နယ္မွာေနသူမ်ား အသက္ပုိရွည္က်န္းမာသတဲ့

စိမ္းလန္းစိုိေျပတဲ့ လယ္ကြင္းေတြ သစ္ေတာေတြ ေတာင္တန္းေတြလုိ ဧရိယာမ်ားနဲ႕ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ေဒသေတြမွာ ေနထုိင္ၾကသူဟာ ၿမိဳ႕ႀကီးျပႀကီးမ်ားမွာ ေနထိုင္ၾကသူအတြက္ စိတ္က်န္းမာေရး၊ ကုိယ္ကာယက်န္းမာေရးအျပင္ အိမ္နီးနားျခင္းေတြ ေဆြမ်ုဳိးနီးစပ္ေတြနဲ႕ စုေပါင္းေပ်ာ္ရႊင္စြာေနထိုင္ၾကရတာမို႕ ပုိလုိ႕ေတာင္ အသက္ရွည္က်န္းမာလာတယ္ဆုိတာ ေလ့လာခ်က္ေတြ သုေတသနျပဳခ်က္ေတြနဲ႕ စစ္တမ္းေပါင္းမ်ားစြာအရ ေဖာ္ထုတ္ေတြ႕ရွိလာ ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ရန္ကုန္မႏၱေလးကဲ့သုိ႕ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာ ေနထုိင္ၾကရသူေတြနဲ႕ ကုိယ့္္ၿမိဳ႕ကုိယ္ ရြာေလးေတြမွာ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း ေနထုိင္ၾကရတဲ့လူေတြေတာင္ စိတ္ဖိစီးမႈေတြ အေတာ္ကြာ ျခားလာပါၿပီ။ ၿမိဳ႕ႀကီးမွာေတာင္ ရန္ကုန္လုိေနရာမ်ဳိးမွာ တစ္ေနရာႏွင့္ တစ္ေနရာသြားခ်င္ရင္ ဘတ္စ္ကား(သို႕) တကၠစီ(သို႕) ၿမိဳ႕ပတ္ရထားစီးၿပီးသြားေလ့ရွိတာမုိ႕ လမ္းအေလွ်ာက္ နည္း သြားၾကပါတယ္။ ဆုိင္ကယ္ေတြေပါလာေတာ့လည္း စက္ဘီးနင္းျခင္းလုိ႕၊ အားစုိက္မနင္းရ ေတာ့လည္း လႈပ္ရွားဆိုတာ မရွိသေလာက္နည္းပါးလာျပန္ပါတယ္။ ၃၀ မိနစ္ေလာက္လမ္း ေလွ်ာက္သြားရမဲ့ေရာမ်ဳိးကိုေတာင္ ကားစီးသြားရင္ ၅ မိနစ္ ၁၀ မိနစ္မွ်သာ အခ်ိန္ယူရတာမို႕ လမ္းေလွ်ာက္မေနၾကေတာ့ပါ။ ကုိယ္ပုိင္ကားေတြပုိမ်ားလာေတာ့ ပုိဆုိးလာပါတယ္။ ေတာ္႐ုံ ျဖင့္ ကားနဲ႔ပဲေမာ္ၾကြားသြားလာခ်င္ၾကတာေပါ့။

တဖန္ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာ တုိက္ခန္းေတြဆုိေတာ့ ကုိယ္၀န္းကုိယ္ၿခံေလးမရွိေတာ့ပါ။ အပင္ စုိက္ေရေမာင္းရန္ေျမမရွိပါ။ နယ္မွာ ေနတုံးက ေျမႀကီးဆုိတာ ကုိယ္၀န္းကုိယ္ၿခံထဲမွာ ေျမေနရာလပ္မရွိၿခံေဒါင့္မွာ သဘာ၀အရ ငွက္ကေလးေတြခ်ေပးတဲ့မ်ဳိးေစ့က ေပါက္တဲ့အပင္ ေလးေတြ သီးပင္စားပင္ေတြ ဘယ္ေနရာၾကည့္ၾကည့္ေပါက္ၿပီးသားမုိ႕ အိမ္နီးခ်င္းတုိ႕ေတာင္း စမရာမလုိ ႀကိဳက္သလုိခ်ဳိးယူသုံးစားႏိုင္ပါတယ္။ စိမ္းစိမ္းစုိစုိ အပင္ေလးေတြက မ်က္စိဘယ္ ေနရာၾကည့္ၾကည့္ မ်က္စိတဆုံး စိမ္းလဲ့ေနတာပါပဲ။

အစားအေသာက္ေတြၾကည့္ပါက လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ ခ်က္ျပတ္ၿပီး ေရာင္းခ်ၾက တာပါ။ ယခုေခတ္မွာေတာ့ တာရွည္ခံအစား အေသာက္မုန္႕ထုပ္၊ ဘီစကစ္၊ ကြက္ကီး၊ အခ်ဳိရည္မ်ဳိးစုံ၊ အသင့္စားလက္ဖက္ဆီနဲ႕ ႏွစ္ျပန္သုံးျပန္အေၾကာ္ေတြ လိႈင္ေဘာလယ္ ေနေတာ့ လက္ငင္းခ်က္ျခင္း ေန႔ခ်င္းေရာင္းခ်စားေသာက္ရသူမ်ားနည္းပါးလာၾကျပန္ပါတယ္။ စတုိးဆုိင္ႀကီးေတြရဲ႕ စင္ေတြေပၚက ကင္ဆာေရာဂါႏွင့္ ႏွစ္လုံးေသြးေၾကာျပႆနာေတြေပးမဲ့ (ေသြးတုိးေရာဂါ ဆီးခ်ဳိ ေသြးခ်ဳိေရာဂါ အျဖစ္မ်ားေစႏုိင္တဲ့ )အစားအေသာက္တုိ႕ကေနရာယူ လာၾကေတာ့ ဆယ္စုႏွစ္ အေတာ္ေလးၾကာခဲ့ပါၿပီ။ လူေတြကလည္း ပင္ပင္ပန္းပန္းမခ်က္ရ ေတာ့ပဲ အလြယ္တကူ၀ယ္စားႏုိင္ေသာ အထုပ္ေတြ အပုိးေတြကုိပဲ အႀကိဳက္ေတြ႕လာတ့ဲအခါ အခ်ဳိဓတ္ကဲ၊ အငန္ကဲ၊ ဆားႏွင့္ အခ်ဳိမႈန္႕ အရသာျမင့္မားတဲ့ အစားအစာေတြေ ရာင္းအား တတ္လာတာ ကိုယ္ေတြ႕မ်က္ျမင္ပါပဲ။ သူတို႕ေတြႀကီးထြားတုိးတက္ဖြံ႕ၿဖဳိးလာေလ လူေတြ ေဆး႐ုံေဆးခန္းႀကီးေတြမွာ ႀကိတ္ႀကိတ္တုိးတုိးမ်ားလားတာ သိပ္ေတာ့ မထူးဆန္းလွပါ။

တဖန္ၿမိဳ႕ႀကီးျပႀကီးေတြတတ္ၿပီး အလုပ္အကိုင္ရွာေဖြၾကရတဲ့အခါ အၿပိဳင္အဆုိင္ ရွိလာ ၾကတယ္။ ကာယ သုိ႕မဟုတ္ ဥဏလုပ္ငန္း ၀န္းထမ္းၾကရာမွာ အိမ္ငွားရတဲ့ ကိစၥ၊ အစား အေသာက္အေနအထုိင္ခ်ဳိ႕တဲ့တာလည္းရွိၾကေတာ့ စိတ္ဖိစီးမႈေတြ မ်ားတတ္ပါတယ္။ ႐ုံးတတ္ ႐ုံးဆင္းေတာင္တခ်ုဳိ႕ဆိုရင္ မနက္အိမ္(သို႕) အိမ္ငွား(သို႕) အေဆာင္က နံနက္(၇) နာရီ စထြက္ရတာရွိသလုိ၊ ၿမိဳ႕ျပင္ကဆုိရင္ ကားၾကပ္ကားလမ္းပိတ္မႈေတြေၾကာင့္ ဒီထက္ေစာေစာ ထၿပီး အလုပ္ရွိရာလာရပါတယ္။ ႐ုံးသုိ႕မဟုတ္ အလုပ္က ညေနခင္းပုိင္း ၅ နာရီသိမ္းေပမဲ့ အိမ္ျပန္ေရာက္ အေဆာင္ျပန္ေရာက္ဖုိ႕ ဘတ္စ္ကားအဆင့္အဆင့္စီးရတာနဲ႕ ညမုိးစုပ္စုပ္ခ်ဳပ္ ၈ နာရီ သုိ႕မဟုတ္ ၉ နာရီေလာက္မွ အိမ္ျပန္ေရာက္ေရမုိးခ်ဳိးအနားယူၾကရပါတယ္။ လူငယ္ေတြအဖုိ႕မေတာင္းတာေပမဲ့ အသက္ရလာတဲ့အခါ အေတာ္ေလး ပင္ပန္းေစပါတယ္။ ကုန္တုိက္ႀကီးေတြမွာ အလုပ္လုပ္ၾကရရွာတဲ့ ၀န္ထမ္းေတြဆုိရင္ နံနက္ ၉ နာရီ ဆုိေပမဲ့ ဆုိင္ပိတ္ရန္ႏွင့္ပစၥည္းေတြေနရာျပန္ခ်ရသိမ္းဆည္းရတာမ်ဳိးရွိပါက ၁၀ နာရီထုိးခါနီးမွသာ အိမ္ ျပန္ရတာကုိ တခါတရံ ဆုံဘူးလုိ႕သိရတယ္။ ဒီလုိနဲ႕ အလုပ္သံသရာလည္ေနရတာ နားရက္ ေလး တစ္ရက္ဟာ သူတုိ႕အဖို႕ကေတာ့ တန္ဖုိးရွိေစပါလိမ့္မယ္။ နားရက္မွ အ၀တ္ေလွ်ာ္ ေစ်း၀ယ္ စသည္ျဖင့္ ကုိယ္ေရးကုိယ္တာေတြ လုပ္ေဆာင္ၾကရမွာျဖစ္တယ္။ လုပ္ငန္းခြင္ထဲက ၀န္ထမ္းအခ်င္းခ်င္းသာ နားလည္မႈေပးႏုိင္မွာျဖစ္ၿပီး တခါတစ္ရံ ၀န္ထမ္းအခ်င္းခ်င္း(သို႕) ကတ္စတန္မာ ေဖာက္သည္ ေစ်း၀ယ္သူေတြ(သို႕) အထက္က တာ၀န္ရွိသူနဲ႕ ဆက္ဆံေရး မေျပလည္ပါက အလုပ္ခြင္မွာေပ်ာ္ရႊင္မႈနည္းပါးသြားတတ္တာေတြလည္း ရွိေတာ့ စိတ္ဖိစီး ေစတာပါပဲ။ ဒီၾကားထဲ အလုပ္အကိုင္မရွိေတာ့တဲ့အခါ (သို႕) အလုပ္ျပဳတဲ့အခါမွာလည္း စိတ္ ပုိင္းဆုိင္ရာျပႆနာေတြရွိလာတတ္ပါတယ္။

နယ္မွာေတာ့ ကုိယ္ေနတဲ့ ေဒသကုိက စိန္းလန္းေနၿပီး အမ်ဳိးေတြေဆြမ်ဳိးနီးစပ္ေတြ(သို႕) ႏွစ္အိမ့္တစ္အိမ္လုိရင္းရင္းႏွီးႏွီးသူရွိကုိ္ယ္စား ကုိယ္ရွိသူစား ေနထိုင္ၾကရတဲ့႐ုိးသားတဲ့ဘ၀မွာ စိတ္ေပ်ာ္ရႊင္ေစသလုိ တစ္ဦးနဲ႕တစ္ဦးေဖးကူလက္တြဲ ေခၚေဆာင္တတ္တဲ့ စိတ္သေဘာျဖဴစင္ သန္႕ရွင္းမႈေတြက ကုိယ့္ကုိကုိယ္ ယုံၾကည္မႈျမင့္မားေစပါတယ္။ အၿပိဳင္အဆုိင္လည္း နည္းတာ ေတာ့ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြနဲ႕မတူတာ အမွန္ပါပဲ ။ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းေနတတ္သူေတြမ်ားပါတယ္။

အေမရိကန္လုိ႕ ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္လွတယ္ဆုိတဲ့ ႏုိင္ငံႀကီးေတြမွာေတာင္ ႏို္င္ငံအႏွံ႕ရွိ အေမရိကန္အမ်ဳိးသမီးႀကီးေပါင္း တစ္သိန္းရွစ္ေထာင္(၁၀၈,၀၀၀) ဦးထက္မက ပါ၀င္တဲ့ ကူညီ ပါ၀င္သူမ်ားအား ၂၀၀၀ ခုႏွစ္မွစၿပီး ၂၀၀၈ ခုႏွစ္အထိ သူနာျပဳက်န္းမာေရးေလ့လာသူမ်ား အဖြဲ႕မွ စာရင္းေကာက္စစ္တမ္းယူခဲ့ရာ ဟားဘတ္ျပည္သူ႕က်န္းမာေရးဌာန၊ ဘရစ္ဟမ္းႏွင့္ အမ်ဳိးသမီးေဆး႐ုံတို႕မွ သုေတသီမ်ားက စစ္ေဆးသုေတသနေလ့လာခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ၎တုိ႕စစ္ေဆးေတြ႕ရွိလာခ်က္အရေတာေတာင္စိမ္းလန္းတဲ့ေဒသနားတ၀ုိက္ေနထိုင္ၾကသူ ေတြ လယ္ယာစုိက္ပ်ဳိးဥယ်ာဥ္ၿခံထဲမွာ စိုက္ပ်ဳိးလုပ္ကုိင္ေနထုိင္ၾကသူေတြမွာ ေရာဂါျဖစ္တာ နည္းပါးၾကသလုိ ေသဆုံးႏႈံးလည္းၿမိဳ႕ႀကီးျပႀကီးမွာေနထုိင္ၾကတဲ့ အမ်ဳိးသမီးႀကီးေတြထက္ ပုိ၍ နည္းပါးလွတာကို ေဖာ္ထုတ္ေတြ႕ရွိခဲ့ၾကလုိ႕ပါပဲ။ ရာခုိင္ႏႈန္းအားျဖင့္ ၁၂% ပုိ၍နည္းပါးစြာ ေသဆုံးေၾကာင္းႏႈိင္းယွဥ္မိၾကတယ္။

ထုိသုေတသီေတြေတြ႕ရွိခ်က္အရ သဘာ၀ေပါက္ပင္ေတြရွင္သန္ရာ ေတာေတာင္   မ်ားက ရာသီဥတုေဖာက္ျပန္ပူျပင္းေျခာက္ေသြ႕ကာလေဘးေလေဘးေရေဘး ႀကံဳေတြ႕လာႏုိင္ တာမုိ႕ သစ္ပင္သစ္ေတာထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္မႈ အဆင့္အတန္းျမင့္မားပါက ထုိေဒသရွိ လူေတြလည္း က်န္းမာေရးအထူးေကာ္းမြန္ကာ ေရာဂါဘယျဖစ္ႏႈန္းနည္းသလုိ ေရာဂါဘယ ေတြေၾကာင့္ ေသဆုံးႏႈန္းလည္း နည္းလွပါတယ္။ ၿမိဳ႕ႀကီးျပႀကီးလုိ မြန္းၾကပ္မႈမရွိ (ေလထုညစ္ ညမ္းမႈနည္းပါးတာမုိ႕) အေသအအပ်က္ ပုိ၍ နည္းပါးရျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ထုိသုေတသန အဖြဲ႕ရဲ႕ စစ္တမ္းအရဤေတြ႕ရွိခ်က္ဟာ အမ်ဳိးသမီးေတြလုိပဲ အမ်ဳိးသားေတြမွာလည္း အတူတူပဲျဖစ္မွာလို႕ ယုံၾကည္ၾကပါသတဲ့။

သုေတသနလုပ္ေဆာင္ရာမွာ တက္ၾကြလႈပ္ရွားမႈရွိတဲ့သူတုိ႕ရဲ႕ရလဒ္အရ သဘာ၀ေတာ ေတာင္စိမ္းလန္းတဲ့ နယ္ေျမေဒသနားမွာေနထုိင္ၾကတဲ့ အမ်ဳိးသမီးမ်ားတြင္ ေက်ာက္ေရာဂါ ေၾကာင့္ေသဆုံးႏႈန္း ၄၁% အသက္႐ႈလမ္းေၾကာင္းျပႆနာေရာဂါေတြေၾကာင့္ ေသဆုံးႏႈန္း ၃၄%ႏွင့္ ကင္ဆာေရာဂါေတြေၾကာင့္ ေသဆုံးရႏႈန္း ၁၃% ပုိ၍နည္းပါးၾကေၾကာင္း ၿမိဳ႕ႀကီး ျပႀကီးေဒသမ်ားတြင္ ေနထိုင္ၾကတဲ့ အမ်ဳိးသမီးမ်ားႏွင့္ ႏႈန္းယွဥ္ရာမွာ ေတြ႕ရွိလာတဲ့အခ်က္ ေတြျဖစ္ေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။