ပဲႏို႔အေၾကာင္းတေစ့တေစာင္း

ယခင္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနလက္ထက္က ေဆာင္ပုဒ္မွာ “ျမန္မာ့အားကစား ကမၻာကိုလႊမ္းရ မည္” ဟုဆိုသည္။ သို႔ေသာ္ အာဆီယံအဆင့္မီေအာင္ပင္ မနည္းႀကိဳးစားေနရသည္။ ဘာေၾကာင့္ မတိုးတက္သလဲဟု အေျဖရွာၾကည့္ၾကရာတြင္ ျမန္မာ့အားကစားသမားမ်ားသည္ အျခားႏိုင္ငံသားမ်ား ႏွင့္ စာလွ်င္ေသးေကြးပုညႇက္ေသာေၾကာင့္ဟု တစ္ခ်က္ေထာက္ျပသည္။ ေဘာလံုး၊ ဘတ္စကတ္ ေဘာကဲ့သို႔ အားႏွင့္အင္ႏွင့္ တြန္းတြန္းတိုက္တိုက္ ကစားရေသာ ပြဲမ်ားတြင္ လူေကာင္ထြားျခင္း၊ အရပ္ျမင့္ျခင္းမ်ားက တစ္ပန္းသာပါသည္။

အားကစားႏွင့္ ပညာေရးေပါင္းစပ္မႈလုပ္ရာတြင္ မူႀကိဳႏွင့္ မူလတန္းူေက်ာင္းသားမ်ားအတြက္ ေက်ာင္းက်န္းမာေရး လႈပ္ရွားမႈအျဖစ္ ႏြားႏို႔တိုက္ပါဟု ယခင္သမၼတႀကီးကညႊန္ၾကားခဲ့သည္။ လက္ ဘက္ရည္ဆိုင္မ်ားတြင္ပင္ ခ်စ္ေကာင္းတစ္ခြက္၊ သမၼတႀကီးတစ္ခြက္ဆိုလွ်င္ ေကာ္ဖီခါးခါးႏွင့္ ႏြားႏို႔ တစ္ခြက္စီမွာေၾကာင္း သိလာၾကသည္။ ကေလးမ်ား၏ ကာယအား၊ ဉာဏအား ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈအတြက္ ႏြားႏို႔သည္ အေထာက္အကူျပဳပါသည္။ သို႔ေသာ္ ႏြားႏို႔တုိက္ရန္ ႏြားႏို႔အလံုအေလာက္ရႏုိင္ဖို႔လိုသည္။ ရန္ပံုေငြရွိဖို႔လိုသည္။ မူလတန္းေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္းစာ ကေလးတစ္ရာအတြက္ပင္ ႏြားႏို႔အလံုအ ေလာက္ ျဖည့္စြမ္းႏိုင္မႈမရွိပါ။ ႀကိဳရ၊ ခ်က္ရႏွင့္လည္းလက္၀င္ေပသည္။ ႏို႔မႈန္႔ေဖ်ာ္တုိက္ရန္လည္း ေစ်း ႀကီးလွ၏။ အသင့္ေသာက္ႏို႔ပုလင္း (ဥပမာ Pediasur) ဆိုလည္း လူအမ်ားအတြက္ကား မကိုက္ပါေခ်။ အသင့္ေဖ်ာ္ပဲႏို႔ရည္တုိက္လို႔ မရဘူးလားဟု ေမးလာပါသည္။

အခ်ိဳ႕က ပဲႏို႔ကို ေဆးႏို႔မႈန္႔ဟုေခၚၾကသည္။ မိခင္ႏို႔(သို႔မဟုတ္) ႏို႔မႈန္႔တိုက္စဥ္ ကေလးရက္ရွည္ ၀မ္းေလွ်ာပါက ယင္းတို႔တြင္ပါေသာ Lactose ဓာတ္ေၾကာင့္လားဟု စဥ္းစားရသည္။ ႏို႔တိုက္ၿပီး မိနစ္ ပိုင္းအတြင္း ၀မ္းသြားျခင္း၊ ၀မ္းခ်ဥ္ေစာ္နံကာ စအိုတ၀ိုက္တြင္ နီရဲၿပီး ေလာင္ေနလွ်င္ Lactose ေၾကာင့္ ဟုယူဆသည္။ Lactose မပါေသာ ပဲႏို႔ကို အစားထိုးေပးၿပီး မိခင္ႏို႔(သို႔) ႏို႔မႈန္႔ကို အနည္းဆံုး (၄၈) နာရီျဖတ္ၾကည့္ရသည္။ ၀မ္းတျဖည္းျဖည္း ေကာင္းလာမွ ပံုမွန္ႏို႔ကို နည္းနည္းစီျပန္တုိက္ရသည္။ သို႔ေသာ္ အခ်ိဳ႕ကေလးမ်ားသည္ ပဲႏို႔အရသာကိုပိုႀကိဳက္သြားလွ်င္လည္းေကာင္း၊ မိဘမ်ားက ပဲႏို႔တိုက္လွ်င္ ၀မ္းမသြားဘူးဟုယူဆ၍လည္းေကာင္း ေနာက္ပိုင္း ပဲႏို႔ကိုသာစြဲတိုက္ၾကသူမ်ားရွိသည္။ မိခင္ႏို႔၊ ႏို႔မႈန္႔တို႔ႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္လွ်င္ ဘာေတြမ်ား ကြာျခားလဲဟုေမးျမန္းလာၾကပါသည္။

ပဲႏို႔သည္ ပဲပိစပ္ကိုႀကိတ္၍ရေသာ အရည္ျဖစ္သည္။ တိတိက်က်ဆိုရလွ်င္ အပင္မွရသည့္အ တြက္ ပဲပိစပ္အရည္ဟုသာေျပာရေပမည္။ တိရစၦာန္မွရရွိေသာ ႏို႔ကိုသာႏို႔စစ္စစ္ဟု ယူဆပါသည္။ အသီးအႏွံမွရရွိေသာအရည္ကို ေဖ်ာ္ရည္ဟုသာေခၚဆိုသည္။ (ဥပမာ – သေဘၤာသီးေဖ်ာ္ရည္) သို႔ေသာ္ ပဲပိစပ္ေဖ်ာ္ရည္သည္ ႏြားႏို႔ႏွင့္အာဟာရတန္ဖိုး ဆတူနီးပါးရွိသျဖင့္ ႁခြင္းခ်က္အေနႏွင့္ ပဲပိ စပ္ႏို႔(ပဲႏို႔)ဟုေခၚခြင့္ျပဳျခင္းျဖစ္သည္။

တစ္ဖန္ခြက္စာ ႏြားႏို႔ႏွင့္ ပဲႏို႔ကိုႏႈိင္းယွဥ္ၾကည့္လွ်င္ ကယ္လိုရီအေနႏွင့္ႏြားႏို႔က (၂)ဆနီးပါး ရွိသည္။ ပဲႏို႔တြင္ အခ်ိဳဓာတ္ပါ၀င္မႈနည္းသည္။ ကစီဓာတ္ Lactose မပါေခ်။ မိခင္ႏို႔ႏွင့္ ႏြားႏို႔တြင္ Lactose ပါသည္။ ၀မ္းသြားရက္ၾကာလွ်င္ Lactose ကိုေျခသည့္ အင္ဇိုင္းဓာတ္မ်ား အူထဲတြင္ နည္း သြားသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အူကိုအနားေပးသည့္အေနႏွင့္ Lactose မပါေသာ ပဲႏို႔ကို အစားထိုးတုိက္ျခင္း ျဖစ္သည္။

ပဲႏို႔တြင္ အမွ်င္ဓာတ္ပါၿပီး ႏြားႏို႔တြင္ မပါေခ်။ အမွ်င္ဓာတ္ေၾကာင့္ လူသားအက်ိဳးျပဳ ဘက္တီးရီးယားပိုးမ်ား အူထဲတြင္ ပြားေစသည္။ ၀မ္းမွန္ေအာင္ထိန္းေပးႏိုင္သည္။

ပဲႏို႔တြင္ ျပည့္၀ဆီပါ၀င္မႈမွာ ႏြားႏို႔ထက္နည္းပါးၿပီး ကိုလက္စထေရာလံုး၀မပါေခ်။ အထက္ပါ အခ်က္မ်ားေၾကာင့္ အ၀လြန္ကေလးမ်ား၊ ဆီးခ်ိဳသမားမ်ားအတြက္ သင့္ေလ်ာ္သည္။ ေရရွည္တြင္ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါကို ကာကြယ္ႏိုင္သည္ဟု ဆိုၾကသည္။ DHA ေခၚ အဓိကဖက္တီးအက္ ဆစ္ပါသည့္အတြက္ ဦးေႏွာက္ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈကို အားေပးသည္။ ႏြားႏို႔တြင္ DHA မပါေပ။

ပ႐ိုတင္း(ေခၚ) အသားဓာတ္ပါ၀င္မႈတြင္ ႏြားႏို႔သည္ ပဲႏို႔ထက္ အနည္းငယ္သာပါသည္။ အသားဓာတ္ကို ဓာတ္ခြဲၾကည့္လွ်င္ အဓိက အမိုင္ႏုိအက္ဆစ္(၂၀)ရွိပါသည္။ မရွိမျဖစ္ အဓိကအမိုင္ႏို အက္ဆစ္ (၉)မ်ိဳးလိုသည္။ ႏြားႏို႔ႏွင့္ ပဲႏို႔တြင္ ပါသည္။ သို႔ေသာ္ အျခားအမိုင္ႏိုအက္ဆစ္ (၂)မ်ိဳး (glutamine ႏွင့္ Asparagines) သည္ ပဲႏို႔တြင္မပါေခ်။ ထိုဓာတ္ (၂)မ်ိဳးသည္ ပံုမွန္ထြားေနေသာ ကေလးမ်ားအေရးမႀကီးေသာ္လည္း အာဟာရဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့သူမ်ား၊ နာတာရွည္ေရာဂါျဖစ္ေနသူမ်ား အတြက္ လိုအပ္ေပသည္။ ပဲႏို႔တြင္ လူ႔ကိုယ္တြင္းရွိ အသားဓာတ္ေျခဖ်က္သည့္ အင္ဇိုင္းမ်ားကို ဟန္႔တားသည့္ဓာတ္မ်ား ပါသည္။ ပဲႏို႔ကိုေရေငြ႔ႏွင့္ အပူေပး၍နာရီ၀က္မွ် က်ိဳခ်က္ၿပီးထုတ္လုပ္ပါမွ ယင္းဓာတ္မ်ားပ်က္ေပသည္။ သို႔မွသာ ယင္းတြင္ပါ၀င္ေသာ အသားဓာတ္ကို အူကေကာင္းစြာစုပ္ယူ ႏုိင္ေပမည္။

ဗီတာမင္ေအပါ၀င္မႈသည္ ႏြားႏို႔ထက္ အလြန္နည္းေပသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဗီတာမင္ေအျဖည့္ စြက္ထားေသာ ပဲႏို႔ကိုသာ ေသာက္သံုးသင့္သည္။ ဗီတာမင္ဒီပါ၀င္မႈသည္ႏြားႏို႔ႏွင့္ ပဲႏို႔ႏွစ္မ်ိဳးလံုးတြင္ နည္းပါးသျဖင့္ ျဖည့္စြက္ဖို႔လိုပါသည္။ မွတ္ဉာဏ္ေကာင္းေစေသာ ဗီတာမင္ကိုလင္း (Choline) သည္ ပဲႏို႔တြင္ပါသည္။ ႏြားႏို႔တြင္ ကိုလင္း DHA ႏွင့္ အမွ်င္ဓာတ္ပါ၀င္မႈနည္းသျဖင့္ ျဖည့္စြက္ၿပီးမွ ႏို႔မႈန္႔မ်ား ထုတ္လုပ္ထားျခင္းျဖစ္သည္။

ပဲႏို႔တြင္ ထံုးဓာတ္ (ကယ္ဆီယမ္) မပါသေလာက္ျဖစ္၍ ကယ္ဆီယမ္ျဖည့္စြက္ထားေသာ ပဲႏို႔ ကိုသာ ေသာက္သင့္သည္။ သို႔မွသာ အ႐ိုးအဆစ္မ်ားသန္မာေပသည္။ အားကစား ေကာင္းေကာင္း လုပ္ႏိုင္ေပမည္။ ႏြားႏို႔တြင္ကား ကယ္ဆီယမ္ဓာတ္အလံုအေလာက္ပါသည္။

ပဲႏို႔တြင္ အမ်ိဳးသမီးေဟာ္မုန္း အီစထ႐ိုဂ်င္ႏွင့္တူေသာ အပင္ေဟာ္မုန္းတစ္မ်ိဳးပါသည္။ ယင္းေဟာ္မုန္းေၾကာင့္ အသက္ႀကီးလွ်င္ ရင္သားကင္ဆာ၊ ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာ ျဖစ္ႏုိင္ေျခရွိသည္ဟု သီအိုရီအရ ယူဆၾကသည္။ အမ်ိဳးသားမ်ားတြင္ ၿမံဳႏိုင္သည္ဟုဆိုသည္။ ယင္းအီစထ႐ိုဂ်င္ဓာတ္မ်ား ေလ်ာ့သြားေအာင္ ပဲႏို႔ရည္ကို အခ်ဥ္ေဖာက္ၿပီး ထုတ္လုပ္လာၾကသည္။

ေကာင္းက်ိဳး၊ ဆိုးက်ိဳးမ်ားကိုသာ ႏႈိင္းဆမည္ဆိုလွ်င္ မိခင္ႏို႔က ပထမ၊ ႏြားႏို႔ႏွင့္ ႏို႔မႈန္႔က ဒုတိယ၊ ပဲႏို႔က တတိယဟုဆိုရေခ်မည္။ ပဲႏို႔ေသာက္မည္ဆိုလွ်င္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးနည္းေအာင္ အဆင့္ျမင့္နည္းပညာျဖင့္ ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ေသာ ပစၥည္းမ်ားကိုသာ သံုးသင့္သည္။ ပဲႏို႔ခ်ည္းသက္ သက္မဟုတ္ဘဲ ဗီတာမင္ေအ၊ ဒီႏွင့္ ကယ္ဆီယမ္ျဖည့္စြက္ထားေသာ ျပဳျပင္ၿပီးပဲႏို႔မ်ားသာ ႏြားႏို႔ႏွင့္ အာဟာရတန္ဖိုးတူျဖစ္ႏိုင္ေပသည္။

ႏို႔မႈန္႔အစားပဲႏို႔ခ်ည္းသက္သက္ စြဲမတိုက္သင့္ပါ။ အထူးသျဖင့္အသက္ (၆)လေအာက္တြင္ မတိုက္သင့္ပါ။ တစ္ပတ္ ေလးခါ၊ ငါးခါတိုက္လွ်င္ ႏြားႏို႔အစားထိုး တန္ဖိုးနည္းၿပီး ေကာင္းမြန္ေသာႏို႔ ျဖစ္သျဖင့္ ေက်ာင္းက်န္းမာေရးအာဟာရေကြ်းေမြးျခင္းတြင္ ထည့္သြင္းႏုိင္ပါသည္။ ေသခ်ာသည္ကား အ၀လြန္ကေလး၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရိွသူမ်ားအတြက္ တန္ဖိုးနည္း အာဟာရျပည့္၀ေသာ ႏို႔အမွန္ပင္ျဖစ္ေပ သည္။

ေဒါက္တာေအာင္ၾကည္၀င္း