ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါကိုကာကြယ္ပါ

ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါသည္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံတြင္ ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိပါသည္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါ ဓါတ္ခြဲအတည္ျပဳလူနာ (၃၉၃)ဦးရွိပါသည္။ ၃၀-၆-၂၀၁၇ စာရင္း အရ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း (၁၄၆)ဦးရွိပါသည္။ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးသည္ အျဖစ္အမ်ားဆံုး ျဖစ္ၿပီး ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီးသည္ ဒုတိယအမ်ားဆံုးျဖစ္ပါသည္။ လအလိုက္ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈကိုၾကည့္ပါက ၾသဂုတ္လတြင္အျဖစ္မ်ားေၾကာင္းေတြ႔ရွိရပါသည္။ အသက္ (၁၅)ႏွစ္ ေအာက္ကေလးမ်ားသည္ လူႀကီးမ်ားထက္ ေရာဂါရရွိရန္ အႏၱရာယ္ပိုမိုျမင့္မားပါသည္။

(၁)ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈအေျခအေန
ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါသည္ အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္ပြားတတ္ပါသည္။ (၁၅)ႏွစ္ေအာက္ တြင္အမ်ားဆံုးျဖစ္ပြားပါသည္။ မိုးရာသီတြင္ အမ်ားဆံုးျဖစ္ပြားၿပီး ႏိုင္ငံအႏွွံ႔အျပားတြင္ ေတြ႔ရွိရပါသည္။ ဆည္ေျမာင္းေရသြင္း၍ စိုက္ပ်ိဳးေသာေနရာမ်ားတြင္ ျခင္ေပါက္ပြားတတ္ျခင္းေၾကာင့္ တစ္ႏွစ္ပတ္လံုး ေရာဂါကူးစက္ေစႏုိင္ပါသည္။ ဆန္စပါးစိုက္ေသာေဒသရွိ လူမ်ားတြင္အႏၱရာယ္အရွိဆံုးျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရပါသည္။

(၂)ေရာဂါကူးစက္ျခင္း
ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါသည္ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးသယ္ေဆာင္ထားေသာ Culex Tritaeniorhynchus ျခင္ကိုက္ခံရျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး သည္ လူတစ္ဦးမွ တစ္ဦးသို႔မကူးစက္ႏုိင္ပါ။ သို႔ရာတြင္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးသည္ ၀က္မ်ား၊ ေရစပ္ေနငွက္မ်ား ၏ခႏၶာကိုယ္အတြင္းလွည့္ပတ္ကူးစက္ပြားမ်ားေလ့ရွိပါသည္။ ထိုတိရစၦာန္မ်ားကို ကိုက္သည့္ျခင္မွ တစ္ဆင့္ လူႏွင့္အျခားတိရစၦာန္မ်ားကို ကူးစက္ႏိုင္ပါသည္။

(၃)ေရာဂါလကၡဏာမ်ား
ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါျဖစ္ပြားပါက ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ကုသႏုိင္သည့္ ထိေရာက္ေသာ ေဆး၀ါးမ်ားမရွိၾကပါ။ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားမွာ ႐ုတ္တရက္ အျပင္းဖ်ားျခင္း၊ ခ်မ္းတုန္ျခင္း၊ ေခါင္းကုိက္ျခင္း၊ ေမာပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း၊ ပ်ိဳ႕ျခင္းႏွင့္ေအာ့အန္ျခင္းတို႔ျဖစ္ပါသည္။

(၄)ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးမ်ား
ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါျဖစ္ပြားသူမ်ားအနက္ (၂၀)ရာခိုင္ႏႈန္းမွ (၃၀)ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေသဆံုးႏိုင္ပါသည္။ အသက္ရွင္က်န္ရစ္သူမ်ားတြင္ (၃၀)ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔သည့္ ကိုယ္လက္မသန္စြမ္း ျခင္း၊ နားေလးျခင္း၊ မၾကာခဏတက္ျခင္းႏွင့္ စကားမေျပာႏိုင္ျခင္းမ်ားျဖစ္တတ္ပါသည္။ ေရာဂါအေျခ အေနသည္ ဆိုးရြားလာပါက ဦးေႏွာက္ေရာင္ရမ္းမႈခံစားရႏိုင္ပါသည္။ စိတ္႐ႈပ္ေထြးေတြေ၀ျခင္း၊ တက္ ျခင္း၊ အေၾကာဆြဲျခင္းမ်ားျဖစ္တတ္ပါသည္။ အခ်ိဳ႕ေသာလူနာမ်ားသည္ သတိလစ္ေမ့ေျမာကာ အသက္ေသဆံုးႏိုင္ပါသည္။

(၅)ကာကြယ္ျခင္း
ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါ မျဖစ္ပြားေစရန္အတြက္ အေကာင္းဆံုးကာကြယ္နည္းလမ္းမွာ ကာကြယ္ေဆးထိုးႏွံျခင္းပင္ျဖစ္ပါသည္။ ကာကြယ္ေဆး(၁)ႀကိမ္ထိုးၿပီးပါက ကာကြယ္ေဆးထိုးႏွံၿပီး ေသာကေလးမ်ား၏ (၈၅)ရာခိုင္ႏႈန္းမွ (၁၀၀) ရာခိုင္ႏႈန္းတြင္ ေရာဂါကာကြယ္ေပးႏိုင္ေၾကာင္းေတြ႔ရွိ ရပါသည္။
ကာကြယ္ေဆးထိုးၿပီးပါက ယာယီအနည္းငယ္ဖ်ားျခင္း၊ ေဆးထိုးသည့္ေနရာတြင္နီျခင္း၊ နာျခင္း၊ မအီမသာျဖစ္ျခင္း စသည့္မျပင္းထန္ေသာ လကၡဏာမ်ားေတြ႔ရတတ္ပါသည္။
ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ကာကြယ္ေဆးကို အသက္ (၉)လမွ (၅)ႏွစ္အထိကေလးမ်ား၊ (၁၅)ႏွစ္ေအာက္ကေလးလူငယ္မ်ားအားထိုးေပးႏိုင္ပါသည္။

(၆)ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ ကာကြယ္ေဆးလံုး၀ထိုးမေပးရမည့္ကေလးမ်ား
ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ်ား၊ ကာကြယ္ေဆးတြင္ပါ၀င္ေသာပစၥည္းတစ္မ်ိဳးမ်ိဳး (ဥပမာ – gelatin, gentamycin, sucrose, human serum albumin and carbamide) ႏွင့္ျပင္းထန္ေသာ ဓာတ္မတည့္ျဖစ္ဘူးသူမ်ား၊ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ကာကြယ္ေဆးထိုးႏွံစဥ္က ျပင္းထန္ေသာ ဓာတ္မ တည့္ျခင္းျဖစ္ပြားသူမ်ားအား လံုး၀မထုိးသင့္ပါ။

(၇)ရက္ေရႊ႕ဆိုင္းၿပီး ကာကြယ္ေဆးထိုးေပးရမည့္ကေလးမ်ား
အဖ်ား ၃၈.၅ စင္တီဂရိတ္ႏွင့္ အထက္ရွိျခင္း၊ လတ္တေလာကူးစက္ေရာဂါျဖစ္ပြားေနေသာ ကေလးမ်ား၊ တီဘီေရာဂါလတ္တေလာျဖစ္ပြားေနသူ၊ နားအလယ္ခန္းေရာင္ျခင္း၊ ပရက္နီဆိုလုန္ႏွင့္ စတီး႐ိုက္ေဆးမ်ားကို ေသာက္သံုးျခင္း(သို႔မဟုတ္) ထိုးႏွံေနရေသာကေလးမ်ား၊ ေမြးရာပါ(သို႔မဟုတ္) ေရာဂါေၾကာင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း(သို႔မဟုတ္) ေဆး၀ါးေၾကာင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ခုခံအားစနစ္က် ဆင္းျခင္း(သို႔မဟုတ္) ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါလကၡဏာမ်ားရွိျခင္း၊ ကုသမႈခံယူၿပီး ေဆးေသာက္ေန ေသာ္လည္းအတက္ေရာဂါမၾကာခဏျဖစ္ေနသူမ်ားႏွင့္ နာတာရွည္ေရာဂါျပင္းထန္စြာခံစားေနရသူမ်ား ကိုရက္ေရႊ႕ဆုိင္းၿပီးကာကြယ္ေဆးထိုးေပးရပါမည္။

(၈)အထူးဦးစားေပးေဆာင္ရြက္သင့္ေသာေနရာမ်ား
ဆင္ေျခဖံုးရပ္ကြက္မ်ားႏွင့္ က်ဴးေက်ာ္ေနထိုင္ေသာအိမ္စုမ်ား၊ ေတာင္ေျခေတာစပ္ကၽြန္းမ်ား၊ လမ္းမရွိေသာေဒသ၊ ေရလမ္းေၾကာင္းမ်ား၊ တံငါအုပ္စုမ်ား၊ ေဆာက္လုပ္ေရး၊ စက္မႈဇံု၊ သတၱဳတြင္းမ်ား၊ စိုက္ပ်ိဳးေရးစိုက္ခင္းမ်ား၊ လယ္ေတာကိုင္းေတာမ်ား၊ ရာဘာျခံမ်ား၊ သဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္က်ေရာက္ ထားေသာေဒသမ်ားႏွင့္ ယာယီစခန္းမ်ားအားမလႊတ္ေစရန္ ေဖာ္ထုတ္ၿပီးကာကြယ္ေဆးထိုးေပးရပါမည္။

(၉)အႀကံျပဳခ်က္
ျပည္သူလူထုအားလံုးအေနျဖင့္ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါအေၾကာင္းကိုႀကိဳတင္သိရွိရန္ လိုအပ္ပါသည္။ မိမိရင္ေသြးမ်ားကို မပ်က္မကြက္ေခၚေဆာင္လာၿပီး ကာကြယ္ေဆးထိုးႏွံေပးရပါမည္။ အသက္(၉)လမွ (၁၅)ႏွစ္အတြင္းကေလးမ်ားအားလံုး ကာကြယ္ေဆးထိုးမွသာေရာဂါ၏ေနာက္ ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳးမ်ားကို ကာကြယ္ႏိုင္ပါမည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေတာ္တစ္၀န္း ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ကာ ကြယ္ေဆးအစုလိုက္ထိုးႏွံေပးျခင္းလုပ္ငန္းကိုေဆာင္ရြက္သင့္ေၾကာင္း အႀကံျပဳအပ္ပါသည္။