ရွှေရင်မထိတ်အောင် ကြိုတင်ကာကွယ် ပဋိသန္ဓေတားနည်းအသွယ်သွယ်တားဆေး သောက်ဆေးများ

အီစထရိုဂျင် နဲ့ ပရိုဂျပ်စတိုဂျင်တို့ပါတဲ့ Combined Oral Contraceptives

ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ လုံမငယ်တို့ အသုံးများတဲ့ တားဆေး သောက်ဆေးများထဲမှ ဟိုမုန်းဓာတ်နှစ်မျိုးပါတဲ့ တားဆေးသောက်ဆေး ဖြစ်တဲ့ Combined Oral Contraceptives (COC) အကြောင်း ပြောပြပါ့မယ် ။

လုံမငယ်တို့ ကိုယ်ထဲမှာ ပင်ကိုယ် သဘာဝအရ ထွက်တဲ့ ဟိုမုန်းဓာတ်တွေဖြစ်တဲ့ အီစထရိုဂျင် (Estrogen) နဲ့ ပရိုဂျပ်စတိုဂျင် (Progestogen) တို့နည်း တူ ပြင်ပမှ ဖော်စပ်ထားတဲ့ အလားတူ ဟိုမုန်းတွေ ပါဝင်တဲ့ တားဆေးသောက်ဆေးကို Combined Oral Contraceptives (COC) ၊ OC pills ကွန်ဘိုင်း အော်ရယ်ကွန်ထရာ ဆပ်တစ် / အိုစီ ပင်လ် လို့ခေါ်တယ် ။ တို့ မြန်မာနိုင်ငံမှာတော့ အိုကေဆေးကတ်ရယ်လို့ လူသိများတယ် ။တခြား ဆေးနာမည် အမျိုးမျိုးနဲ့လည်း ဝယ်လို့ရပါတယ် ။ဘယ်လို နည်းနဲ့ ပဋိသန္ဓေကို တားသလဲ ။

တားဆေး ဟိုမုန်းဆေး တွေသည် လုံမငယ်တို့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲရောက်တာနဲ့ လုံမငယ်တို့ရဲ့ သားဥအိမ် (Ovary) မှ သားဥများ (ovum) မထွက်အောင် တားပေးပါတယ် ။ဒီလိုနဲ့ ပဋိသန္ဓေကို တားပါတယ်ကွယ် ။ဘယ်လောက် အာနိသင် ရှိသလဲ ။

အာနိသင် ဘယ်လောက်ရှိသလဲ ဆိုတာ အတိအကျ ပြောဖို့တော့ ခက်ပါတယ် ။အဓိက ကတော့ သုံးစွဲသူ အပေါ် များစွာ မူတည်ပါတယ် ။ဘယ်အချိန်တွေမှာ အာနိသင် လျော့တတ်လဲ ဆိုရင် ဆေးသောက်ပုံမမှန်ရင်( ဆေးသောက်နေစဉ် ဆေး၃လုံးနဲ့ အထက် မေ့ပြီးမသောက်မိရင် ၊ဆေးကတ် အသစ်သောက်ဖို့၃ရက်လောက် နောက်ကျခဲ့ရင်) ၊တားဆေး အာနိသင်ကျစေတဲ့ တခြားဆေးဝါးများနဲ့အတူ တွဲသောက်မိရင် ဖြစ်တတ်တယ် ။ ပုံမှန်အားဖြင့် ဆေးပုံမှန် စနစ်တကျသောက်ရင် တားဆေးသောက်တဲ့ ၁၀၀ သော လုံမပျိုတွေထဲမှာ ကိုယ်ဝန်ရနိုင်ခြေက ၈ယောက်လောက်တော့ရှိပါတယ် ။ကျန်တဲ့ ၉၂ ယောက်က ကိုယ်ဝန်မရဘူးပေါ့။

ဘေးထွက် အာနိသင်များ

  • ရာသီ မမှန်တာ(လာတာ ပမာဏာ နည်းသွားတာ ၊လာတဲ့ ရက်နည်းသွားတာ၊ရာသီ ရက်မမှန်တော့တာ ၊ရာသီထိန်သွားတာ)
  • ခေါင်းကိုက်တာ
  • ခေါင်းမူးတာ
  • ရင်သားတင်းရင်းတာ ၊နာတတ်တာ
  • ကိုယ်အလေးချိန် အပြောင်းအလဲဖြစ်တာ
  • စိတ်အခြေအနေ အပြောင်းအလဲဖြစ်တာ(စိတ်ဆတ်လာတာ)
  • ဝက်ခြံ (တချို့က ဝက်ခြံပေါက်တတ် ၊အများစုက ဝက်ခြံပျောက်သွားတတ်)
  • သွေး အနည်းအငယ်တိုးတတ်

သိသာသည့် ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ

  • ပဋိသန္ဓေကို တားတယ်
  • သားအိမ်ကင်ဆာကို ဖြစ်ပွားနှုန်းနည်းစေတယ်
  • သားဥအိမ် အရည်အိတ်တည်တာ လျော့နည်းစေ
  • ရာသီလာစဉ် ကိုက်ခဲတာ နာတာ သက်သာစေ
  • ရာသီ မမှန်တဲ့ တချို့သော အခြေအနေတွေမှာ ရာသီမှန်စေ

သိသာသည့် ကျန်းမာရေး အကျိုးအပြစ်များ(အလွန်ရှားပါတယ်)

  • သွေးပျစ်တာ
  • လေဖြတ်တာ
  • နှလုံးသွေးကြောပိတ်တာ

ဆေးဘယ်လိုသောက်မလဲ။

  • ရာသီ စလာပြီး ၅ရက်အတွင်းသောက်ပါ ။
  • ရာသီ စလာပြီး ၅ရက်ကျော်မှ သောက်မည်ဆိုက ကိုယ်ဝန်မရှိတာ သေချာအောင် အရင်လုပ်ပါ ။မရှိတာ သေချာရင် ကြိုက်တဲ့ရက် စသောက်ပါ ။ဒါပေမယ့် ကွန်ဒုံး ၇ ရက် သုံးပါ ။
  • အကယ်လို့ ရှိ ၊မရှိ မသေချာရင် ရာသီလာတဲ့ရက်ကို စောင့်ပြီးမှသောက်ပါ ။ကွန်ဒုံး သုံးပါ ။
  • တစ်နေ့ တစ်လုံး ပုံမှန်သောက်ပါ ။
  • ၂၈ လုံးပါတဲ့ ဆေးကတ်သောက်ရင် ကုန်တာနဲ့ ကတ်အသစ်နောက်တစ်ကတ် ဆက်သောက်ပါ ။
  • ၂၁ လုံးပါတဲ့ ဆေးကတ်သောက်ရင် ကုန်သွားက ၇ ရက်စောင့်ပြီးမှ ကတ်အသစ် နောက်တစ်ကတ် သောက်ပါ ။

တားဆေးသောက်ဆေးနဲ့ ပတ်သက်သည့် လုံမတို့၏ အယူအဆမှားများ

  • တားဆေး ဟိုမုန်းဓာတ်တွေသည် လုံမတို့ ကိုယ်ထဲမှာ စုမနေပါ ။ဒါကြောင့် ရပ် လိုက် သောက်လိုက် လုပ်စရာမလိုပါ ။ရာသီထိန်လို့ ရာသီ ပြန်ပေါ်အောင် အနား ပေးစရာ မလိုပါ ။
  • မိမိတို့ ကြင်ဖော်ကြင်ဖက်နဲ့ အတူနေတဲ့ ရက်မှ သောက်ရတာ မဟုတ်ပါ ။လုံမတို့ အနေနဲ့ နေ့စဉ် ရက်ဆက် တစ်နေ့ တစ်လုံး မှန်မှန်သောက်ရမှာပါ ။

  • ကလေး အမြွှာကိုလည်း မမွေးစေပါ ။
  • အခန့်မသင့်လို့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေစဉ် သောက်မိရင်လည်း လုံမတို့ ရင်သွေးကို မထိခိုက်ပါ ။
  • တားဆေးသောက်ဆေး သောက်လို့ မြုံသွားခြင်း မရှိပါ။ ဆေးမသောက်တော့တာ နဲ့ ကလေးရနိုင်ပါတယ် ။

ခေတ်သစ် ဇီဝက

ေရႊရင္မထိတ္ေအာင္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ ပဋိသေႏၶတားနည္းအသြယ္သြယ္တားေဆး ေသာက္ေဆးမ်ား

အီစထရုိဂ်င္ နဲ႕ ပရုိဂ်ပ္စတိုဂ်င္တို႕ပါတဲ့ Combined Oral Contraceptives

ဒီေဆာင္းပါးမွာေတာ့ လုံမငယ္တို႕ အသုံးမ်ားတဲ့ တားေဆး ေသာက္ေဆးမ်ားထဲမွ ဟိုမုန္းဓာတ္ႏွစ္မ်ိဳးပါတဲ့ တားေဆးေသာက္ေဆး ျဖစ္တဲ့ Combined Oral Contraceptives (COC) အေႀကာင္း ေျပာျပပါ့မယ္ ။

လုံမငယ္တို႕ ကိုယ္ထဲမွာ ပင္ကိုယ္ သဘာ၀အရ ထြက္တဲ့ ဟိုမုန္းဓာတ္ေတြျဖစ္တဲ့ အီစထရုိဂ်င္ (Estrogen) နဲ႕ ပရုိဂ်ပ္စတိုဂ်င္ (Progestogen) တို႕နည္း တူ ျပင္ပမွ ေဖာ္စပ္ထားတဲ့ အလားတူ ဟိုမုန္းေတြ ပါ၀င္တဲ့ တားေဆးေသာက္ေဆးကို Combined Oral Contraceptives (COC) ၊ OC pills ကြန္ဘိုင္း ေအာ္ရယ္ကြန္ထရာ ဆပ္တစ္ / အိုစီ ပင္လ္ လို႕ေခၚတယ္ ။ တို႕ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ အိုေကေဆးကတ္ရယ္လို႕ လူသိမ်ားတယ္ ။တျခား ေဆးနာမည္ အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႕လည္း ၀ယ္လို႕ရပါတယ္ ။ဘယ္လို နည္းနဲ႕ ပဋိသေႏၶကို တားသလဲ ။

တားေဆး ဟိုမုန္းေဆး ေတြသည္ လုံမငယ္တို႕ ခႏၶာကိုယ္ထဲေရာက္တာနဲ႕ လုံမငယ္တို႕ရဲ႕ သားဥအိမ္ (Ovary) မွ သားဥမ်ား (ovum) မထြက္ေအာင္ တားေပးပါတယ္ ။ဒီလိုနဲ႕ ပဋိသေႏၶကို တားပါတယ္ကြယ္ ။ဘယ္ေလာက္ အာနိသင္ ရွိသလဲ ။

အာနိသင္ ဘယ္ေလာက္ရွိသလဲ ဆိုတာ အတိအက် ေျပာဖို႕ေတာ့ ခက္ပါတယ္ ။အဓိက ကေတာ့ သုံးစဲြသူ အေပၚ မ်ားစြာ မူတည္ပါတယ္ ။ဘယ္အခ်ိန္ေတြမွာ အာနိသင္ ေလ်ာ႕တတ္လဲ ဆိုရင္ ေဆးေသာက္ပုံမမွန္ရင္( ေဆးေသာက္ေနစဥ္ ေဆး၃လုံးနဲ႕ အထက္ ေမ့ျပီးမေသာက္မိရင္ ၊ေဆးကတ္ အသစ္ေသာက္ဖို႕၃ရက္ေလာက္ ေနာက္က်ခဲ႕ရင္) ၊တားေဆး အာနိသင္က်ေစတဲ့ တျခားေဆး၀ါးမ်ားနဲ႕အတူ တဲြေသာက္မိရင္ ျဖစ္တတ္တယ္ ။ ပုံမွန္အားျဖင့္ ေဆးပုံမွန္ စနစ္တက်ေသာက္ရင္ တားေဆးေသာက္တဲ႕ ၁၀၀ ေသာ လုံမပ်ိဳေတြထဲမွာ ကိုယ္၀န္ရႏိုင္ေျခက ၈ေယာက္ေလာက္ေတာ့ရွိပါတယ္ ။က်န္တဲ႕ ၉၂ ေယာက္က ကုိယ္၀န္မရဘူးေပါ့။

ေဘးထြက္ အာနိသင္မ်ား

  • ရာသီ မမွန္တာ(လာတာ ပမာဏာ နည္းသြားတာ ၊လာတဲ့ ရက္နည္းသြားတာ၊ရာသီ ရက္မမွန္ေတာ့တာ ၊ရာသီထိန္သြားတာ)
  • ေခါင္းကိုက္တာ
  • ေခါင္းမူးတာ
  • ရင္သားတင္းရင္းတာ ၊နာတတ္တာ
  • ကိိုယ္အေလးခိ်န္ အေျပာင္းအလဲျဖစ္တာ
  • စိတ္အေျခအေန အေျပာင္းအလဲျဖစ္တာ(စိတ္ဆတ္လာတာ)
  • ၀က္ျခံ (တခ်ိဳ႕က ၀က္ျခံေပါက္တတ္ ၊အမ်ားစုက ၀က္ျခံေပ်ာက္သြားတတ္)
  • ေသြး အနည္းအငယ္တိုးတတ္

သိသာသည့္ က်န္းမာေရး အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ား

  • ပဋိသေႏၶကို တားတယ္
  • သားအိမ္ကင္ဆာကို ျဖစ္ပြားႏႈန္းနည္းေစတယ္
  • သားဥအိမ္ အရည္အိတ္တည္တာ ေလ်ာ႕နည္းေစ
  • ရာသီလာစဥ္ ကိုက္ခဲတာ နာတာ သက္သာေစ
  • ရာသီ မမွန္တဲ့ တခ်ိဳ႕ေသာ အေျခအေနေတြမွာ ရာသီမွန္ေစ

သိသာသည့္ က်န္းမာေရး အက်ိဳးအျပစ္မ်ား(အလြန္ရွားပါတယ္)

  • ေသြးပ်စ္တာ
  • ေလျဖတ္တာ
  • ႏွလုံးေသြးေႀကာပိတ္တာ

ေဆးဘယ္လုိေသာက္မလဲ။

  • ရာသီ စလာျပီး ၅ရက္အတြင္းေသာက္ပါ ။
  • ရာသီ စလာျပီး ၅ရက္ေက်ာ္မွ ေသာက္မည္ဆိုက ကိုယ္၀န္မရွိတာ ေသခ်ာေအာင္ အရင္လုပ္ပါ ။မရွိတာ ေသခ်ာရင္ ႀကိဳက္တဲ့ရက္ စေသာက္ပါ ။ဒါေပမယ့္ ကြန္ဒုံး ၇ ရက္ သုံးပါ ။
  • အကယ္လို႕ ရွိ ၊မရွိ မေသခ်ာရင္ ရာသီလာတဲ့ရက္ကို ေစာင့္ျပီးမွေသာက္ပါ ။ကြန္ဒုံး သုံးပါ ။
  • တစ္ေန႕ တစ္လုံး ပုံမွန္ေသာက္ပါ ။
  • ၂၈ လုံးပါတဲ႕ ေဆးကတ္ေသာက္ရင္ ကုန္တာနဲ႕ ကတ္အသစ္ေနာက္တစ္ကတ္ ဆက္ေသာက္ပါ ။
  • ၂၁ လုံးပါတဲ႕ ေဆးကတ္ေသာက္ရင္ ကုန္သြားက ၇ ရက္ေစာင့္ျပီးမွ ကတ္အသစ္ ေနာက္တစ္ကတ္ ေသာက္ပါ ။

တားေဆးေသာက္ေဆးနဲ႕ ပတ္သက္သည့္ လုံမတို႕၏ အယူအဆမွားမ်ား

  • တားေဆး ဟိုမုန္းဓာတ္ေတြသည္ လုံမတို႕ ကိုယ္ထဲမွာ စုမေနပါ ။ဒါေႀကာင့္ ရပ္ လုိက္ ေသာက္လိုက္ လုပ္စရာမလိုပါ ။ရာသီထိ္န္လို႕ ရာသီ ျပန္ေပၚေအာင္ အနား ေပးစရာ မလိုပါ ။
  • မိမိတို႕ ႀကင္ေဖာ္ႀကင္ဖက္နဲ႕ အတူေနတဲ႕ ရက္မွ ေသာက္ရတာ မဟုတ္ပါ ။လုံမတို႕ အေနနဲ႕ ေန႕စဥ္ ရက္ဆက္ တစ္ေန႕ တစ္လုံး မွန္မွန္ေသာက္ရမွာပါ ။

  • ကေလး အျမႊာကိုလည္း မေမြးေစပါ ။
  • အခန္႕မသင့္လို႕ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေနစဥ္ ေသာက္မိရင္လည္း လုံမတို႕ ရင္ေသြးကို မထိခိုက္ပါ ။
  • တားေဆးေသာက္ေဆး ေသာက္လို႕ ျမဳံသြားျခင္း မရွိပါ။ ေဆးမေသာက္ေတာ့တာ နဲ႕ ကေလးရႏိုင္ပါတယ္ ။

ေခတ္သစ္ ဇီ၀က

Related posts
All Articlesကိုယ်ဝန်ဆောင်နှင့်မိခင် ကျန်းမာရေးမိခင်နှင့်ကလေးကျန်းမာရေး

Complication of lack of antenatal care

1 Mins read
ကိုယ်ဝန်မအပ်ခြင်းရဲ့ ပြဿနာများ မိမိရင်သွေးလေးတွေ ကျန်းကျန်းမာမာနဲ့ မွေးဖွားကြီးပြင်းလာစေချင်တာ မိဘတိုင်းရဲ့ ဆန္ဒတစ်ခုပဲဖြစ်ပါတယ်။ ကျန်းမာသန်စွမ်းတဲ့ ကလေးငယ်တွေအဖြစ် ကြီးပြင်းလာစေဖို့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ် အချိန်တည်းက ဂရုစိုက်သင့်ပါတယ်။ တတ်ကျွမ်းနားလည်တဲ့ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်သူများနဲ့ စောလျင်စွာ ကိုယ်ဝန်အပ်ခြင်း၊ ညွှန်ကြားချက်များ လိုက်နာခြင်း၊ စနစ်တကျ ကိုယ်ဝန်စောင့်ရှောက်မှုများ…
နေထိုင်မှုပုံစံမျိုးဆက်ပွားကျန်းမာရေးမိခင်နှင့်ကလေးကျန်းမာရေး

Fertilization (သန္ဓေအောင်ခြင်း)

1 Mins read
သန္ဓေ အောင်ခြင်းဆိုတာ အမျိုးသားရဲ့ သုတ်ပိုးက မမျိုးဥကို ဝင်တိုးပြီး နှစ်ခုပေါင်း ဆဲလ်တစ်ခု သားအိမ်မှာ သန္ဓေတည်ဖို့ဖြစ်သွားတာကို ဆိုလိုတာပါ။ ကျွန်တော်တို့ အကုန်လုံးဟာ ဘဝကို အဲ့ဆဲလ် တစ်လုံးကနေ စခဲ့ကျတာပါ။ မမျိုးဥကြွေခြင်းနဲ့ သူတို့ရဲ့ ရာသီစက်ဝန်း ဘယ်လို လည်ပတ်လဲ…
မျိုးဆက်ပွားကျန်းမာရေးအမျိုးသမီး ကျန်းမာရေး

သားမွေးပြွန်ထည့်ကွင်း

1 Mins read
စက်ဝိုင်းပုံသဏ္ဍာန် ရာဘာကွင်းလေး တစ်ကွင်းက သန္ဓေတားနိုင်စွမ်းရှိတာကို သိကြလား။ ကိုယ်ဝန်ကို ဘယ်လိုတားပေးတာလဲ။ ဒီကွင်းလေးဟာ မဟော်မုန်းတွေပါဝင်ပြီး တစ်စိမ့်စိမ့်ထွက်ရှိပေးတဲ့အတွက် သားဥကြွေခြင်းကို တားပေးတယ်။ ကွင်းထည့်ထားတဲ့ တစ်ဝိုက်မှာလည်း ချွဲမြှေးတွေ ထူစေပြီး သုတ်ပိုးများ သားအိမ်အတွင်း ဝင်ရောက်ခြင်းကို တားမြစ်ပေးပြီး ကိုယ်ဝန်မရအောင် တားပေးပါတယ်။…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *