ဓမၼတာရာသီအေၾကာင္းတေစ့တေစာင္း (Menstrual Cycle)

ဓမၼတာရာသီေပၚျခင္းဟာ အရြယ္ေရာက္အပ်ိဳေဖာ္ဝင္တဲ့အမ်ိဳးသမီးတိုင္းၾကံဳေတြ႔ရတဲ့ျဖစ္စဥ္တစ္ခုပါ။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္လိုျဖစ္ေပၚလာတာလဲဆိုတဲ့ ျဖစ္စဥ္ကိုေတာ့ အမ်ိဳးသမီးတိုင္းမသိၾကဟုထင္ပါတယ္။ အမွန္တြင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားသာမက အမ်ိဳးသားမ်ားပါ သိထားရမည္ျဖစ္သည္။

အမ်ိဳးသမီးရဲ႕ မ်ိဳးပြားအဂၤါတြင္ပါဝင္ေသာအစိတ္အပိုင္းမ်ားမွာ သားဥအိမ္(ovary)၊ သားဥႁပြန္(fallopian tube)၊ သားအိမ္(uterus)၊ သားအိမ္ေခါင္း(cervix) ႏွင့္ ေမြးလမ္းေၾကာင္း (vagina) ဟူ၍ျဖစ္ၾကပါတယ္။ သားဥအိမ္မွ ထုတ္လႊတ္ေသာ မေဟာ္မုန္း ဓာတ္မ်ားေၾကာင့္ မ်ိဳးဥေႂကြျခင္းႏွင့္ ရာသီေပၚျခင္းျဖစ္စဥ္ ျဖစ္ေပၚလာသည္။ သားဥအိမ္မွ မေဟာ္မုန္းထုတ္လႊတ္ျခင္းကို ဦးေဏွာက္အတြင္း႐ွိ ဟိုက္ပိုသားလမက္(hypothalamus) ႏွင့္ ပစ္ၾကဴ တရီ(pituitary) ဆိုသည့္အစိတ္အပိုင္းႏွစ္ခုမွ ထပ္ဆင့့္္ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည္။ထို႔ေၾကာင့္ အလြန္အမင္းပင္ပန္းျခင္း ႏွင့္ စိတ္ဖိစီးမႈ႔မ်ားေသာ အေျခအေနမ်ားတြင္ ရာသီနည္းျခင္း ထိန္ျခင္းမ်ားျဖစ္ေပၚေစသည္။

သားဥအိမ္ႏွစ္ဖက္႐ိွသည့္အနက္ တစ္လတြင္တစ္ဖက္စီမွ သားဥတစ္လံုးစီ အလွည့့္က်ေႂကြေလ့႐ွိသည္။ တခါတရံ ႏွစ္ဖက္စလံုးမွ တၿပိဳင္တည္း သားဥႏွစ္လံုး၊ သံုးလံုးေႂကြသည့့္အခါတြင္ ႏွစ္ႁမႊာပူး၊ သံုးႁမႊာပူးစသျဖင့္ေမြးဖြားလာသည္။ သားဥေၾကြသည္နွင့္တျပိဳင္နက္္ သားအိမ္နံရံသည္ထူလာပါသည္။အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ အမ်ိဳးသားဖက္မွသုတ္ပိုးႏွင့္ေတြ႔၍မ်ိဳးေအာင္သြားလွွ်င္ ထူေနသည့္သားအိမ္နံရံတြင္ေကာင္းမြန္စြာတြယ္ကပ္ႏိုင္ရန္ျဖစ္သည္။ အကယ္၍ သုတ္ပိုးႏွင့္မေတြ႔၍မ်ိဳးမေအာင္ေသာအခါ ထူေနသည့္သားအိမ္နံရံသည္ အသံုးမဝင္ေတာ့ေသာေၾကာင့္ ရာသီေသြးအျဖစ္ေပ်ာ္ၿပီးဆင္းသြားပါသည္။ဤသည္ကို ရာသီေပၚျခင္းဟုေခၚ သည္။
သားဥ၏ သက္တမ္းမွာ ၂ရက္ေလာက္သာအသက္႐ွင္ႏိုင္ၿပီး အမ်ိဳးသားဖက္မွသုတ္ပိုးႏွင့္ေတြ႔ၿပီးမ်ိဳးမေအာင္လ်ွင္ေသဆံုးသြားသည္။ထို႔ေၾကာင့္ တစ္လလ်ွင္ ကေလးရႏိုင္သည့္အခ်ိန္မွာ ၂ရက္သာအခြင့္အေရး႐ွိသည္ဟုသတ္မွတ္ႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္ မမ်ိဳးဥေႂကြသည့္အခ်ိန္ကို အတိအက်ခန္႔မွန္းရခက္သည္။ ပ်ွမ္းမွ် ၂၈ ရက္တစ္ခါရာသီလာလ်ွင္ ၁၄ ရက္ဝန္းက်င္တြင္၊ ၃၀ ရက္တစ္ခါရာသီလာလ်ွင္ ၁၆ ရက္ဝန္းက်င္တြင္ ေႂကြသည္ဟုခန္႔မွန္းႏိုင္သည္။ထို႔ေၾကာင့္ ရာသီေရွ႕လိုက္တိုးေနာက္ဆုတ္လိုက္ ပံုမွန္မ႐ွိသည့့္အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ သားဥေႂကြခ်ိန္ခန္႔မွန္းရပိုခက္ပါသည္။

၄ပတ္(၂၈ရက္)တစ္ခါရာသီေပၚသည္ဆိုပါစို႔။ ရာသီမေပၚခင္တစ္ပတ္ႏွင့္ ရာသီစေပၚသည့္ရက္မွတပတ္ အတြင္းတြင္ ကိုယ္ဝန္ရနိုင္ေျခနည္းသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကေလးလိုခ်င္သည့္စံုတြဲမ်ားတြင္ က်န္သည့္ႏွစ္ပတ္အတြင္းမွာ သံုးရက္ျခားတစ္ခါအတူေနျခင္းျဖင့္ ကေလးရရန္ႀကိဳးစားႏိုင္သည္။ သုတ္ပိုးသည္ ေမြးလမ္းေၾကာင္းအတြင္းတြင္ သံုးရက္မွငါးရက္အထိအသက္႐ွင္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ သံုးရက္ျခားတစ္ခါအတူေနရန္ေျပာျခင္းျဖစ္ပါသည္။

တခ်ိဳ႕ သံုးလခံထိုးေဆးသံုးသည့္အမ်ိဳးသမီးမ်ား သံုးလျပည့္၍ေနာက္ထပ္တလံုးထိုးရန္ ရာသီေပၚသည္အထိေစာင့္တတ္ၾကသည္။ဤအေျခအေနတြင္သိေစလိုသည္မွာ ရာသီေပၚျခင္းႏွင့္မ်ိဳးဥေႂကြျခင္းတြင္ မ်ိဳးဥေႂကြျခင္းအရင္ျဖစ္ပါတယ္။ ထို႔ၾကာင့္္ ရာသီမေပၚခင္ကိုယ္ဝန္ရသြားႏိုင္သျဖင့္ ရာသီေပၚသည္ကိုမေစာင့္ဘဲ ရက္ျပည့္သည္ႏွင့္အခ်ိန္ကိုက္ေဆးထိုးရန္တိုက္တြန္းအပ္ပါတယ္။

ေဒါက္တာမ်ိဳးကိုကို