“Sexual harassment ကိုတိုင္ၾကားျခင္း နဲ႔ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာထိခိုက္မႈမ်ား “

လုပ္ငန္းခြင္မွာ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေႏွာင့္ယွက္ခံရမႈေတြအတြက္ တိုင္ၾကားဖို႔တာဝန္ရွိပါသလား။

ႏွစ္ေပါင္း၃၀ေက်ာ္အတြင္းမွာ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေႏွာက္ယွက္မႈေတြ ၃ခု က်ဴးလြန္တယ္လို႔ စြပ္စြဲခံရတဲ့ TV host ျဖစ္သူCharlie Rose ရဲ႕ အျဖစ္နဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး CBS သတင္းဌာနမွာရွိတဲ့ က်န္မန္ေနဂ်ာေတြကိုပါ သတိေပးခံရတယ္လို႔ Washington post က သတင္းတစ္ခုအရ သိရွိရပါတယ္။

လုပ္ငန္းခြင္က Supervisor ေတြဟာ sexual harassment ကို သတိမူမိရင္ ဘာလုပ္သင့္ပါသလဲ။လုပ္ငန္းခြင္က အဲဒီအႏိုင္က်င့္ခံရမႈကို တိုင္ၾကားဖို႔ တာဝန္ယူရပါမလား??

အလုပ္ခြင္မွာ sexual harassment ကို တိုင္ၾကားဖို႔ သက္ေသလုပ္ဖို႔ အတြက္ တရားဝင္ ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ဥပေဒေတာ့ မရွိပါဘူး။ ဥပေဒမရွိတာက မတိုင္ၾကားသင့္ဘူး လို႔ ဆိုလိုတာမဟုတ္ပါဘူး။

Supervisor ေတြက ေနာက္ထပ္အေရးႀကီးတဲ့ အခန္းက႑မွာပါဝင္ေနပါတယ္။တရားရံုးေတြက အလုပ္ရဲ႕ supervisor ေနရာကလူေတြကို စြဲဆိုခ်က္တင္ဖို႔ တာဝန္ယူဖို႔ သတိေပးပါတယ္၊

“ခင္ဗ်ားက supervisor ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ သတင္းပို႔ တိုင္ၾကားဖို႔ လုပ္ကိုလုပ္ရမွာပါ ”

Derek Smith Law Groupမွ managing partner and sexual harassment and employment lawyerျဖစ္သူAlexander Cabeceirasမွေျပာပါတယ္။
တကယ္လို႔ အတူတူ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ ဒါမွမဟုတ္ ဝန္ထမ္းအကူ ျဖစ္ေနခဲ့ရင္ေတာ့ မတိုင္ၾကားဘဲေန႔ခြင့္ရွိပါတယ္။ ဆိုလိုတာက အႀကီးအကဲ supervisor ဆိုရင္ေတာ့ must ပါ။

Supervisor roleမွာ ရွိတဲ့သူကို မိမိၾကံဳေတြ႕ေနရတဲ့ ေတြ႕ျမင္သိရွိရတဲ့ ပံုမမွန္တဲ့ အျပဳ အမူေတြကိုတိုင္ၾကားျခင္းျဖင့္ ကုမၸဏီေပၚကို တြန္းအားျဖစ္ေစမယ္၊ ၿပီးေတာ့ ဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနကို ျပန္လည္သံုးသပ္ဖို႔ အခြင့္အေရးရွိေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

supervisor ေနရာကမဟုတ္တဲ့ ဝန္ထမ္းအလုပ္သမားေတြရဲ႕ တာဝန္ရွိမႈကေတာ့ တကယ္လို႔မ်ား ဒီအႏိုင္က်င့္မႈက သိသာလာခဲ့ရင္ ဒါမွမဟုတ္ action ယူဖို႔ပ်က္ကြက္ေနခဲ့ရင္ရယ္ အႏိုင္အထက္ျပဳသူ(harassers )ေတြက supervisorျဖစ္ေနခဲ့တယ္ဆိုရင္ေတာ့ အလုပ္သမားဘက္က သာမန္ဝန္ထမ္းေတြက မျဖစ္မေန တိုင္ၾကားဖို႔လိုပါတယ္။

Companies ေတြမွာ sexual harassment အတြက္ policy ေတြရွိရမယ္လို႔ ဥပေဒက မသတ္မွတ္ထားေပမယ့္ ကုမၸဏီ အမ်ားစုကေတာ့ sexual harassment နဲ႔ ပတ္သတ္တဲ့ အေရးယူမႈ policy ေတြ ထားၾကပါတယ္။ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အေႏွာက္အယွက္ေပးမႈေတြအတြက္ ရွင္းလင္းျပတ္သားတဲ့ မူဝါဒေတြခ်မွတ္ထားျခင္းျဖင့္ company ကိုေရာ အလုပ္သမားေတြကိုပါ အကာအကြယ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ကုမၸဏီအေနနဲ႔လည္း sexual harassment နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စြပ္စြဲလာခဲ့ရင္ အျပည့္အဝ ခုခံကာကြယ္ႏိုင္ၿပီး ဟုတ္ေနခဲ့ရင္ သင့္ေတာ္တဲ့ အေရးယူမႈကိုျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ မူမမွန္တဲ့ အျပဳ အမူေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မွာျဖစ္ၿပီး တကယ္လို႔ တင္ျပစြပ္စြဲခ်က္ေတြဟာ လိင္မႈဆိုင္ရာ အႏိုင္က်င့္မႈ မရွိဘူး ဆိုရင္လည္း တိတိက်က် ျငင္းဆိုႏိုင္မွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေႏွာက္ယွက္ခံရမႈေတြက စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာက်န္းမာေရးကို ထိခိုက္မႈ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါသလား

မည္သည့္ ေႏွာင့္ယွက္မႈျဖစ္ေစ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ မလုပ္ရင္ေတာင္ စကားလံုးနဲ႔ ထိပါးေႏွာက္ယွက္ခံရျခင္းပဲ ျဖစ္ေစ အျပဳခံရသူမွာစိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာထိခိုက္မႈေတြရရွိႏိုင္တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ကိုယ္ထိလက္ေရာက္မဟုတ္ေပမယ့္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာဆဲဆို ၿခိမ္းေျခာက္မႈ ျဖားေယာင္းမႈ ညစ္ညမ္းပံုေတြ ပို႔ၿပီး ေႏွာက္ယွက္မႈ ေတြက စိုးရိမ္မႈ ၊စိတ္က်ေရာဂါ နဲ႔ မိမိကိုယ့္ကို ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရမႈ ေနေပ်ာ္မႈေတြ ေလ်ာ့က်ျခင္း စတာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တာပါပဲ။

လူတစ္ခ်ိဳ႕ကေတာ့ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ က်ဴးလြန္ျခင္း မဟုတ္တဲ့ အဲဒီလို non physical harassment မ်ိဳးကို harassment အျဖစ္မသတ္မွတ္ၾကပါဘူး။တကယ္လို႔ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ က်ဴးလြန္မႈေတြကို တားဆီးႏိုင္ခဲ့တယ္ ဆိုရင္ေတာင္ non physical ကိုယ္ထိလက္ေရာက္မဟုတ္တဲ့ က်ဳးလြန္မႈေတြေၾကာင့္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာထိခိုက္မႈေတြကို ျဖစ္ေစပါတယ္။

ေနာ္ေဝဂ်ီယန္က အထက္တန္းေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြကို sexual harassment ၾကံဳေတြ႕ရမႈနဲ႔ ပတ္သတ္လို႔ စစ္တမ္းေကာက္ယူရာမွာ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္မဟုတ္တဲ့ အေႏွာင့္အယွက္ေပးမႈေတြကေတာင္ ခုနကေျပာတဲ့ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ထိခိုက္မႈေတြ ျဖစ္ေစတယ္လို႔ ေကာက္ခ်က္ခ်ခဲ့ၾကပါတယ္။

အၾကမ္းဖ်င္းအားျဖင့္ ၆၂ရာခိုင္ႏႈန္းေသာ ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသူေတြဟာ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေတြမွာ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေႏွာက္ယွက္မႈေတြ ၾကံဳခဲ့ရတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

အဲဒီေႏွာင့္ယွက္မႈေတြေၾကာင့္ အမ်ိဳးသားျဖစ္ေစ အမ်ိဳးသမီးျဖစ္ေစ စိတ္က်ျခင္းကို ခံစားရေစၿပီး အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ စိတ္က်ျခင္းကို ပို ေတြ႕ရွိရပါတယ္။

အဲဒီအျပင္ မိဘအသိုင္းအဝိုင္းက မျပည့္စံု အလုပ္အကိုင္မရွိတဲ့ ဝန္းက်င္က ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသူေတြက စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာနာက်င္မႈ ပိုျဖစ္ရပါတယ္တဲ့။ေတြးၾကည့္ရရင္ေတာ့ နဂိုထဲက မျပည့္စံုဘဲ ႐ုန္းကန္လႈပ္ရွားရတဲ့ဘဝမွာ အားငယ္စိတ္ရွိေနႏိုင္တဲ့ အျပင္ ဆင္းရဲလို႔ ဒီလို အေႏွာက္အယွက္ခံရတာလို႔ ကိုယ့္ဘဝကို ျပန္သိမ္ငယ္ရတဲ့ အတြက္ စိတ္က်ျခင္း ပိုျဖစ္ႏိုင္တာလို႔ ယူဆရပါတယ္။

Ref: cnn and time. com

Dr.Khoon Nyo Thway