ထိပ္ကပ္နာေၾကာင့္ ကိုက္တဲ့ေခါင္း

ေခါင္းကို္က္ေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေပါင္းမ်ားစြာထဲက လူေတြ သိပ္သတိမထားမိတဲ့ ေရာဂါတစ္ခုကေတာ့ ထိပ္ကပ္နာပါပဲ။ ထိပ္ကပ္နာလို႔ ေျပာရင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ႏွာေစး..ႏွာပိတ္..ႏွာေခါင္းမွာျဖစ္တဲ့ ျပႆနာလို႔ပဲ သိၾကတယ္။ ေခါင္းနဲ႔ မ်က္႐ိုးမၾကာခဏကိုက္ေနတတ္တဲ့ လူနာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ထိပ္ကပ္နာ႐ွိေနတတ္ၿပီး ထိပ္ကပ္နာကို ကုလိုက္ေတာ့မွ ေခါင္းကိုက္ေပ်ာက္သြားတတ္ပါတယ္။

🎯 ထိပ္ကပ္နာဆိုတာဘာလဲ ??

ထိပ္ကပ္နာလို႔ အလြယ္ေခၚတတ္ၾကတဲ့ Sinusitis ဆိုတာ ႏွဖူး၊ ပါး႐ိုးနဲ႔ ႏွာေခါင္းေအာက္မွာ႐ွိတဲ့ ႏွာေခါင္းနဲ႔ဆက္သြယ္ထားတဲ့ Sinus လို႔ေခၚတဲ့ လိႈဏ္ေခါင္းေလးေတြ ပိတ္ဆို႔ ေရာင္ရမ္းတဲ့ ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

Sinus လိႈဏ္ေခါင္းေလးေတြရဲ႕ mucous membrane အလႊာက ထုတ္ေပးတဲ့ mucous အခြၽဲေတြက ႏွာေခါင္းေပါက္ကေန ဝင္လာတဲ့ေလေတြကို ေႏြးေထြးသန္႔စင္ေအာင္လုပ္ေပးရပါတယ္။

ႏွာေခါင္းအတြင္းပိုင္းနဲ႔ ဒီ sinus လိႈဏ္ေခါင္းေတြကို ဆက္ထားတဲ့ လမ္းေၾကာင္းပိတ္သြားတဲ့အခါ mucous အခြၽဲေတြ sinus ေတြထဲမွာ ပိတ္မိသြားပါတယ္။
ဒီအခါမွာ bacteria ပိုးေတြ ေပါက္ပြားလာၿပီး sinusitis ေရာဂါျဖစ္လာပါေတာ့တယ္။

🎯 ဘာလကၡဏာေတြ ျပမလဲ ??

• ေခါင္းကိုက္ သြားကိုက္ မ်က္႐ိုးေတြကိုက္

• ႏွာေခါင္းပိတ္

• ႏွာရည္ပ်စ္ပ်စ္ ဝါဝါ စိမ္းစိမ္းေတြထြက္

• ႏွာေခါင္းအေနာက္ လည္ေခ်ာင္းထဲမွာ ခြၽဲအျမဲတမ္း႐ွိေနသလိုျဖစ္(post nasal drip လို႔ေခၚ)

• အဖ်ား မၾကာခဏတက္

• ေမာပန္းႏြမ္းနယ္ေနတတ္

• အနံ႔သိပ္မရ လွ်ာအရသာခံႏိုင္စြမ္းေလ်ာ့

• ခံတြင္းနံ႔ဆိုး

• ေခ်ာင္းမၾကာခဏဆိုး

🎯 ဘာေၾကာင့္ျဖစ္တာလဲ ??

အေအးမိႏွာေစးၿပီးေနာက္မွာ ထိပ္ကပ္နာျဖစ္က်န္ေနတတ္ပါတယ္။ ခဏနဲ႔ ေပ်ာက္သြားတတ္သလို နာတာ႐ွည္ ျဖစ္ေနတာမ်ိဳးလည္း အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ ႏွာေခါင္းတြင္း nasal polypအဖုအသီးေလးေတြ ႐ွိရင္ ပိုျဖစ္တတ္ၿပီး ဓာတ္မတည့္တဲ့ Allergic ျပႆနာ႐ွိသူေတြမွာလည္း အျဖစ္မ်ားပါတယ္။

🎯 ဘာေတြေၾကာင့္ ပိုဆိုးေစမလဲ ??

• ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း

• ဓာတ္မတည့္လို႔ နာတာ႐ွည္ ႏွာေခါင္းအတြင္းပိုင္းေရာင္ေနတဲ့ Allergic Rhinitis ႐ွိရင္

• ပန္းနာရင္ၾကပ္နဲ႔ hayfever ေရာဂါ

• cystic fibrosis ေရာဂါ႐ွိရင္

• အေညႇာ္၊ဖုန္၊ အမႈန္အမႊား၊ အနံ႔ဆိုးဆိုးနဲ႔ ဓာတုပစၥည္းနံ႔ေတြ အျမဲ႐ွဴေနရရင္

• ကိုယ္ခံအားက်ေနရင္

• အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္ ေရာင္ရမ္းေစတဲ့ Wegeners Granulomatosis လို Sarcoidosis လို ေရာဂါတစ္ခုခု႐ွိေနရင္

• မ်က္ႏွာထိခိုက္ဖူးရင္ ခြဲစိ္တ္မႈလုပ္ထားဖူးရင္

• သြားနဲ႔ခံတြင္းမွာ ပိုးဝင္ရင္

ဒီလိုအေျခအေနေတြမွာ ပိုျဖစ္တတ္ ပိုဆိုးေစတတ္လို႔ သတိထားရပါမယ္။

🎯 ဘယ္လိုသက္သာေအာင္လုပ္ရမလဲ ??

– ဆရာဝန္ျပဖို႔လိုပါတယ္

– ေခါင္းကိုက္တာနဲ႔ တျခားနာက်င္ကိုက္ခဲတာေတြအတြက္ ေခါင္းကိုက္ေပ်ာက္ေဆး..အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြ လိုအပ္ပါတယ္

– ႏွာေခါင္းပိတ္တာ ႏွာေစးတာအတြက္ ႏွာေစးေပ်ာက္ေဆးေတြနဲ႔ ႏွာေခါင္းပြင့္ေစမဲ့ Nasal Decongestant ေသာက္ေဆး ဖ်န္းေဆးေတြ လိုပါတယ္

– သိပ္ဆိုးရင္ ေဆးရံုတက္ၿပီး ေဆးသြင္းကုသဖို႔အထိ လိုတတ္ပါတယ္။

– ေလေကာင္းေလသန္႔ အျမဲ႐ွဴရဖို႔နဲ႔ အသက္႐ွဴေလ့က်င့္ခန္းေတြလုပ္ေပးဖို႔ လိုပါတယ္

– အားကစားတစ္ခုခုလုပ္သင့္ပါတယ္

– ကိုယ္ခံအားေကာင္းေအာင္ ေနထိုင္စားေသာက္ဖို႔ အိပ္ခ်ိန္ျပည့္ဝဖို႔လည္း အေရးႀကီးပါတယ္။

အားလံုး ေခါင္းကိုက္ေပ်ာက္ၿပီး အသက္ဝဝ႐ွဴႏိုင္ၾကပါေစ..

Dr ၿဖိဳးေဝလင္း
(10.5.19)