရာဝန် ဆရာမက…. သင့်ကို အာလ်ထရာဆောင်းရိုက်ခိုင်းပါလိမ့်မယ်… ဒါကဘာအတွက်လဲ…. အာလ်ထရာဆောင်းရိုက်တာက ဘာတွေအကျိုးရှိသလဲ ဆိုရင် 👉(1) သင့်ဗိုက်ထဲက ကလေးငယ်ဟာ…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *