အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ မီးယပ္ေရာဂါ

အရြယ္ေရာက္ၿပီးသားအမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ရဲ႕ဘဝမွာ ဆီးပူဆီးက်င္တာ ၊ မိန္းမကိုယ္ကေန အျဖဴဆင္းတာ၊ ရာသီခ်ိန္မဟုတ္ဘဲ ေသြးေပၚတာ၊ ဆီးစပ္ေအာင့္တာ၊ ဗိုက္ေအာင့္တာ စသျဖင့္ ၾကံဳေလ့ရွိၾကပါတယ္။ အဲဒါဟာ မ်ိဳးပြားအဂၤါကေနတစ္ဆင့္ေရာဂါပိုးဝင္ကူးစက္တဲဲ့ Pelvic Inflammatory Disease လို႔ေခၚတဲ့မီးယပ္ေရာဂါတစ္မ်ိဳးေၾကာင့္ပဲျဖစ္ပါတယ္။

အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ PID ေရာဂါဟာ အျဖစ္မ်ားၾကပါတယ္။ Gonorrhoea , Chlamydia စတဲ့ လိင္မွတစ္ဆင့္ကူးစက္တဲ့ေရာဂါပိုးရဲ႕ေနာက္ဆက္တြဲေၾကာင့္လည္း PID ျဖစ္ေစႏိုင္သလို၊ လိင္ေၾကာင့္ကူးစက္တာမဟုတ္ဘဲလည္း PID ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

PID ေရာဂါပိုျဖစ္ႏိုင္ႏိုင္ေခ်ရွိတဲ့အေၾကာင္းအရာအခ်က္အလက္ေတြကိုေျပာျပခ်င္ပါတယ္။

  • (၁) အရင္တုန္းက လိင္ေၾကာင့္ကူးစက္တဲ့ေရာဂါ (ဥပမာ ဂႏိုေရာဂါ)မ်ားျဖစ္ဖူးတဲ့သူ
  • (၂) လိင္ဆက္ဆံဖက္တစ္ဦးထက္ပိုတဲ့သူ
    မိမိဟာ အိမ္ေထာင္ဖက္ တစ္နည္းအားျဖင့္ လိင္ဆက္ဆံဖက္တစ္ဦးသာရွိေပမယ့္လည္း မိမိရဲ႕အေဖာ္ဟာ တစ္ဦးထက္ပိုတဲ့လိင္ဆက္ဆံဖက္ရွိေနမယ္ဆိုရင္ မိမိမွာေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရွိပါတယ္။
  • (၃) အရင္အခ်ိန္ကတည္းကပင္ မီးယပ္ေရာဂါျဖစ္ဖူးသူ
  • (၄) အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူ၊ အသက္ႏွစ္ဆယ့္ငါးႏွစ္ႏွင့္ ႏွစ္ဆယ့္ငါးႏွစ္ေအာက္အမ်ိဳးသမီးမ်ား
  • (၅) သားအိမ္တြင္းသို႔ သေႏၶတားပစၥည္းထည့္ဖူးသူအိမ္ေထာင္ရွင္အမ်ိဳးသမီးမ်ား ( ပစၥည္းထည့္ၿပီး ပထမသံုးပတ္အတြင္းမွာျဖစ္တတ္ၿပီး ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ကေတာ့နည္းပါးပါတယ္)
  • (၆) မိန္းမကိုယ္အဂၤါအတြင္းသို႔ ေရပန္း ႁပြတ္ စသည့္အရာမ်ားထည့္၍ေဆးေၾကာတတ္သူမ်ားဟာလည္း PID ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ေခ်ပိုမ်ားၾကပါတယ္။

ေရာဂါျဖစ္ေနၿပီဆိုတာကို ဘယ္လိုလကၡဏာေတြနဲ႔သိရွိႏိုင္မလဲ?

အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူ အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ဟာ အဖ်ားတက္လာျခင္း၊ ဗိုက္ေအာက္ပိုင္း သို႔မဟုတ္ ဆီးစပ္ကိုက္ျခင္း၊ မိန္းမကိုယ္မွ အျဖဴဆင္းျခင္း၊ ရာသီလာခ်ိန္မဟုတ္ဘဲ ေသြးဆင္းျခင္း၊ အနံ႕နံျခင္း၊ ဆီးပူ ဆီးေအာင့္ ဆီးက်င္ျခင္း၊ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ေနျခင္းႏွင့္ လိင္ဆက္ဆံရာတြင္ နာက်င္လာျခင္းတို႔ဟာ ကာယကံရွင္ကိုယ္တိုင္ သိသာေစတဲ့ လကၡဏာေတြျဖစ္ပါတယ္။

တစ္ခါတစ္ရံမွာေတာ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြဟာ ျပင္းထန္လာတတ္ပါတယ္။ ဗိုက္အလြန္အမင္းေအာင့္ျခင္း၊ ေအာ့အန္ျခင္း ၊ သတိလစ္သြားျခင္း နဲ႔ အဖ်ားႀကီးျခင္း (အပူခ်ိန္ ၁၀၁ ဒီဂရီဖာရင္ဟိုက္ေက်ာ္ျခင္း) တို႔ဟာ ျပင္းထန္တဲ့ေရာဂါ လကၡဏာေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုလကၡဏာေတြျဖစ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အေရးေပၚေဆးကုသမႈဌာနကို အျမန္ဆံုးသြားသင့္ပါတယ္။ ပိုးမႊားကူးစက္မႈဟာ ေသြးေၾကာကေနတစ္ဆင့္ အျခားခႏၶာကိုယ္အစိတ္အပိုင္းေတြကိုပ်ံ႕ႏွံ႕သြားႏိုင္တာေၾကာင့္ အသက္အႏၲရာယ္ စိုးရိမ္ရပါတယ္။

ဘယ္လိုကုသၾကမလဲ?

အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြျပသလာမယ္ဆိုရင္ ဆရာဝန္နဲ႔ျပသၿပီးေဆးကုသမႈခံယူသင့္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါဟာ ကုသေပ်ာက္ကင္းလြယ္ပါတယ္။ ဆရာဝန္ၫႊန္ၾကားခ်က္အတိုင္းသာ ပဋိဇီဝပိုးသတ္ေဆးေတြကို ေသာက္သံုးသင့္ၿပီး ေဆးေသာက္ၿပီဆိုတဲ့အခါမွာလည္း သတ္မွတ္ထားတဲ့ ရက္ျပည့္ေအာင္ေသာက္သံုးရပါမယ္။

လိင္မွတစ္ဆင့္ကူးစက္တဲ့ေရာဂါေၾကာင့္ PID ေရာဂါျဖစ္သည္ဆိုလွ်င္ေတာ့ မိမိရဲ႕အိမ္ေထာင္ဖက္ကပါေဆးကုသမႈခံယူရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ကုသလြယ္တဲ့ ဒီမီးယပ္ေရာဂါကို မကုသဘဲထားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးေတြ ရွိလာပါလိမ့္မယ္။

  • ကာလရွည္ၾကာ နာက်င္ကိုက္ခဲမႈခံစားရႏိုင္ျခင္း
  • သားဥႁပြန္အတြင္းနဲ႔အျပင္မွာ scar tissue လို႔ေခၚတဲ့ ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့ တစ္ရႉးစေတြျဖစ္လာၿပီး သားဥႁပြန္ကိုပိတ္သြားေစႏိုင္ပါတယ္။
  • ေနရာလြဲမွားသေႏၶတည္ျခင္း (သားအိမ္မွာ သေႏၶသားျဖစ္တည္ရမယ့္အစား သားအိမ္ျပင္ပအျခားေနရာေတြမွာ သေႏၶသားတည္တာမ်ိဳးျဖစ္တတ္ပါတယ္)
  • ကေလးမရႏိုင္ေတာ့ျခင္း

စတဲ့ဆိုးက်ိဴးေတြျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိတယ္ဆိုေသာ္လည္း ကာကြယ္ျခင္းဟာ ကုသျခင္းထက္ပိုေကာင္းတယ္ဆိုတဲ့ စကားလည္းရွိတဲ့အတြက္ မျဖစ္ခင္မွာႀကိဳတင္ကာကြယ္တာပိုမိုေကာင္းမြန္ပါတယ္။

အိမ္ေထာင္ဖက္အေပၚသစၥာရွိျခင္း၊ တစ္ကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရးအေလးထားျပဳလုပ္ျခင္းဟာအင္မတန္အေရးႀကီးပါတယ္။ တစ္ကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရးဆိုတဲ့ေနရာမွာလည္း မလိုအပ္ဘဲ ခႏၶာကိုယ္အတြင္းပိုင္းအထိ ပစၥည္းမ်ားထည့္သြင္းေဆးေၾကာျခင္း ကိုေရွာင္ၾကဥ္သင့္ပါတယ္။

ခႏၶာကိုယ္ေအာက္ပိုင္းကိုေဆးေၾကာရာမွာလည္း အေနာက္မွ ေရွ႕သို႔ ဦးတည္ၿပီးေဆးေၾကာေပးသင့္ပါတယ္။ ဒါမွသာစအိုမွအညစ္အေၾကးေတြဟာ မိန္းမကိုယ္ဆီ ဦးတည္ၿပီး မေရာက္လာမွာျဖစ္ပါတယ္။

က်န္းမာေပ်ာ္ရႊင္တဲ့ မိန္းမသားဘဝကိုပိုင္ဆိုင္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ Pelvic Inflammatory Disease လို႔ေခၚတဲ့ မီးယပ္ေရာဂါတစ္မ်ိဳးရဲ႕ ေဆာင္ရန္ ေရွာင္ရန္အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဝမွ်လိုက္ရပါတယ္။

ေမာင္ ( ေဆး-၁)