ဒီအရွယ်မှာ ဒါပြောပါ
ခုလိုမျိုး သက်ငယ်မုဒိမ်းမှုတွေ၊လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအကြမ်းဖက်မှုတွေနဲ့ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာကူးစက်ရောဂါပြသနာ၊မလိုလားအပ်တဲ့ကိုယ်ဝန်ရခြင်း စတဲ့စတဲ့ ပြသနာများစွာကြုံတွေ့နေရတဲ့ခေတ်ကာလမှာ မိဘများအနေနဲ့ မိမိတို့ရဲ့ကလေးများကို မျိုးဆက်ပွားကျန်းမာရေးနဲ့ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအသိပညာများကို ငယ်စဉ်ကတည်းကပင် အသက်အရွယ်အလိုက်ပြောပြထားခြင်းဖြင့် မလိုလားအပ်တဲ့ ပြသနာရပ်များကိုကာကွယ်ထားသင့်ပါတယ်။

မိဘများအနေနဲ့ ကလေးငယ်တွေကို လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအသိပညာပေးခြင်းကို ဘယ်အရွယ်မှာစတင်ပြောပြသင့်တယ်…..ဘယ်လိုအကြောင်းအရာတွေပြောပြထားသင့်တယ်ဆိုတာ သိထားဖို့အတွက်… ကလေးတွေရဲ့ အသက်အရွယ်အလိုက် ပြောပြသင့်တဲ့ မျိုးဆက်ပွားကျန်းမာရေးဆိုင်ရာအကြောင်းအရာလေးတွေကို ဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်:

၂နှစ်အရွယ်
အသက် ၂နှစ်အရွယ်မှာဆိုရင် သင့်ကလေးကို မျိုးဆက်ပွားအင်္ဂါတွေအပါအဝင် ဘယ်ကိုယ်ခန္ဓာအစိတ်အပိုင်းကိုဘယ်လိုခေါ်တယ်ဆိုတာကို ကလေးနားလည်လွယ်မယ့်အခေါ်အဝေါ်နဲ့ ပြောပြထားပါ။ များသောအားဖြင့် အသက် ၂နှစ်အရွယ်လောက်ဆိုရင် ကလေးများဟာ ယောကျ်ား မိန်းမ အထီးအမ ခွဲခြားသိနိုင်ကြပါပြီ။

၂နှစ် မှ ၅နှစ်အရွယ်
ဒီအရွယ်မှာ မျိုးဆက်ပွားခြင်းရဲ့အခြေခံသဘောတရားစတင်ရှင်းပြသင့်ပါတယ်။ ယောကျ်ားနဲ့မိန်းမတူတူနေရင်ကလေးရတယ်၊ကလေးဟာမိခင်ရဲ့သားအိမ်ထဲမှာကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးတယ်ဆိုတဲ့ သဘောတရားကို ကလေးအရွယ်နဲ့သင့်လျော်မယ့် စကားလုံးအသုံးအနှုန်းနဲ့ပြောပြပါ။

ကလေးကို မိမိခန္ဓာကိုယ်ကို မိမိပိုင်ကြောင်း၊ အခြားသူကိုထိတွေ့ကိုင်တွယ်ခွင့်မပေးသင့်တဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းတွေအကြောင်းကို သေချာနားလည်အောင်ရှင်းပြပါ၊

၅နှစ် မှ ၈နှစ်အရွယ်
ယောကျ်ားနဲ့မိန်းမ စိတ်ဝင်စားမှုတွေအပြင်…..လိင်တူချင်းစိတ်ဝင်စားမှု၊ လိင်စုံစိတ်ဝင်စားမှုတွေပါရှိကြောင်း အခြေခံသဘောတရားကို သဘောပေါက်လွယ်မယ့် အသုံးအနှုန်းဖြင့်ရှင်းပြပါ။ လူတစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး လေးစားမှုရှိဖို့သင်ပြပေးပါ။

ကလေးအချို့ဟာ အသက် ၁၀နှစ်မတိုင်မီမှာ အပျိုဖော် လူပျိုဖော်ဝင်တတ်ကြတာကြောင့် အပျိုဖော် လူပျိုဖော်ဝင်ချိန်မှာကြုံတွေ့ရမယ့် ခန္ဓာကိုယ်ပြောင်းလဲမှုအပါအဝင် အခြေခံံသဘောတရားတွေကို ကြိုတင်ပြောပြထားပါ။

လူသားမျိုးနွယ်တွေရဲ့ မျိုးဆက်ပွားခြင်းနဲ့ လိင်ဆက်ဆံခြင်းအကြောင်းကို ကလေးအသက်အရွယ်နဲ့လိုက်ဖက်မယ့် စကားအသုံးအနှုန်းဖြင့် ပြောပြပါ။

၉နှစ် မှ ၁၂နှစ်
အထက်မှာပြောပြခဲ့တဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို ပိုမိုပြည့်စုံအောင် ပိုမိုနားလည်အောင်ရှင်းပြပါ။

ထို့အတူ စိတ်ချရသောလိင်ဆက်ဆံမှု၊ကိုယ်ဝန်တားနည်းများနဲ့ လိင်မှတစ်ဆင့်ကူးစက်တတ်သောရောဂါများအကြောင်းကို ပြောပြဆွေးနွေးပါ။

ကောင်းမွန်ပြီးကျန်းမာရေးနဲ့ညီညွတ်တဲ့ ယောကျ်ားမိန်းမ ပတ်သက်ဆက်နွယ်မှုနဲ့ အန္တရာယ်များပြီးကျန်းမာရေးထိခိုက်စေသော ပတ်သက်ဆက်နွယ်မှုများကို နှိုင်းယှဉ်ပြောပြပါ။

မီဒီယာတွေမှာပါတဲ့ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာဖော်ပြချက် ရေးသားချက်တွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး မှန်/မမှန် ၊အဓိပ္ပါယ်ရှိ/မရှိ၊ကောင်း/မကောင်း ပိုင်းခြားဆုံးဖြတ်နိုင်အောင် ကူညီလမ်းညွှန်ပေးပါ။

၁၃နှစ် မှ ၁၈နှစ်
ဒီအရွယ်တွေမှာ ဆယ်ကျော်သက်ကလေးများဟာ အရမ်းကိုသိုသိပ်လျှို့ဝှက်တတ်ကြလို့…. မိဘများအနေနဲ့ ငယ်ငယ်ကတည်းက ဒီလိုအကြောင်းအရာမျိုးတွေကိုမပြောပြထားဘူးဆိုရင်….

သူတို့ရဲ့အရေးကိစ္စတွေကိုလည်း သင့်ကိုလျှိုု့ဝှက်ထားမှာမို့ မလိုလားအပ်တဲ့ပြသနာတွေ သင်မသိလိုက်ဘြဲဖစ်သွားနိုင်ပါတယ်။

ငယ်ငယ်ကတည်းကသာ သင့်အနေနဲ့ အပေါ်မှဖော်ပြထားသလိုမျိုး အသက်အရွယ်အလိုက် သိထားသင့်တာလေးတွေပွင့်ပွင့်လင်းလင်းပြောပြဆွေးနွေးထားမယ်ဆိုရင် သင့်ကလေးအနေနဲ့ ပြသနာကြီးကြီးမားမားရှိလာခဲ့မယ်ဆိုရင် သင့်ကိုပြောပြတိုင်ပင်ဖို့ဝန်လေးနေမှာမဟုတတော့ပါဘူး။

ဒေါက်တာဝင်း (UM 1)

ဒီအရြယ္မွာ ဒါေျပာပါ
ခုလိုမ်ိဳး သက္ငယ္မုဒိမ္းမႈေတြ၊လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာကူးစက္ေရာဂါျပသနာ၊မလိုလားအပ္တဲ့ကိုယ္ဝန္ရျခင္း စတ့ဲစတဲ့ ျပသနာမ်ားစြာၾကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ေခတ္ကာလမွာ မိဘမ်ားအေနနဲ႔ မိမိတို႔ရဲ႕ကေလးမ်ားကို မ်ိဳးဆက္ပြားက်န္းမာေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအသိပညာမ်ားကို ငယ္စဥ္ကတည္းကပင္ အသက္အရြယ္အလိုက္ေျပာျပထားျခင္းျဖင့္ မလိုလားအပ္တဲ့ ျပသနာရပ္မ်ားကိုကာကြယ္ထားသင့္ပါတယ္။

မိဘမ်ားအေနနဲ့ ကေလးငယ္ေတြကို လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအသိပညာေပးျခင္းကို ဘယ္အရြယ္မွာစတင္ေျပာျပသင့္တယ္…..ဘယ္လိုအေၾကာင္းအရာေတြေျပာျပထားသင့္တယ္ဆိုတာ သိထားဖို႔အတြက္… ကေလးေတြရဲ့ အသက္အရြယ္အလိုက္ ေျပာျပသင့္တဲ့ မ်ိဳးဆက္ပြားက်န္းမာေရးဆိုင္ရာအေၾကာင္းအရာေလးေတြကို ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္:

၂ႏွစ္အရြယ္
အသက္ ၂ႏွစ္အရြယ္မွာဆိုရင္ သင့္ကေလးကို္ မ်ိဳးဆက္ပြားအဂၤါေတြအပါအဝင္ ဘယ္ကိုယ္ခႏၶာအစိတ္အပိုင္းကိုဘယ္လိုေခၚတယ္ဆိုတာကို ကေလးနားလည္လြယ္မယ့္အေခၚအေဝၚနဲ႔ ေျပာျပထားပါ။ မ်ားေသာအားျဖင့္ အသက္ ၂နွစ္အရြယ္ေလာက္ဆိုရင္ ကေလးမ်ားဟာ ေယာက်္ား မိန္းမ အထီးအမ ခြဲျခားသိႏိုင္ၾကပါၿပီ။

၂ႏွစ္ မွ ၅ႏွစ္အရြယ္
ဒီအရြယ္မွာ မ်ိဳးဆက္ပြားျခင္းရဲ႕အေျခခံသေဘာတရားစတင္႐ွင္းျပသင့္ပါတယ္။ ေယာက်္ားနဲ႔မိန္းမတူတူေနရင္ကေလးရတယ္၊ကေလးဟာမိခင္ရဲ႕သားအိမ္ထဲမွာႀကီးထြားဖြံ႕ၿဖိဳးတယ္ဆိုတဲ့ သေဘာတရားကို ကေလးအရြယ္နဲ႔သင့္ေလ်ာ္မယ့္ စကားလံုးအသံုးအႏႈန္းနဲ႔ေျပာျပပါ။

ကေလးကို မိမိခႏၶာကိုယ္ကို မိမိပိုင္ေၾကာင္း၊ အျခားသူကိုထိေတြ႔ကိုင္တြယ္ခြင့္မေပးသင့္တဲ့ ခႏၶာကိုယ္အစိတ္အပိုင္းေတြအေၾကာင္းကို ေသခ်ာနားလည္ေအာင္႐ွင္းျပပါ၊

၅ႏွစ္ မွ ၈ႏွစ္အရြယ္
ေယာက်္ားနဲ႔မိန္းမ စိတ္ဝင္စားမႈေတြအျပင္…..လိင္တူခ်င္းစိတ္ဝင္စားမႈ၊ လိင္စံုစိတ္ဝင္စားမႈေတြပါ႐ွိေၾကာင္း အေျခခံသေဘာတရားကို သေဘာေပါက္လြယ္မယ့္ အသံုးအႏႈန္းျဖင့္႐ွင္းျပပါ။ လူတစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦး ေလးစားမႈ႐ွိဖို႔သင္ျပေပးပါ။

ကေလးအခ်ိဳ႕ဟာ အသက္ ၁၀ႏွစ္မတိုင္မီမွာ အပ်ိဳေဖာ္ လူပ်ိဳေဖာ္ဝင္တတ္ၾကတာေၾကာင့္ အပ်ိဳေဖာ္ လူပ်ိဳေဖာ္ဝင္ခ်ိန္မွာၾကံဳေတြ႔ရမယ့္ ခနၶာကိုယ္ေျပာင္းလဲမႈအပါအဝင္ အေျခခံံသေဘာတရားေတြကို ႀကိဳတင္ေျပာျပထားပါ။

လူသားမ်ိဳးႏြယ္ေတြရဲ႕ မ်ိဳးဆက္ပြားျခင္းနဲ႔ လိင္ဆက္ဆံျခင္းအေၾကာင္းကို ကေလးအသက္အရြယ္နဲ႔လိုက္ဖက္မယ့္ စကားအသံုးအႏႈန္းျဖင့္ ေျပာျပပါ။

၉ႏွစ္ မွ ၁၂ႏွစ္
အထက္မွာေျပာျပခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို ပိုမိုျပည့္စံုေအာင္ ပိုမိုနားလည္ေအာင္႐ွင္းျပပါ။

ထို႔အတူ စိတ္ခ်ရေသာလိင္ဆက္ဆံမႈ၊ကိုယ္ဝန္တားနည္းမ်ားနဲ႔ လိင္မွတစ္ဆင့္ကူးစက္တတ္ေသာေရာဂါမ်ားအေၾကာင္းကို ေျပာျပေဆြးေႏြးပါ။

ေကာင္းမြန္ျပီးက်န္းမာေရးနဲ႔ညီၫြတ္တဲ့ ေယာက်္ားမိန္းမ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္မႈနဲ႔ အႏၱရာယ္မ်ားၿပီးက်န္းမာေရးထိခိုက္ေစေသာ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္မႈမ်ားကို ႏိႈင္းယွဥ္ေျပာျပပါ။

မီဒီယာေတြမွာပါတဲ့ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေဖာ္ျပခ်က္ ေရးသားခ်က္ေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး မွန္/မမွန္ ၊အဓိပၸါယ္႐ွိ/မ႐ွိ၊ေကာင္း/မေကာင္း ပိုင္းျခားဆံုးျဖတ္ႏိုင္ေအာင္ ကူညီလမ္းၫႊန္ေပးပါ။

၁၃ႏွစ္ မွ ၁၈ႏွစ္
ဒီအရြယ္ေတြမွာ ဆယ္ေက်ာ္သက္ကေလးမ်ားဟာ အရမ္းကိုသိုသိပ္လ်ွိဳ႕ဝွက္တတ္ၾကလို႔…. မိဘမ်ားအေနနဲ႔ ငယ္ငယ္ကတည္းက ဒီလိုအေၾကာင္းအရာမ်ိဳးေတြကိုမေျပာျပထားဘူးဆိုရင္….

သူတို႔ရဲ႕အေရးကိစၥေတြကိုလည္း သင့္ကိုလ်ွိဳဳ႕ဝွက္ထားမွာမုို႔ မလိုလားအပ္တဲ့ျပသနာေတြ သင္မသိလိုက္ဘျဲဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။

ငယ္ငယ္ကတည္းကသာ သင့္အေနနဲ႔ အေပၚမွေဖာ္ျပထားသလိုမ်ိဳး အသက္အရြယ္အလိုက္ သိထားသင့္တာေလးေတြပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေျပာျပေဆြးေႏြးထားမယ္ဆိုရင္ သင့္ကေလးအေနနဲ႔ ျပသနာႀကီးႀကီးမားမား႐ွိလာခဲ့မယ္ဆိုရင္ သင့္ကိုေျပာျပတိုင္ပင္ဖို႔ဝန္ေလးေနမွာမဟုတေတာ႔ပါဘူး။

ေဒါက္တာဝင္း (UM 1)

MyDoctor Telemedicine Application
Related posts
All ArticlesCovid - 19ကူးစက်တတ်သောရောဂါများအထွေထွေရောဂါများ

Rainy season and COVID19

1 Mins read
မိုးရာသီနဲ့COVID19 မိုးရာသီက Covid19 ကူးစက်ဖို့ရာ လွယ်ကူနိုင်လားဆိုတာကတော့ ပညာရှင်တေ ွစူးစမ်းအဖြေရှာနေ ဆဲဖြစ်ပါတယ် တချို့သုတေသနပြုသူတွေကတော့ စိုထိုင်းစ မြင့်မားတဲ့ရေငွေ့အခြေအနေက ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ပိုးပြန့်နှံ့မှုကိုနှေးကွေးစေတယ်လို့ဆိုကြပေမယ့်လည်း တချို့သော သုတေသနပြုသူတွေကတော့ အခန်းတွင်းအပူချိန်နိမ့်ကျပြီး စိုထိုင်းစမြင့်မားတဲ့အခြေအနေက ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ပျံ့နှ့ံမှုကို ပိုပြီးဖြစ်ပေါ်aစေတယ်လို့ဆိုပါတယ်။ အဲ့ဒီလိုအခြေအနေကနေ ကမ္ဘာ အနှံ့ပြန့်ပွားဖို့ရာလွယ်ကူနိုင်တယ်လို့လည်းအကြံပြုကြပါတယ်…
All Articlesဖိုးဖိုးဖွားဖွား ကျန်းမာရေး

Monsoon season and elderly

1 Mins read
ဘိုးဘိုးဘွားဘွားတို့နဲ့ မုတ်သုံရာသီ မိုးဦးကျကာလရောက်လာခြင်းနဲ့အတူ ဘိုးဘွားမိဘသက်ကြီးရွယ်အိုတွေကိုစောင့်ရှောက်ကူညီဖို့ရာ ပိုပြီးလိုအပ်ကြမှာပါ။ ဒီကာလမှာ ရာသီတုပ်ကွေး၊ ရင်ကြပ်ရောဂါ၊ ဆင်တုပ်ကွေးစတဲ့ ရောဂါဘယများအပြင် ခြေလက်ကိုက်ခဲတာ၊ ဝမ်းလျောတာ၊ အိပ်ချိန်မမှန်တာမျိုးတွေဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါတယ်။ ရာသီဥတူအပြောင်းအလဲက ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာအပြောင်းအလဲတွေကိုဖြစ်လာနိုင်တာမို့ မဖြစ်ခင်ကကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ဖို့အတွက် ဘိုးဘွားမိဘတွေအတွက်ကျန်းမာရေးနဲ့ပတ်သက်တဲ့ လုပ်ဆောင်သင့်တဲ့(၇)ချက်ကို ပြောပြပေးချင်ပါတယ် ၁။ ပူနွေးသောအစားအစာနှင့်ရေများကို စားသောက်ပေးပါ…
All Articlesစိတ်ကျန်းမာရေးအထွေထွေရောဂါများ

Humans that poison the environment part (2)

1 Mins read
လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းကို အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေသော လူစားများ (1)       Narcissistic သူများတွေကို blame ဖို့ သီးသန့် မွေးဖွားလာတဲ့ပုံစံဖြစ်ပါတယ်။ ပတ်ဝန်းကျင်က ဘယ်လောက်ပဲ ဝိုင်းပြောနေပါစေ၊ သူကဘယ်တော့မှ မမှားဘူး။ သူနဲ့ ဖြစ်တဲ့သူရဲ့ အမှားသာဖြစ်တယ်။ Narcissistic type တွေဟာ သူတို့ရဲ့…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *