ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ညႊန္းကိန္း

အခုတစ္ေလာမွာခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ညႊန္းကိန္းနဲ႔ပတ္သက္ျပီးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေျပာေနၾကပါတယ္။ျမန္မာနိုင္ငံမွာUV Index
ဆိုတဲ့ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ညြန္းကိန္း ေတြ အရမ္းျမင့္ေနတယ္၊အႏၲရာယ္ရွိတဲ့အဆင့္ကိုေရာက္ေနတယ္စသျဖင့္လူေတြေတာ္ေတာ္
မ်ားမ်ားေျပာၾကဆိုၾကေၾကာက္ရြံ႕ၾကျဖစ္ေနၾကပါတယ္။ေဆးခန္းမွာလည္းအေရျပားကင္ဆာကိုေၾကာက္လုိ႔ဆိုျပီးလာျပၾကတဲ့သူေတြ
ကိုလည္းထူးဆန္းစြာတိုးပြါးလာပါတယ္။ေနပူထဲကိုထြက္မိလို႔အေရျပားကင္ဆာျဖစ္မ်ားျဖစ္ေတာ့မွာလားေပါ့။
ၾကည္႔ပါအံုးဆရာရယ္ဒီအကြက္က အေရျပားကင္ဆာလား၊ ဘာလားဆိုျပီးစိုးရိမ္စြာနဲ႔လာျပၾကပါတယ္။

တစ္ကယ္ေတာ့မိုးေလ၀သနဲ႔ဇလေဗဒကေနသူ႔ရဲ့ေန႔တဓူ၀အလုပ္အတိုင္းပဲဒီခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္အညြန္းကိန္းကိုထုတ္ျပန္တာပါ
။ျမင့္လာေတာ့လည္းျမင့္လာတဲ့အေလ်ာက္လူထုကိုထုတ္ျပန္ေၾကျငာရတာေပါ့။စိုးရိမ္စရာ၊အႏၲရာယ္ရွိနိုင္စရာအခ်ိန္ေတြမွာလူထုအတြက္
အခ်ိန္နဲ႔တစ္ေျပးညီးထုတ္ျပန္ေပးနိုင္တာကိုကေက်းဇူးတင္စရာပါ။ေက်းဇူးလည္းတင္မိပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္းလူထုကဒီအေၾကာင္းေတြကို
ဂဃနဏမသိေလေတာ့မ်က္ျပဴးဆံျပာျဖစ္ကုန္ၾကပါတယ္။အခုပဲေနေရာင္ထဲထြက္လုိက္ရင္အေရျပားကင္ဆာျဖစ္ေတာ့မလိုျဖစ္ကုန္ၾကပါတယ္။
ဒီေတာ့ဒီအေၾကာင္းကိုနည္းနည္းေတာ့ေရးသင့္ျပီလို႔ထင္လို႔ေရးသားလုိက္ရျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ညႊန္းကိန္း (UV Index)ဆိုတာ
UV Index ကိုျမန္မာလိုျပန္လိုက္ရင္ေတာ့ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ညြန္းကိန္းလို႔ပဲျပန္ဆို ရမွာပါ။ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ရဲ့ျပင္းအားကိုတိုင္းတာတဲ့
စံႏႈန္းတစ္ခုပါ။ေန႔စဥ္ရာသီဥတုဆိုင္ရာသတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြမွာခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ရဲ့ျပင္းအားဘယ္ေလာက္ရွိတယ္ဆိုတာကို
အမ်ားျပည္သူေတြကိုသိရွိေအာင္တင္ျပဖို႔အတြက္သံုးစြဲတဲ့အတိုင္းအတာတစ္ခုပါ။
ေနေရာင္ျခည္မွာပါတဲ့ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ေတြရဲ့ေျမျပင္အေပၚကိုေရာက္ရွိသက္ေရာက္ေနတဲ့ျပင္းအားကိုကိန္းဂဏန္းနဲပညြန္းဆုိျပသ
လုိက္ျခင္းပါ။တစ္ေနရာနဲ႔တစ္ေနရာညႊန္းကိန္းေတြမတူညီၾကသလုိအခ်ိန္တိုင္းမွာလည္းညႊန္းကိန္းအေျပာင္းအလဲရွိပါတယ္။ဥပမာ-
အာဖရိကနဲ႔ဥေရာပ၊ျမစ္ၾကီးနားနဲ႔ေကာ့ေသာင္းတို႔မွာရွိေနတဲ့ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္အညႊန္းကိန္းေတြဟာမတူညီနိုင္ၾကသလုိ
၊ေႏြမိုးေဆာင္းေန႔ရက္ေတြရဲ့ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ညႊန္းကိန္းေတြကလည္းေတာင္မတူညီၾကပါဘူး။
ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ညႊန္းကိန္းကိုျပဆိုတဲ့အေနနဲ႔ကိန္းဂဏန္းကိုသတ္မွတ္ထားပါတယ္။နံပါတ္ကေတာ့ — ၀ (သုံည) ကေန
၁၁+ တစ္ဆယ့္တစ္အထက္ဆိုျပီးသတ္မွတ္ ထားပါတယ္။ ၁၁+ဆိုရာမွာ ၁၁အထက္မ်ားေနတာေတြအပါအ၀င္ျဖစ္ပါ တယ္။
၁၂ ၊ ၁၃၊—–၁၅–အစရွိသျဖင့္ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ျပင္းအားနဲ႔အေရျပားကိုအႏၲရာယ္ျပဳနိုင္မႈတို႔ဟာ
ညြန္းကိန္းနံပါတ္ေတြနဲ႔တိုက္ရိုက္အခ်ိဳးက်ေနပါတယ္။ကိန္းဂဏန္းမ်ားေလေလခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ျပင္းအားမ်ားေလေလပါပဲ။
ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ျပင္းအားမ်ားေလေလအေရျပားကိုအႏၲရာယ္ျပဳနိုင္မႈမ်ားေလေလေပါ့။

ဘယ္လိုအစျပဳ
၁၉၉၂ ခုႏွစ္မွာ ကေနဒါသိပၸံပညာရွင္သံုးဦးကစျပီးတီထြင္သတ္မွတ္ခဲ့ၾကတာပါ။ သူတို႔ကလည္းကေနဒါနိုင္ငံရဲ့ေန႔တစ္ေန႔ရဲ့
UV Index ကိုစျပီးထုတ္ျပန္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ၁၉၉၉ေလာက္မွာမွ အေမရိကန္နိုင္ငံကလည္းသူတို႔နုိင္ငံရဲ့UV Index ကိုေန႔စဥ္
ထုတ္ျပန္နိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္းတြက္ခ်က္ပံုေတြအနည္းငယ္ကြဲလြဲမႈေတြ ရွိေနခဲ့ပါတယ္။ဒါေပမယ့္၂၀၀၄ခုႏွစ္
ကစျပီးကမÇာ႔မိုးေလ၀သနွင့္ဇလေဗဒအဖြဲ႔(WMO)နဲ႔ကမÇာ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႔(WHO)တို႔ကေနျပီးUV Index တြက္ခ်က္နည္းကို
တစ္ေျပးညီ ျဖစ္ေအာင္သတ္မွတ္ေပးခဲ့ပါတယ္။

ဘယ္လိုတိုင္းတာ
တစ္ကယ္ေတာ့ဒီUV Index ကိုမိုးေလ၀သစခန္းေတြမွာပဲကြန္ျပဳတာေတြနဲ႔ တြက္ခ်က္ျပီးထုတ္ျပန္လုိက္ၾကတာပါ။တြက္ခ်က္ပံု
အၾကမ္းအားျဖင့္ေတာ့ကမÇာေျမျပင္ေပၚမွာသက္ေရာက္မႈရွိဆံုးခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္လိႈင္းအလ်ား ၂၉၅ ကေန ၃၂၅ နာနိုမီတာ
အတြင္းမွာရွိတဲ့ေရာင္ျခည္ေတြရဲ့ ကမÇာေျမျပင္ေပၚသက္ေရာက္ေနတဲ့ စြမ္းအင္ေတြကို ေပါင္းျပီး၂၅ နဲ႔စားကာUV Index Value
ဆိုတဲ့ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ အညႊန္းကိန္းကို သက္မွတ္ေပးလုိက္တာပါ။

အေရာင္နဲ႔လည္းညြန္းဆိုထား
UV Index ကိုကိန္းဂဏန္းနဲ႔အဆင့္ခြဲျခားသတ္မွတ္ၾကသလို၊အေရာင္အေနနဲ႔လည္း ခြဲျခားေဖၚျပၾကျပန္ပါေသးတယ္။
အစိမ္းေရာင္၊အ၀ါေရာင္၊လိေမၼာ္ေရာင္၊အနီေရာင္၊ ခရမ္းေရာင္အစရွိသျဖင့္ခြဲျခားေဖၚျပၾကပါတယ္။ကိန္းဂဏန္းနဲ႔ယွဥ္တြဲျပီး
သတ္မွတ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့
၀—၂ ကို အစိမ္းေရာင္
၃—၅ ကို အ၀ါေရာင္
၆—၇ ကို လိေမၼာ္ေရာင္
၈—၁၀ ကို အနီေရာင္
၁၁+ ကို ခရမ္းေရာင္
ဆိုျပီးေတာ့လည္းသတ္မွတ္ေဖၚျပျပန္ပါတယ္။
UV Index အနည္းဆံုးအဆင့္ျဖစ္တဲ့ ၀—၂ အစိမ္းေရာင္အဆင့္ဆိုတာဟာ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ရဲ့အႏၲရာယ္အနည္းဆံုးျဖစ္
တယ္လုိ႔ဆိုလိုပါတယ္။ ၃—၅ အ၀ါေရာင္ကေတာ့ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္အညႊန္းကိန္း အနည္းငယ္ ျမင့္လာျပီ ၊ သတိထားပါ
၊ေနေရာင္ထဲတြင္ေနေသာလူးမ်ားအတြက္အႏၲရာယ္အသင့္အတင့္ရွိတယ္လို႔ဆုိလိုျခင္းပါ။ ၆—၇ လိေမၼာ္ေရာင္အဆင့္ကေတာ့
ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္အညႊန္းကိန္း ျမင့္တဲ့အဆင့္ျဖစ္ျပီး ေနေရာင္ထဲမွာရွိေနရင္အႏၲရာယ္ရွိတယ္လို႔ ဆိုလိုပါတယ္။၈—၁၀
အနီေရာင္အဆင့္ကေတာ့ေနေရာင္နဲ႔တိုက္ရိုက္ထိေတြ႔မယ္ဆိုရင္လူသားေတြအတြက္အလြန္အႏၲရာယ္ၾကီးပါတယ္လုိ႔ဆိုလိုတာပါ။
၁၁+ ဆိုတဲ့ခရမ္းေရာင္ကေတာ့ေနေရာင္ ဟာ လူေတြအတြက္အလြန္အမင္းကိုအႏၲရာယ္ရွိေနပါျပီဆိုတဲ့အျမင့္ဆံုးေသာ သတိေပးခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။

အပူခ်ိန္နဲ႔ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္
အခ်ိဳ႕ေသာသူေတြကအပူခ်ိန္နဲ႔ပတ္သက္ျပီးခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ကိုနားလည္မႈလြဲေနတာေလးေတြရွိပါတယ္။ေန႔ခင္းအပူခ်ိန္ေတြ
မ်ားလာတာဟာခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ေၾကာင့္လို႔တစ္ခ်ိဳ႕ကထင္ေနၾကပါတယ္။တစ္ကယ္ေတာ့ေနပူခ်ိန္ကိုျဖစ္ေစတဲ့အဓိက
အေၾကာင္းအရာဟာေနေရာင္ျခည္မွာပါတဲ့Infrared rays လို႔ေခၚတဲ့အနီေအာက္ေရာင္ျခည္ ေတြေၾကာင့္ျဖစ္တယ္လို႔ဆိုၾကပါ
တယ္။ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဟာအဓိကမဟုတ္ပါဘူး။ဒါဟာေနေရာင္ျခည္ရဲ့အပူခ်ိန္ပဲျဖစ္ျပီးေန႔အပူခ်ိန္ဆိုရင္ေတာ့ဖန္လံုအိမ္
အာနိသင္၊စိုထိုင္းဆ၊ေအာင္းပူစတာေတြပါပါ၀င္ပတ္သက္ေနျပန္ပါတယ္။ဒါေၾကာင့္ေန႔အပူခ်ိန္နဲ႔ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ရဲ့သက္ေရာက္
မႈေတြဟာတိုက္ရိုက္အခ်ိဳးမက်လွပါဘူး။

အိုဇုန္းလႊာကဘာေတြလုပ္
UV Index ဆိုတဲ့ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္အညႊန္းကိန္းေတြျမင့္မားလာရျခင္းဟာ ကမÇာၾကီးကိုလြမ္းျခံဳထားတဲ့အိုဇုန္းလႊာပါးလြာ
၊ေပါက္ျပဲလာတာေၾကာင့့္ျဖစ္ပါတယ္။အိုဇုန္းအလႊာဟာပံုမွန္အတိုင္းဆိုရင္ေတာ့ကမÇာကိုလႊမ္းျခံဳထားျပီးေနေရာင္ျခည္မွာ
ပါလာတဲ့ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္အခ်ိဳ႕ကိုစုပ္ယူထားလုိက္ပါတယ္။အဲဒီအိုဇုန္းလႊာဟာခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္စီကိုကမÇာေျမျပင္ေပၚကို
မသက္ေရာက္ေစဖို႔ရာႏႈန္းျပည္႔နီးပါးအကာအကြယ္ေပးျပီး၊ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဘီရဲ့အမ်ားစုကိုေတာ့အိုဇုန္းလႊာကစုပ္ယူထား
လိုက္ျပန္ပါတယ္။ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ေအကိုေတာ့မတားဆီးႏိုင္ပါဘူး။ဒါေၾကာင့္လူေတြ၊တိရိစäာန္ေတြအတြက္အႏၲရာယ္ရွိတဲ့
ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ေတြကိုကမÇာဆီကိုမေရာင္နိုင္ေအာင္အကာအကြယ္ေပးထားတာေၾကာင့္အိုဇုန္းအလႊာၾကီးဟာကြ်န္ေတာ္
တို႔လူသားေတြနဲ႔သက္ရွိေတြအတြက္လြန္စြာမွအက်ိဳးရွိလွပါတယ္။

ပါးျပီးေပါက္ေနတဲ့အိုဇုန္းလႊာ
သို႔ေသာ္လည္းလူသားေတြအသံုးျပဳရာကထြက္ရွိလာတဲ့ဓါတုပစၥည္းတစ္ခ်ိဳ႕ေၾကာင့္အိုဇုန္းလႊာဟာတစ္ျဖည္းျဖည္းပါးလႊာလို႔
လာပါတယ္။CFC ဆိုတဲ့Chlorofluorocarbon (ေရခဲေသတၲာနဲ႔ေလေအးေပးစက္ေတြမွာသံုးတဲ့ဓါတုပစၥည္း)ေတြဟာအိုဇုန္းလႊာ
ကိုအလၽင္ျမန္ဖ်က္ဆီးျပစ္လုိက္တာေၾကာင့္၁၉၈၀ေနာက္ပိုင္းကစျပီးတစ္ျဖည္းျဖည္းပ်က္ဆီးမႈပိုျမန္လာပါေတာ့တယ္။
အႏၲာတိကေဒသမွာဆိုရင္အိုဇုန္းလႊာဟာပါးလြန္းျပီးေပါက္ေနတယ္လုိ႔ဆိုၾကပါတယ္။ဒီလုိခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဆိုးက်ိဳးကေန
အကာအကြယ္ေပးေနတဲ့အိုဇုန္းအလႊာပါးလႊာေပါက္ျပဲလာတာေၾကာင့္လူေတြအတြက္ဆိုးက်ိဳးေပးမယ့္ခရမ္းလြႏ္ေရာင္ျခည္ေတြ
ကမÇာေျမေပၚကိုက်ေရာက္လာျပီးလူသားေတြကိုအႏၲရာယ္ေပးပါေတာ့တယ္။ဒီအႏၲရာယ္ကိုအသိေပးဖို႔အတြက္UV Index
ဆိုတဲ့ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ညႊန္းကိန္း ဆိုတာေပၚလာတာပါပဲ။

UV Index နဲ႔အေရျပား
အထက္မွာရွင္းျပခဲ့တဲ့အတိုင္းUV Index ျမင့္ေလေလအေရျပားအတြက္ အႏၲရာယ္ ရွိေလေလပါပဲ။ဒီလိုUV Index ျမင့္မားမႈေၾကာင့္
အေရျပားဟာခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ ေၾကာင့္ခံစားရမည့္ျပႆနာေတြကိုပိုျပီးခံစားျဖစ္ပြါးဖို႔အခြင့္အလမ္းမ်ားလာသလို၊ပိုျပီးေတာ့
လည္းျဖစ္ပြါးလြယ္လာပါတယ္။ျပင္းထန္လြန္းတဲ့ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ေၾကာင့္အေရျပားမွာေျပာင္းလဲမႈေတြျဖစ္ကုန္ပါတယ္။
UV Index ခပ္နိမ့္နိမ့္မွာေတာ့အေရျပားဆဲလ္ ေတြ၊အေရျပားရဲ့ဖြဲ႕စည္းပံုမွာပါ၀င္တဲ့ပစၥည္းေတြဟာခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္
ကိုခံနိုင္ရည္ရွိပါေသးတယ္။ျမင့္တက္လာတဲ့UV Indexကိုေတာ့အေရျပားကမခံနိုင္ပါဘူး။UV Index ဘယ္ေလာက္ကို
အေရျပားကမခံနိုင္တာလည္းဆိုတာကေတာ့အေရျပားရဲ့အမ်ိဳးအစားအေပၚမွာမူတည္ပါတယ္။အၾကမ္းအားျဖင့္ေျပာမယ္
ဆိုရင္အသားျဖဴေလေလUV Index ကိုခံနိုင္မႈနည္းေလေလပါပဲ။အသားေရာင္ရင့္ေလေလခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဒဏ္ကိုခံနိုင္
မႈမ်ားေလေလပါပဲ။ဒါေၾကာင့္ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ညႊန္းကိန္းရဲ့အႏၲရာယ္ရွိမႈဟာလည္းအသားေရာင္သို႔မဟုတ္အေရျပား
အမ်ိဳးအစားအေပၚမွာမူတည္ပါတယ္။သို႔ေသာ္လည္းUV Index ရဲ့အႏၲရာယ္ရွိနို္င္တဲ့အဆင့္မွာေတာ့ဘယ္လိုအေရျပားပဲျဖစ္ျဖစ္
သတိထားျပီး ေနထိုင္ရမယ့္အေျခအေနပါ။အသားျဖဴတဲ့အေရျပားပိုင္ရွင္ေတြအတြက္ကေတာ့ပိုလုိ႔ေတာင္မွဂရုစိုက္ျပီးသတိထားေနထိုင္ရမွာပါ။

ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္နဲ႔အေရျပား
ေနမွာပါတဲ့ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ေတြဟာအေရျပားဆဲလ္ေတြအေပၚမွာဘယ္လုိသက္ေရာက္မူရွိတယ္ဆိုတာကို
“ေနေရာင္ဒဏ္ခံရတဲ့အေရျပား”ဆိုတဲ့ေခါင္းစဥ္နဲ႔ေရးသားေဖၚျပခဲ့ဖူးပါတယ္။အခုေခါင္းစဥ္ေအာက္မွာေတာ့ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္
အားလံုးအေၾကာင္းကုိရွင္းမျပေတာ့ပါဘူး။UV Index မွာအဓိကက်တဲ့ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဘီနဲ႔ေအတို႔ရဲ့ အေရျပားအေပၚ
သက္ေရာက္မႈကိုအၾကမ္းသေဘာအားျဖင့္ျခံဳျပီးေရးသားျပပါ့မယ္။

ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ေအကေတာ့လိႈင္းအလ်ားရွည္တဲ့အတြက္အေရျပားရဲ့ေအာက္အလႊာအထိေရာက္ရွိနိုင္ပါတယ္။
ဒီေတာ့ေအာက္အလႊာမွာရွိတဲ့ဆဲလ္ေတြအမၽင္ေတြဟာခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဒဏ္ေၾကာင့္ပ်က္စီးမႈေတြျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ
မႈေတြျဖစ္ေပၚရပါတယ္။အေရာျပားရဲ့အေပၚယံအလႊာဆဲလ္ေတြကလည္းခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ေအေၾကာင့္အေျပာင္းအလဲ
ေတြျဖစ္ရျပန္ပါေသးတယ္။ဒါေၾကာင့္ေနေရာင္ထဲကိုမၾကာခဏထြက္တဲ့အခါမွာေနေရာင္ထိတဲ့အေပၚယံအေရျပားဆဲလ္ေတြ
ဟာေျပာင္းလဲမႈေတြထပ္ကာတစ္လဲျဖစ္ရျပီးအေရျပားဆဲလ္ေတြတိုးပြါးကာအေရျပားဟာမေခ်ာေမြ႔ေတာ့ပဲၾကမ္းတမ္းလာမယ္
။ေနာက္ျပီးေျပာင္းလဲလာတဲ့ဆဲလ္ေတြဟာအေရဓါတ္ဆံုးရံႈးျခင္း၊အေရဓါတ္မထိန္းသိမ္းနိုင္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ေျခာက္ေသြ႔မြဲေမွာင္
လာတယ္၊အေရာင္ျခယ္ဆဲလ္ေတြလည္းေျပာင္းလဲျပဳျပင္မႈေတြလုပ္ရျပီးအညိဳကြက္၊အမဲကြက္ေတြဟိုတစ္ကြက္ဒီတစ္ကြက္
ေပၚလာတယ္။ကိုလာဂ်င္အမၽင္ေတြပ်က္စီး၊အီလက္စတင္အမွ်င္ေတြတိုးပြါးျပီးအေရျပားဟာတြန္႔ေခါက္ကာအေရးအေၾကာင္း
ေတြေပၚလာတယ္။အရြယ္က်လာတယ္လို႔ဆိုရမယ့္သြင္ျပင္ေပါ့။

ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဘီကေတာ့ေအအမိ်ဳးအစားထက္လိႈင္းအလ်ားတိုတဲ့အတြက္အေရျပားရဲ့ေအာက္အလႊာအထိမေရာက္
ရွိပဲအေပၚယံအေရျပားဆဲလ္ေတြကိုပဲသက္ေရာက္ေစပါတယ္။ဒါေၾကာင့္အေပၚယံဆဲလ္ေတြကိုထိျပီးျဖစ္ရတဲ့ေနေရာင္ေလာင္
တာမ်ိဳးကိုျဖစ္ေစပါတယ္။ဒီဘီအမ်ိဳးအစားရဲ့အဓိကဒုကၡေပးျခင္းကေတာ့အေပၚယံဆဲလ္ေတြကိုဗီဇေျပာင္းလဲမႈျဖစ္ေစတာဟာ
အေၾကာက္ရဆံုးျပႆနာပါပဲ။ခဏတာထိေတြ႔မႈေၾကာင့္ျဖစ္ရတဲ့ဗီဇေျပာင္းလဲမႈေတြကိုျပန္ျပီးျပင္နိုင္ေပမယ့္မၾကာခဏထိေတြ
႔မႈေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ဗီဇေျပာင္းလဲမႈကိုေတာ့ျပန္လည္ျပင္ဆင္မေပးနိုင္တာေၾကာင့္ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဘီကိုမၾကာခဏ
အထိခံရတဲ့အေပၚယံအေရျပားဆဲလ္ေတြကိုကင္ဆာဆဲလ္အျဖစ္ကုိကူးေျပာင္းသြားေစပါတယ္။ဒီလိုခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ညႊန္း
ကိန္းေတြျမင့္ေနခ်ိန္မွာခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဘီေတြေနေရာင္ျခည္မွာမ်ားေနတာေၾကာင့္အေရျပားနဲ႔ေနေရာင္ျခည္ထိေတြ႔ျခင္းဟာ
အေရျပားကိုကင္ဆာျဖစ္ေစနိုင္တာ၊ေနာက္ျပီးမ်က္လံုးမွာလည္းဒီခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ညႊန္းကိန္းျမင့္တက္ေနျခင္းေၾကာင့္
မ်က္လံုးတိမ္စြဲတဲ့ျပႆနာျဖစ္နိုင္ပါေသးတာေၾကာင့္ဒါဟာလူသားေတြအတြက္အႏၲရာယ္ရွိတယ္လို႔သတ္မွတ္ကာ
မိုးေလ၀သနဲ႔ဇလေဗဒကေနျပီးေၾကျငာေပးရတာျဖစ္ပါတယ္။

အေရျပားကင္ဆာကိုကာကြယ္ၾကပါစို႔
အေရျပားကင္ဆာျဖစ္ပြါးႏႈန္းေတြဟာကမÇာေပၚမွာတစ္ႏွစ္ထက္တစ္ႏွစ္ျမင့္တက္လို႔ေနပါတယ္။အထူးသျဖင့္ဥေရာပ
၊ၾသစေတ်းလ်၊နယူးဇီလန္၊အေမရိကန္စတဲ့ေဒသကအသားအေရျဖဴေဖြးတဲ့လူေတြမွာပိုျပီးမ်ားလာတာပါ။ကြ်န္ေတာ္တို႔နိုင္ငံ
အေနနဲ့ေတာ့ယခုအခ်ိန္အထိအေရျပားကင္ဆာနဲ႔ပတ္သက္ျပီးတိက်တဲ့စားရင္းကိုျပဳစုထားတာမရွိေသးတာေၾကာင့္ျဖစ္ပြါးမႈ
ပိုျပီးမ်ားလာသလားဆုိတာကိုမေျပာနိုင္ေသးပါဘူး။အသားေရာင္အေနနဲ႔ကလည္းေနေရာင္ျခည္ဒဏ္ကိုအေတာ္အသင့္ေတာ့
ခံနုိင္တာေၾကာင့္ျဖစ္ပြါးနႈန္းကေတာ့မမ်ားလွပါဘူး။ဒီလုိအေရျပားကင္ဆာျဖစ္ပြါးႏႈန္းမမ်ားလို႔၊အသားအေရာင္ကလည္းျဖစ္နိုင္ေျခ
နည္းလို႔ဆိုျပီးေတာ့ေပါ့ေပါ့ဆဆေနမယ္၊ကာကြယ္မႈကိုအခုကတည္းကမလုပ္ၾကဘူးဆိုရင္ေတာ့ေနာင္တစ္ခ်ိန္မွာကြ်န္ေတာ္
တို႔တိုင္းျပည္မွာလည္းအေရျပားကင္ဆာျဖစ္ပြါးမႈဟာတိုးျမင့္လာမွာျဖစ္ပါတယ္။ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုရင္ေတာ့အထက္မွာ
ေရးသားခဲ႔သလိုေနေရာင္ျခည္မွာအေရျပားကင္ဆာျဖစ္နိုင္တဲ့ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ေတြမ်ားေနျပီဆိုတာကုိUV Index ျမင့္မားမႈ
အျဖစ္မိုးေလ၀သနဲ႔ဇလေဗဒကထုတ္ျပန္ေၾကျငာထားလုိ႔ျဖစ္ပါ တယ္။အဲဒီလိုေၾကျငာခ်က္ေတြကိုဂရုတစိုက္နဲ႔သတိထားကာ
လိုအပ္သလိုကာကြယ္မႈေတြျပဳလုပ္ၾကဖို႔လိုေနပါျပီ။

ဘယ္လိုေနထိုင္ကာကြယ္မယ္
ေန႔တစ္ေန႔ရဲ့UV Index ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ညႊန္းကိန္းသတ္မွတ္ခ်က္ထုတ္ျပန္မႈကို လုိက္ျပီးေနထိုင္မႈပံုစံကိုကာကြယ္မႈ
အသြင္နဲ႔သတိထားေျပာင္းလဲေနထိုင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

UV Index 0 – 2 (ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ညႊန္းကိန္း ၀ -၂) အစိမ္းေရာင္အဆင့္ဆိုခဲ့ရင္
ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဟာလူေတြကိုဒုကၡသိပ္မေပးနိုင္တဲ့အတြက္မစိုးရိမ္ရေသးပါဘူး။ဒါေၾကာင့္ေနေရာင္ထဲထြက္မယ္
ဆိုရင္ဘာအကာအကြယ္မွမယူရင္ေတာင္ေနလို႔ရနိုင္ပါေသးတယ္။သို႔ေသာ္လည္းႏူးညံ့တဲ့မ်က္ၾကည္လႊာကိုေတာ့ကာကြယ္
ဖို႔လုိပါတယ္။ဒီအတြက္ကေတာ့ေနကာမ်က္မွန္တပ္ပါ။

UV Index 3 – 5 (ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ညႊန္းကိန္း ၃- ၅) အ၀ါေရာင္အဆင့္မွာေတာ့ ေနေရာင္ျခည္ဟာအႏၲရာယ္
အနည္းငယ္ေတာ့ရွိပါတယ္။ေနေရာင္ျခည္ထဲမွာတစ္နာရီထက္ပိုျပီးေနမယ္ဆိုရင္(ေနေရာင္နဲ႔အေရျပားထိေတြခ်ိန္တစ္နာရီ)
အေရျပားအတြက္ အႏၲရာယ္ရွိနိုင္ပါတယ္။ဒါေၾကာင့္ေနပူထဲကိုထြက္မယ္ဆိုရင္ေနေရာင္ကိုအကာအကြယ္ျပဳဖို႔လိုအပ္ပါ
တယ္။ေနကာမ်က္မွန္တပ္ရပါမယ္။ဦးထုပ္ကိုအနားျပန္႔က်ယ္တဲ့ပံုစံမ်ိဳးကိုေဆာင္းရပါမယ္၊ဒါမွမဟုတ္ထီးေဆာင္းရပါမယ္
။ေနေရာင္ကာဆီကိုေနေရာင္နဲ႔တိုက္ရိုက္ထိေတြ႔နုိင္တဲ့ေနရာေတြမွာလိမ္းရပါမယ္။ေနေရာင္ကာဆီဟာSPF ဆိုတဲ့ေနေရာင္
ဒဏ္ကာကြယ္နုိင္မႈစြမ္းအားအနည္းဆံုး၁၅ရွိရပါ့မယ္။ေနေရာင္ကာဆီကိုေနေရာင္ထဲကိုမထြက္မီနာရီ၀က္ၾကိဳတင္လိမ္းထား
ရပါမယ္။ျဖစ္နိုင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့အက်ီ္ ၤလက္ရွည္၊ေဘာင္းဘီရွည္တို႔ကို၀တ္ျပီးမွထြက္သင့္ပါတယ္။

UV Index 6 -7 (ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ညႊန္းကိန္း ၆- ၇) လိေမၼာ္ေရာင္အဆင့္ဟာအေရျပားနဲ႔ေနေရာင္ျခည္တို႔တုိက္ရိုက္
ထိေတြ႔ခ်ိန္မိနစ္သံုးဆယ္ေက်ာ္ရင္အေရျပားေနေလာင္နိုင္တဲ့အဆင့္ပါ။အႏၲရာယ္ရွိပါတယ္။ဒါေၾကာင့္ေနေရာင္ထဲကို
ထြက္မယ္ဆုိရင္ေနေရာင္ကာဆီSPF 15 ေလာက္အနည္းဆံုးပါတာ ကိုနာရီ၀က္ ၾကိဳတင္လိမ္းျပီးမွထြက္သင့္ပါတယ္။
အကီ် ၤလက္ရွည္၊ေဘာင္းဘီရွည္စတဲ့အေရျပားကို ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ကတုိက္ရိုက္ထိေတြ႔မႈမရွိေအာင္ေနလံုျခံဳစြာ
အကာအကြယ္ေပးနုိင္တဲ့အ၀တ္အစားပံုစံမ်ိဳးကို၀တ္ဆင္ျပီးမွေနေရာင္ထဲကိုထြက္သင့္ပါတယ္။ေနကာမ်က္မွန္တပ္တာ၊
ထီးသို႔မဟုတ္ခေမာက္၊ဦးထုပ္ေဆာင္းတာစတာေတြကေတာ့ဒီအဆင့္မွာေနေရာင္ထဲကိုထြက္မယ္ဆိုရင္မျဖစ္မေန
လုပ္ေဆာင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ျဖစ္နိုင္မယ္ဆိုရင္ႏႈတ္ခမ္းအတြက္ေနေရာင္ကာကြယ္အဆီSPF ပါတဲ့ႏႈတ္ခမ္းဆိုးေဆးေတာင့္
ေတြကိုအသံုးျပဳ သင့္ပါတယ္။

UV Index 8 – 10 (ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ညႊန္းကိန္း ဂ – ၁၀) အနီေရာင္အဆင့္ ကေတာ့အႏၲရာယ္ရွိတဲ့အဆင့္ပါ။ေနေရာင္ကို
၁၅ မိနစ္ထက္ပိုျပီး တိုက္ရုိက္ထိေတြ႕ ရင္ေတာ့အႏၲရာယ္ရွိပါတယ္။ေနေရာင္ထဲကိုထြက္မယ္ဆိုရင္လည္းမ်က္လံုးအတြက္
ေနကာမ်က္မွန္တပ္၊အေရျပားအတြက္လံုျခံဳေအာင္၀တ္ဆင္ျပီးမွထြက္ရပါမယ္။ဒီအဆင့္ဟာအႏၲရာယ္ရွိတဲ့အဆင့္ျဖစ္တဲ့
အတြက္ေနေရာင္ကိုတတ္နိုင္သေလာက္ေရွာင္ရပါလိမ့္မယ္။ေနေရာင္အျပင္းဆံုးအခ်ိန္ျဖစ္တဲ့နံနက္၁၀နာရီကေနညေန
၄နာရီအၾကားမွာျဖစ္နိုင္ရင္ေနေရာင္ထဲကိုမထြက္သင့္ပါဘူး။ေနေရာင္မွာထြက္ျပီးလုပ္စရာရွိတာေတြကိုလည္းတတ္နိုင္
သေလာက္ေန႔လည္ေန႔ခင္းေနအျပင္းဆံုးအခ်ိန္ေတြမွာမလုပ္ပဲေနေအးခ်ိန္မွသာလုပ္ဖို႔ျဖစ္နိုင္ရင္ျပင္ဆင္သင့္ပါတယ္။

UV Index 11+ (ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ညႊန္းကိန္း ၁၁+)ဆိုတဲ့ခရမ္းေရာင္အဆင္႔ ကေတာ့ အရမ္းကိုအႏၲရာယ္ရွိတဲ့အဆင့္ပါ
။ေနေရာင္ေအာက္မွာ ၁၀မိနစ္ေလာက္ ေနလိုက္ရင္ေတာင္ေနေရာင္နဲ႔သာတိုက္ရိုက္ထိေတြ႔မယ္ဆိုရင္အေနာက္တိုင္းသားေတြရဲ့
အေရျပားအမ်ိဳးအစားေတြဟာေနေလာင္နိုင္ပါတယ္။ဒီအဆင့္မွာေတာ့ေနေရာင္နဲ႔မထိေလေကာင္းေလပါပဲ။တတ္နုိင္သေလာက္
ေရွာင္ရွားရပါမယ္။ေနေရာင္ထဲကိုထြက္ျဖစ္ခဲ႔မယ္ဆိုရင္လည္းအေရျပားကိုေနေရာင္မထိရေအာင္လံုေလာက္တဲ့ကာကြယ္မႈ
ယူျပီးမွထြက္ရပါမယ္။နံနက္၁၀နာရီကေနညေန၄နာရီအတြင္းကေတာ့အျပင္ကိုလံုး၀မထြက္သင့္ပါဘူး။အမိုးအကာေအာက္မွာပဲေနထိုင္ရပါမယ္။

ဒီညႊန္းကိန္းေတြ၊ကာကြယ္မႈလမ္းညႊန္ေတြဟာအေနာက္တုိင္းသားေတြရဲ့စံနဲ႔ကိုက္ျပီးထုတ္ထားတာပါ။ကြ်န္ေတာ္တို႔လို
အေရွ႕တုိင္းသားေတြရဲ့အေရျပားအမ်ိဳးအစားေတြကေတာ့အေနာက္တုိင္းသားေတြထက္ပိုျပီးေနေလာင္ဒဏ္ကိုခံနိုင္ပါတယ္။
အၾကမ္းအားျဖင့္ေျပာမယ္ဆိုရင္ႏွစ္ဆေလာက္ပိုျပီးခံနိုင္ၾကပါတယ္။သို႔ေသာ္လည္းခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ညႊန္းကိန္း UV Index
ေတြ အရမ္းျမင့္ေနတဲ့အခ်ိန္အခါမ်ိဳးေတြမွာေတာ့ဘယ္လိုအေရျပား အမ်ိဳးအစားပဲျဖစ္ျဖစ္ေနေရာင္ထဲကိုထြက္မယ္ဆိုရင္ေတာ့
ဂရုစိုက္ျပီးဆင္ဆင္ျခင္ျခင္ေနထိုင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ကိုယ္႔အသားအေရကေတာ့ခံနိုင္ပါတယ္ဆိုျပီးေနေရာင္ေအာက္မွာမၾကာ
ခဏအကာအကြယ္မပါပဲမထြက္သင့္ပါဘူး။ေနေရာင္နဲ႔ထိေတြ႕တာကိုတစ္ခဏတာ၊တစ္ခါႏွစ္ခါဆိုျပီးမေပါ့ဆသင့္ပါဘူး။ဒီလို
UV Index ျမင့္တဲ့အခ်ိန္ေတြမွာေနေရာင္နဲ႔ ထိေတြ႔မႈမၾကာခဏဆိုသလုိျဖစ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့အခ်ိန္တစ္ခုမွာအေရျပားဆဲလေတြ
ဟာကင္ဆလဆဲလ္မ်ားအျဖစ္ေျပာင္းလဲသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။အခုလိုခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ညႊန္းကိန္းျမင့္မားမႈဟာလည္းတစ္ရက္
မဟုတ္ႏွစ္ရက္မဟုတ္ေနာက္ေနာင္ႏွစ္ေတြမွာလည္းၾကံဳၾကရအံုးမွာပါ။အသက္ရွင္ေနသမၽဒီခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ေတြကိုတစ္ေကြ႕
မဟုတ္တစ္ေကြ႕၊တစ္ၾကိမ္မဟုတ္တစ္ၾကိမ္ၾကံဳေနရမွာျဖစ္တာေၾကာင့္မေပါ့ဆသင့္ပါဘူး။

ကြ်န္ေတာ္တို႔နိုင္ငံသူနုိင္ငံသားေတြဟာေနေရာင္ထဲမွာေနသားက်ျပီး၊ေနေရာင္ကိုမေၾကာက္ၾကပါဘူး။အခုေခတ္မွာဆိုရင္
ေနေရာင္ထဲကိုဦးထုပ္မပါ၊ထီးမပါ၊အက်ီ ၤလက္ျပတ္၊ ေဘာင္းဘီတိုေတြနဲ႔သြားလာေနထိုင္ၾကတဲ့လူေနမႈစနစ္တစ္ခုျဖစ္ထြန္းေနပါတယ္။
ေခတ္မွီေအာင္ေနထိုင္တယ္လို႔ဆိုၾကပါတယ္။သို႔ေသာ္လည္းက်န္းမာေရးကိုေတာ့ဂရုျပဳဖို႔လုိမယ္လို႔ထင္ပါတယ္။ဒါေၾကာင့္ေနေရာင္ထဲ
ကိုအကာအကြယ္မပါပဲထြက္တတ္တဲ့ဓေလ့ေတြ၊အျပင္ကိုထြက္ရင္ေနေရာင္ထဲမွာအေရျပားေနရာအမ်ားစုကိုေဖၚထားတဲ့၀တ္စား
ဆင္ယင္မႈေတြ၊ေနေရာင္ကိုသိပ္ျပီးမမႈတဲ့ကၽြန္ေတာ္တို႔လူမ်ိဳးေတြရဲ့အက်င့္ေတြကိုျပင္ဆင္သင့္ပါျပီ။ကာကြယ္ျခင္းဟာကုသျခင္း
ထက္ေကာင္းတယ္ဆိုတာကေတာ့အားလံုးလက္ခံၾကမယ္လုိ႔ယံုၾကည္ပါတယ္။ဒါေၾကာင့္မ်က္ေစ့တိမ္ျဖစ္ျခင္း
၊အေရျပားအိုမင္းရင္ေရာ္ျခင္း၊ပ်က္စီးျခင္းနဲ႔အေရျပားကင္ဆာျဖစ္ပါြးျခင္းတို႔ကေနကင္းေ၀းေစဖို႔အခုကစလို႔ေနေရာင္ကာကြယ္ၾကပါစို႔လုိိ႔
တိုက္တြန္းလုိက္ပါရေစခင္ဗ်ာ။

ေစတနာမ်ားစြာျဖင့္
ေဒါက္တာလင္းထက္(အေရျပားအထူးကုဆရာ၀န္)