Waist circumference ဘာလို႔ အေရးႀကီးလဲ?

Waist circumference ကို ျမန္မာလို တိုက္ရိုက္ဘာသာျပန္ရရင္ေတာ့ ခါးရဲ႕ လံုးပတ္အ၀န္းေပါ့။ အပ္ခ်ဳပ္ပညာလိုဆိုရင္ေတာ့ ခါးအက်ယ္လို႔ ေခၚႏိုင္မယ္ထင္ပါတယ္။

“Waist circumference ဘာေၾကာင့္ အေရးၾကီးသလဲ”

Waist circumference က ကိုယ္တြင္းကလီစာေတြမွာ ဖံုးေနတဲ့ အဆီေတြကို သြယ္၀ိုက္ေသာနည္းနဲ႔ ေဖာ္ျပပါတယ္။

ကြ်န္မတို႔ ခႏၶာကိုယ္မွာ အဆီပိုေတြဟာ ၀မ္းဗိုက္၊ တင္ပါးနဲ႔ ေပါင္ေတြမွာ မ်ားေသာအားျဖင့္ စုေလ့ရွိပါတယ္။ ေဆးပညာကေတာ့ အဆီဘယ္ေလာက္ရွိတယ္ဆိုတာထက္ ဘယ္ေနရာမွာ ရွိတယ္ဆိုတာက ပိုအေရးၾကီးတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္မွာ အဆီစုတဲ့ ေနရာေတြကို upper body/android/male type နဲ႔ lower body/gynoid/female type ဆိုျပီး အမ်ိဳးအစား (2) မ်ိဳး ခြဲျခားထားပါတယ္။

ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ အေပၚပိုင္း အထူးသျဖင့္ ၀မ္းဗိုက္မွာ အဆီစုေ၀းတာကို android type လို႔ေခၚျပီး အ၀လြန္တဲ့ အမ်ိဳးသားေတြမွာ ေတြ႔ရမ်ားပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္ေအာက္ပိုင္းေတြျဖစ္တဲ့ တင္ပါးနဲ႔ ေပါင္ေတြမွာ အဆီစုေ၀းတာကိုေတာ့ gynoid type လို႔ေခၚျပီး အ၀လြန္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ ေလ့လာမႈေတြအရ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၊ ေသြးတိုးေရာဂါ၊ ေသြးတြင္းအဆီဓါတ္မ်ားတာနဲ႔ ေလျဖတ္တာေတြဟာ ပထမအမ်ိဳးအစားျဖစ္တဲ့ android obesity နဲ႔ ဆက္စပ္ေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။

မိမိရဲ႕ BMI ဟာ ပံုမွန္ျဖစ္ေနရင္ေတာင္မွ ၀မ္းဗိုက္မွာ (တစ္နည္းအားျဖင့္ ကိုယ္တြင္းကလီစာေတြမွာ) အဆီေတြမ်ားေနရင္ ဒါဟာ အႏၲရာယ္ရွိတဲ့ လကၡဏာတစ္ခုပါ။ ဒါေၾကာင့္ ကြ်န္မတို႔ဟာ ၀မ္းဗိုက္မွာ အဆီစုေ၀းမႈ အေျခအေနကို သိဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါကို waist circumference ကေနတစ္ဆင့္ သိႏုိင္ပါတယ္။

“Waist circumference ဘယ္လိုတိုင္းမလဲ”

ခ်က္ရဲ႕အထက္ 4 cm (စင္တီမီတာ) ေနရာကေန ေပၾကိဳးနဲ႔ တုိင္းတာက အလြယ္ဆံုးနည္းလမ္း ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ သတိထားရမွာက တိုင္းတဲ့အခါ ေပၾကိဳးကို မေလ်ာ့မတင္း ေရျပင္ညီအတိုင္းထားျပီး တိုင္းေပးဖို႔ လုိအပ္ပါတယ္။

အမ်ိဳးသားေတြက waist circumference လက္မ 40 ေအာက္ရွိသင့္ျပီး အမ်ိဳးသမီးေတြကေတာ့ 35 လက္မေအာက္ ရွိသင့္ပါတယ္။

အေပၚမွာေျပာခဲ့သလိုပဲ waist circumference ဟာ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၊ ေသြးတိုးေရာဂါ၊ ေသြးတြင္းအဆီဓါတ္မ်ားတာ၊ ေလျဖတ္တာေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတာေၾကာင့္ waist circumference လက္မ 40 အထက္ အမ်ိဳးသားေတြနဲ႔ 35 လက္မအထက္ အမ်ိဳးသမီးေတြကို တတ္ကြ်မ္းတဲ့ ဆရာဝန္/ပညာရွင္ေတြန႔ဲ တိုင္ပင္ၾကဖို႔ အၾကံေပးလိုပါတယ္။

(မွတ္ခ်က္။ ။ အထက္ပါ ေဖာ္ျပခ်က္သည္ အရပ္ 5 ေပ ေအာက္ ရွိသူမ်ားအတြက္ အက်ံဳးမ၀င္ပါ။)

“Waist circumference ၏ အားသာခ်က္ႏွင့္ အားနည္းခ်က္မ်ား”

တိုင္းတာရ လြယ္ကူရိုးရွင္းတာကေတာ့ သူ႔ရဲ႕ အားသာခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ BMI 35 kg/m2 နဲ႔ အထက္ ရွိတဲ့သူေတြမွာေတာ့ တိက်တဲ့အေျဖ သိပ္မေပးနိုင္တဲ့အတြက္ အဲ့လိုလူေတြမွာေတာ့ waist circumference ကို တိုင္းတာတာဟာ အက်ိဳးမရွိနိုင္ပါဘူး။

Dr Honey Su Naing

M.B.,B.S (Mandalay)

M.Sc Nutrition & Dietetics (UK)