“လူငယ္မ်ားနဲ႕ HIV အႏၱရာယ္”

ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တုိင္း ဒီဇင္ဘာလ (၁)ရက္ေန႕ဆုိရင္ ကမာၻ႕ ခုခံအားက်ဆင္းမႈေရာဂါ တုိက္ဖ်က္ေရးေန႕ (World AIDS Day) ကို က်င္းပေလ့ ရွိၾကပါတယ္။ လူထုၾကားထဲမွာ ဒီေရာဂါနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး အသိပညာ ၾကြယ္ေစဖို႕ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႕ လုပ္ေဆာင္ၾကတာပါ။ ဒီႏွစ္မွာလည္း My Health, My Right ဆိုျပီး လူတစ္ေယာက္အတြက္ က်န္းမာေရးဟာ အေျခခံအက်ဆံုး လူအခြင့္အေရးတစ္ရပ္ ျဖစ္တယ္ ဆုိတဲ့အသိကုိ လူထုၾကားထဲ က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ သိသြားေအာင္လို႕ ေဆာင္ပုဒ္သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

HIV ပိုးဟာ အရင္ႏွစ္ေတြကဆုိ ေတာ္ေတာ္ေလး လူေျပာသူေျပာမ်ားတယ္။ စိုးရိမ္တၾကီး ရွိၾကတယ္။ ခုခ်ိန္မွာေတာ့ ဒီေရာဂါကို လူတုိင္းလည္း သိေနျပီ။ ၾကားဖူးေနၾကျပီ။ ဆုိေတာ့ ျဖစ္ႏႈန္းေတြပဲ က်ကုန္တာလား၊ လူေတြအကုန္လံုးဟာ ဒီေရာဂါကို ကာကြယ္ႏုိင္ေနၾကျပီလား စဥ္းစားမိတယ္။ အခ်က္အလက္ေတြအရေတာ့ ဒီလိုမဟုတ္ပါဘူး။ ခုခ်ိန္ထိ HIV ပုိးဟာ ေၾကာက္စရာေကာင္းတဲ့ ေရာဂါတစ္ခုအျဖစ္ ရွိေနပါေသးတယ္။ ေနာက္ျပီး လူအမ်ားစုကလည္း HIV ဆိုတာကို ၾကားသာၾကားဖူးေနတာပါ။ ဘယ္လိုကာကြယ္ရမယ္၊ ဘာေတြလုပ္သင့္တယ္ ဆုိတာေတြနဲ႕ ပတ္သက္လို႕ ေကာင္းေကာင္းမသိၾကေသးပါဘူး။

ဒီေဆာင္းပါးမွာေတာ့ လူငယ္ေတြအတြက္ ရည္ရြယ္လို႕ ေရးျပခ်င္ပါတယ္။

၁။ တစ္ခါတည္းနဲ႕လည္း ကူးႏုိင္ပါတယ္

ခုေခတ္မွာ လူငယ္ေတြၾကားထဲ လိင္မႈပံုစံေတြက ေျပာင္းလဲလာေနပါျပီ။ အရင္လို အိမ္ေထာင္က်မွ အတူေနၾကမယ္ ဆုိတာမ်ိဳးက သိပ္ရွားေနျပီး ရည္းစားဘ၀မွာကတည္းက အတူေနၾကတယ္။ ေနာက္ပုိင္းမွာဆုိ One night stand လို႕ေခၚတဲ့ ယဥ္ေက်းမႈေတြေတာင္ ရွိလာျပီ။ အဲဒါ ဘာလဲဆုိေတာ့ ရည္းစားလည္းမဟုတ္၊ ေစ့စပ္ထားသူလည္းမဟုတ္ဘဲ ကလပ္ေတြ၊ ဘားေတြသြားရင္း တစ္ေယာက္ကုိတစ္ေယာက္ သေဘာက်မိလို႕ ဒီတစ္ညတည္း ႏွစ္ဦးသေဘာတူ အတူေနၾကတာမ်ိဳး။ ျပီးရင္ သူလည္း သူ႕လမ္းသူသြား၊ ကုိယ္လည္း ကုိယ့္လမ္းကုိယ္သြား။ ဒါမ်ိဳးပံုစံ။ မွန္တယ္မွားတယ္ေျပာေနတာထက္ ဒီလိုပတ္သက္မႈေတြကေန ေနာက္ဆက္တြဲအေနနဲ႕ ပုိးကူးစက္မခံရေအာင္ေတာ့ သတိထားဖို႕လိုပါတယ္။

HIV ပုိးမွာက ထူးျခားတဲ့သဘာ၀ ရွိပါတယ္။ ဘာလဲဆုိေတာ့ ပုိး၀င္၀င္ခ်င္း လကၡဏာ မျပတတ္ဘူး။ ပုိး၀င္ျပီး ႏွစ္ေတြၾကာလာမွ သိတာ။ ဒါေၾကာင့္မို႕ ၾကည္႕လုိက္ရံုနဲ႕ ပုိးရွိမရွိ ဘယ္လိုမွမသိႏုိင္ဘူး။ ေနာက္ျပီး ဒီေရာဂါမ်ိဳးက လူရဲ႕အဆင့္အတန္းနဲ႕လည္း မဆုိင္ဘူး။ ခ်မ္းသာတဲ့ အသိုင္းအ၀ိုင္းမို႕ မရွိေလာက္ပါဘူးလို႕ ယတိျပတ္ ေျပာမရပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဒါကုိ သတိထားဖို႕လိုပါမယ္။ One night stand လို ေခတ္လြန္ယဥ္ေက်းမႈမ်ိဳးအထိ မဟုတ္ေတာင္ တစ္ၾကိမ္တစ္ခါေတာ့လည္း မွားႏုိင္တာပဲ။ လူငယ္ဆုိတာက လက္တည္႔စမ္းခ်င္တာကိုး။ အိမ္ေထာင္သည္ေတြကိုလည္း အၿမဲသစၥာရွိေနမယ္ တြက္ထားလုိ႔ မရပါဘူး။

ဒါေၾကာင့္ သတိထားေစလုိတာက ဘယ္သူနဲ႔ပဲဆက္ဆံဆက္ဆံ၊ ဘယ္လုိအေျခအေနမ်ိဳးမွာျဖစ္ျဖစ္ ကြန္ဒံုးအၿမဲသံုးဖုိ႔ လိုမယ္ဆုိတာပါပဲ။ မိန္းကေလးေတြအေနနဲ႔လည္း ကြန္ဒံုးပါမလာဘူးဆုိ လက္မခံပါနဲ႔။ ခုေခတ္မွာ ဒါေတြက လြယ္လြယ္ကူကူလည္း ၀ယ္လို႕ရေနပါျပီ။ ရွက္စရာကိစၥတစ္ခုလို ျမင္ေနမယ့္အစား ကုိယ့္အတြက္ ေရာဂါကာကြယ္ေပးမယ့္ပစၥည္းတစ္ခုလုိ သေဘာထားေစခ်င္တယ္ ကြန္ဒံုးသံုးရင္ ခံစားမႈကို ေလ်ာ့ေစတယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းၿပခ်က္နဲ႔ မသံုးဘဲေနလုိက္ရင္ အၾကီးအက်ယ္ ဒုကၡျဖစ္သြားႏုိင္လို႕ပါပဲ။

၂။ မိန္းကေလးေတြ သတိထားဖုိ႕

ေလ့လာခ်က္ေတြအရ HIV ပုိး အသစ္ကူးစက္ခံရသူ အိမ္ေထာင္သည္အမ်ိဳးသမီးေတြထဲမွာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ကိုယ့္ေယာက်ာ္းဆီကေန ကူးစက္ခံရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေယာက်ာ္းေတြကေရာ ဘယ္ကေန ရပါသလဲ။ အေပ်ာ္အပါး လုိက္စားျခင္းကေန အမ်ားဆံုးရပါတယ္။ ျပည္႔တန္ဆာနဲ႔ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံတယ္၊ ေနာက္ၿပီး ခုေနာက္ပို္င္းမွာဆုိ အမ်ိဳးသားအခ်င္းခ်င္း လိင္ဆက္ဆံတာေတြပါ ရွိလာတယ္။

အမ်ိဳးသားအခ်င္းခ်င္း လိင္ဆက္ဆံသူနဲ႔ Gay (မိန္းမလ်ာ)နဲ႔ကို မေရာေထြးေစလိုပါဘူး။ အမ်ိဳးသားအခ်င္းခ်င္း လိင္ဆက္ဆံသူတုိင္းကုိ Man who have sex with man (MSM) လို႔ ေခၚပါတယ္။ အဲဒါက မိန္းမလ်ာလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္၊ သူနဲ႔ဆက္ဆံဖက္ဟာလည္း MSM ပါပဲ။ ဆုိလိုတာက မိန္းမလို၀တ္စားထားမွ မဟုတ္ဘူး။ ေယာက်ာ္းရင့္မာၾကီးလည္း ျဖစ္ႏုိင္တယ္၊ မႈန္ေနေအာင္ေခ်ာတဲ့သူကလည္း MSM ၿဖစ္ႏုိင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ငါ့ေယာက်ာ္းက က်ားက်ားလ်ားလ်ားၾကီး၊ ဒါမ်ိဳးမဟုတ္ဘူး လို႔ သတ္မွတ္လို႔မရဘူး။ ဒါသည္ အျပင္ပန္းသ႑န္နဲ႔ မဆုိင္ဘူး။ သူ႔ရဲ႕ လိင္စိတ္တိမ္းညႊတ္မႈ (Sexual orientation) နဲ႔ပဲ ဆုိင္တယ္။ အဲဒါကို သေဘာေပါက္မထားဘဲ အမႈမဲ့အမွတ္မဲ့ေနလိုက္လို႔ မရဘူး။

တစ္ခါတုန္းက ကၽြန္ေတာ့္ဆီကုိ အိမ္ေထာင္သည္စံုတြဲတစ္တြဲ ေဆးခန္းလာျပပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ သူတုိ႕ႏွစ္ေယာက္က ေသြးစစ္ေဆးျပီးသားပါ။ ႏွစ္ေယာက္လံုးမွာ HIV ပုိးရွိေနပါတယ္။ အဲဒါကို ဘာဆက္လုပ္သင့္သလဲလို႕ လာတုိင္ပင္တာပါ။ ဘယ္က ဘယ္လုိကူးတာလဲဆုိေတာ့ သူတို႕ေျပာပံုအရ အမ်ိဳးသားျဖစ္သူက သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႕ ဆံုၾကတုန္း တစ္ေနရာမွာ မိန္းမလ်ာေတြကို ေတြ႕ေတာ့ တစ္ခါတစ္ေလ စမ္းၾကည္႕ၾကမယ္ဆုိျပီး လိင္ဆက္ဆံလိုက္တယ္။ ျပီးေတာ့ ဒီအတုိင္းပဲ အမႈမဲ့အမွတ္မဲ့ ေနလိုက္တာေပါ့။ အဲဒီမွာတင္ သူ႕ဆီကူးသြားတဲ့ ပုိးက သူ႕မိန္းမဆီကိုလည္း ထပ္ကူးတယ္။ မိန္းမက အစပုိင္းေတာ့ ေသြးပ်က္သြားေပမယ့္ ေနာက္ေတာ့ တစ္ခါတစ္ေလ မွားသြားတဲ့ သူ႕ေယာက်ာ္းကို ခြင့္လႊတ္လိုက္တယ္။ တစ္ခါတစ္ေလ ဆုိေပမယ့္လည္း ဘယ္လုိပဲျဖစ္ျဖစ္ ႏွစ္ေယာက္လံုးမွာေတာ့ ဒီပုိးဟာ ကူးစက္ခံလုိက္ရျပီ။

ဒါေၾကာင့္မို႕ အမ်ိဳးသားေတြအေနနဲ႕ ကုိယ့္ရဲ႕လိင္မႈကိစၥကို ဆင္ျခင္ႏုိင္ၾကဖုိ႕ လုိတယ္။ မဆင္ျခင္ႏုိင္လည္း အကာအကြယ္သံုးဖုိ႕ လိုပါတယ္။ မေတာ္တဆမ်ား အကာအကြယ္မဲ့ ဆက္ဆံမိခဲ့ရင္လည္း ရုိးရုိးသားသား ဖြင့္ေျပာပါ။ ေသြးစစ္ေဆးပါ။ ကုိယ့္ဆီကေန ကုိယ့္မိန္းကေလး၊ ကုိယ့္အိမ္ေထာင္ဖက္ဆီ မကူးေအာင္ တာ၀န္ယူေပးပါ။

မိန္းကေလးေတြအေနနဲ႕လည္း ဒါဟာ တစ္ၾကိမ္တစ္ခါတည္းနဲ႕ ကူးစက္သြားႏုိင္တဲ့ ေရာဂါမို႔ မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ ကုိယ့္ခ်စ္သူဆီမွာ ဒီပိုးက ရွိေနႏုိင္တယ္လို႕ သတိရွိေပးပါ။ လက္မထပ္ခင္ ေသြးစစ္ေဆးၾကည္႔ပါ။ ဒါဟာ တစ္ေယာက္ကုိတစ္ေယာက္ မယံုၾကည္လုိ႔မဟုတ္ဘဲ က်န္းမာေရးအတြက္ လုပ္သင့္လုပ္ထုိက္တဲ့အလုပ္တစ္ခု အျဖစ္ ျမင္ေပးပါ။ သစၥာရွိပါတယ္ဆုိေပမယ့္လည္း တစ္ၾကိမ္တစ္ခါေလာက္ မွားသြားတယ္ဆုိတာမ်ိဳးက ရွိႏုိင္တာမို႔ ဒါဟာ ယံုၾကည္ျခင္း၊ မယံုၾကည္ျခင္းနဲ႔ မသက္ဆုိင္ဘဲ ကုိယ့္မိသားစုေနာင္ေရး၊ ကိုယ့္ဆီေရာက္လာမယ့္ သားသမီးေတြေနာင္ေရးအတြက္ အေရးၾကီးတဲ့ကိစၥ တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ျပီး အေရးၾကီးဆံုးကေတာ့ ကုိယ္နဲ႕ ကုိယ့္အိမ္ေထာင္ဖက္ၾကား လိင္မႈကိစၥေတြ၊ ဒီလိုကူးစက္ေရာဂါေတြနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေဆြးေႏြးေျပာဆုိႏုိင္ၾကဖုိ႕ပါပဲ။

ေဒါက္တာၿဖိဳးသီဟ