Body Mass Index ဆိုိုတာ ဘာလဲ?

က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းေတြ၊ က်န္းမာေရးဗဟုသုတ ၾကြယ္၀သူေတြနဲ႔ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေလ်ွာ့ခ်ဖို႔ ၾကိဳးစားေနသူေတြကေတာ့ BMI ဆိုတာကို ရင္းႏွီးျပီးသား ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ မသိေသးတဲ့သူေတြအတြက္ BMI အေၾကာင္းကို ေျပာျပခ်င္ပါတယ္။

BMI ဆိုတာ Body Mass Index ရဲ႕ အတိုေကာက္ျဖစ္ပါတယ္။ Quetelet’s Index လို႔လဲ ေခၚပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ ယူနစ္ကေတာ့ kg/m2 ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ (ကီလိုဂရမ္) ကို အရပ္ (မီတာ) ႏွစ္ထပ္နဲ႔ အခ်ိဳးခ်ထားတာပါ။ မိမိရဲ႕ အရပ္အေမာင္းအတြက္ မိမိရဲ႕ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ဟာ ပိန္ေနလား၊ ပံုမွန္လား၊ ၀ေနလား၊ အ၀လြန္ေနလားဆိုတာကို ခြဲျခားေပးတဲ့ အတိုင္းအတာတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။

“BMI ဘယ္လိုတြက္မလဲ”

ပထမဆံုး ကိုယ္အေလးခ်ိန္နဲ႔ အရပ္ကို သိရပါမယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က ‘ေပါင္’ ျဖစ္ေနရင္ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ‘2.2’ နဲ႔ ‘စား’ ရင္ ‘ကီလိုဂရမ္’ ရပါတယ္။ အလားတူပဲ အရပ္က ‘ေပ’ ျဖစ္ေနရင္ ‘လက္မ’ ေျပာင္းျပီး ‘0.025’ နဲ႔ ‘ေျမွာက္’ ရင္ ‘မီတာ’ ရပါတယ္။ ပိုျပီးတိက်ခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ မိုဘုိင္းဖုန္းေတြမွာ ‘unit converter’ application ေတြကို သံုးျပီး ယူနစ္ေျပာင္းႏိုင္ပါတယ္။ ျပီးရင္ေတာ့ သခ်ၤာနည္းအတိုင္းတြက္လုိက္ရံုပါပဲ။

ဥပမာ…..အရပ္ 5 ေပ 2 လက္မ၊ ေပါင္ 100 ရွိတဲ့လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ BMI ကို ေအာက္ပါအတိုင္း တြက္ခ်က္ႏိုင္ပါတယ္။

ကိုယ္အေလးခ်ိန္ (Body weight) = 100 ေပါင္ (lb) ÷ 2.2 = 45.45 ကီလိုဂရမ္ (kg)
အရပ္ (Height) = 5 ေပ 2 လက္မ = 62 လက္မ x 0.025 = 1.55 မီတာ (m)
BMI = Body weight (kg) ÷ Height2 (m2) = 45.45 ÷ (1.55 x 1.55) = 18.9 kg/m2

သခ်ၤာတြက္ရမွာ ပ်င္းတဲ့သူေတြအတြက္ ေအာက္ပါ link မွာ BMI ကို အလြယ္တကူ တြက္ခ်က္ႏိုင္ပါတယ္။

due date and bmi

”BMI ကို ဘယ္လို ခြဲျခားထားသလဲ”

မိမိရဲ႕ BMI ကို သိျပီဆိုရင္ေတာ့ ေအာက္ပါအတိုင္း ခြဲျခားၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။

BMI <18.5 ပိန္ 18.5-24.9 ပံုမွန္ 25-29.9 ၀ 30-34.5 အ၀လြန္ (အဆင့္ 1) 35-39.9 အ၀လြန္ (အဆင့္ 2) ≥ 40 အ၀လြန္ (အဆင့္ 3) သို႔မဟုတ္ အလြန္အမင္းအ၀လြန္ (မွတ္ခ်က္။ ။ အထက္ပါ ေဖာ္ျပခ်က္သည္ အသက္ 18 ႏွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ားအတြက္ အက်ံဳးမ၀င္ပါ။) မိမိရဲ႕ BMI က ပံုမွန္ျဖစ္ေနရင္ အဲ့ဒီ့အတုိင္း ဆက္ထိန္းထားဖို႔ လိုအပ္ျပီး ပိန္တဲ့အထဲမွာ ပါေနရင္ေတာ့ မွန္ကန္ျပီး အာဟာရျပည့္၀တဲ့ အစားအစာေတြ စားေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ၀တဲ့သူေတြနဲ႔ အ၀လြန္ေနတဲ့သူေတြကေတာ့ တတ္ကြ်မ္းတဲ့ပညာရွင္ေတြန႔ဲ တိုင္ပင္ျခင္း၊ အစားအစာကို မွန္ကန္စြာ စားေသာက္ျခင္း၊ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ၾကဖို႔ အၾကံေပးလိုပါတယ္။ BMI ပံုမွန္ေအာက္ ေလ်ာ့နည္းေနသူေတြဟာ ကိုယ္ခံအားနည္းျခင္း၊ မၾကာခဏဖ်ားျခင္း၊ ေရာဂါပိုး၀င္လြယ္ျခင္း၊ အားနည္းျခင္းတို႔ကို ခံစားရတတ္ပါတယ္။ BMI ပံုမွန္ထက္ မ်ားေနသူေတြကေတာ့ အ၀လြန္ျခင္းနဲ႔ ဆက္စပ္ေရာဂါေတြျဖစ္တဲ့ ေသြးတိုးေရာဂါ၊ ႏွလံုးေရာဂါနဲ႔ ဆီးခ်ိဳေရာဂါေတြ ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားျပီး ျဖစ္ျပီးလူနာေတြမွာလဲ ေရာဂါအေျခအေနကို ပိုမိုဆိုးရြားေစပါတယ္။ “BMI ၏ အားသာခ်က္ႏွင့္ အားနည္းခ်က္မ်ား”

BMI ဟာ တိုင္းတာရလြယ္ကူျပီး ေငြကုန္ေၾကးက်သက္သာတဲ့အျပင္ တိက်မႈေပးႏိုင္တာေၾကာင့္ ကမၻာတစ္လႊားမွာ အသံုးမ်ားတဲ့ အတုိင္းအတာတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ BMI မ်ားေနျခင္းဟာ အေလးခ်ိန္မ်ားေနျခင္းကိုသာ ေဖာ္ျပတာျဖစ္ျပီး အဲ့ဒီ့အေလးခ်ိန္ဟာ ၾကြက္သားေၾကာင့္၊ အဆီေၾကာင့္၊ ေရေၾကာင့္ဟု ခြဲျခားေဖာ္ျပႏိုင္ျခင္း မရွိတဲ့အတြက္ ၾကြက္သားဖြံ႔ျဖိဳးတဲ့သူေတြနဲ႔ ေရဖ်င္းစြဲ (ေဖာ) ေနတဲ့သူေတြမွာေတာ့ မွားယြင္းႏိုင္ပါတယ္။

Dr Honey Su Naing

M.B.,B.S (Mandalay)

M.Sc Nutrition & Dietetic (UK)