ယားေလကုတ္ေလ ကုတ္ေလယားေလ

အေရျပားေတြယားတဲ့အခါ ယားယံျခင္းသက္သာေအာင္ကုတ္ၾကပါတယ္။

ကုတ္တဲ့ခနပဲသက္သာၿပီး ပိုပိုယားလာတာျဖစ္ဘူးၾကမွာပါ။

ဘာေၾကာင့္မို႔ ဒီလိုျဖစ္ရသလဲဆိုတာမသိခ်င္ၾကဘူးလား။

 

အရင္ဦးဆံုး အေရျပားယားယံျခင္းျဖစ္စဥ္ကို ေျပာျပပါမယ္။

ယားယံျခင္းဆိုတာ မိမိခႏၶာကိုယ္ကိုကာကြယ္တဲ့ ျဖစ္စဥ္တစ္ခုပါပဲ(ဥပမာအေနနဲ႔ ခႏၶာကိုယ္မွာမတည့္တာတစ္ခုခု(သို႔)ပိုးတစ္ေကာင္ေကာင္လာကပ္ၿပီဆို အေရျပားကယားလာၿပီး ကုတ္ျခင္းနဲ႔ဖယ္ရွားခိုင္းတာပါ)

ဟုတ္ၿပီ ယားယံျခင္းဘယ္လိုျဖစ္ရသလဲဆိုတာေလးေျပာရေအာင္။

လူ႔အေရျပားမွာ ယားယံျခင္းအာရံုကိုလက္ခံေပးတဲ့ Prurireceptors ေလးေတြရွိတယ္။အဲ့ဒီ Prurireceptors ေလးေတြကို Ultraslow histamine-selective C-fibers လို႔ေခၚတယ္။

C-fiber ကမွတစ္ဆင့္ အာရံုေၾကာမႀကီး၊အာရံုေၾကာမႀကီးကမွတစ္ဆင့္ ဦးေႏွာက္ကို သတင္းပို႔တယ္

ဦးေႏွာက္ကမွ ယားယံျခင္းဆိုတာကိုခံစားရၿပီး ကုတ္ျခင္းဆိုတဲ့ တုန္႔ျပန္မႈ(Scratching reflex)နဲ႔ ျပန္လာတယ္။C-fiberက နာျခင္းအာရံုကိုလဲ သိႏိုင္တယ္။

ယားယံျခင္းကို ခႏၶာကိုယ္က ကုတ္ျခင္းနဲ႔တုန္႔ျပန္ေပမယ့္ ခနသာ သက္သာတယ္။

အေရျပားကိုကုတ္တဲ့အခါ Histamine ဆိုတဲ့ ဓါတ္တစ္ခုထြက္လာတယ္။Histamineကို Mast cells ေတြကေနထုတ္ေပးပါတယ္။Histamine ရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္အေပၚမွာလုပ္ေဆာင္မႈ အခ်က္၂၀ေလာက္ရွိပါတယ္။ဒီထဲကမွ ယားယံတာနဲ႔ပါတ္သက္ၿပီးေျပာျပခ်င္တာပါ။ဒီ Histamine က ယားယံျခင္းကိုပိုမိုျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္မို႔ ကုတ္ေလယားေလျဖစ္လာရတာပါ။

ယားလို႔ကုတ္ ကုတ္ေတာ့ Histamineထြက္၊ထြက္ေတာ့ ပိုယား၊ ပိုယားေတာ့ပိုကုတ္၊ပိုကုတ္ေတာ့ Histamine ပိုထြက္နဲ႔ အယားသံသရာလည္ေနတာပါ။

ယားတဲ့ေနရာေလးမွာ တစ္ခါတစ္ေလနာနာေအာင့္ေအာင့္ေလးလဲ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ဒါကေတာ့ C-fiber ေၾကာင့္ပါ။အထက္မွာေျပာခဲ့သလို C-fiberေတြဟာ နာက်င္ျခင္းအာရံုကိုလဲ သယ္ေဆာင္ေပးႏိုင္တာမို႔ပါ။

ယားယံျခင္းအေၾကာင္းသိၿပီမို႔ သက္သာေစမယ့္နည္းေလးေတြအေၾကာင္းေျပာရေအာင္-

၁)သင့္ကိုယားယံေစမယ့္ သင္နဲ႔ဓါတ္မတည့္တဲ့အရာေတြေရွာင္ပါ(ဆပ္ျပာ၊ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္၊ဖုန္မႈန္႔၊အစားအေသာက္ စသည္)

၂)အေရျပားအစိုဓါတ္ထိန္းသိမ္းပါ-moisturizer လိမ္းျခင္း၊ေရမ်ားမ်ားေသာက္ျခင္းတို႔ ျပဳလုပ္ေပးပါ

၃)အေရျပားယားယံပါက Caldryl ကဲ့သို႔ေသာ လိမ္းေဆးမ်ားလိမ္းႏိုင္ပါတယ္။ 1% hydrocortisone cream လဲဝယ္လိမ္းလို႔ရပါတယ္(ေရရွည္စြဲမလိမ္းရပါ၊၅ရက္တစ္ပါတ္ၾကာမွမသက္သာလွ်င္ ေဆးလိမ္းျခင္းကိုရပ္၍ဆရာဝန္ႏွင့္ျပပါ)

၄)ယားတဲ့အခါ ခပ္ၾကမ္းၾကမ္းမကုတ္မိဖို႔သတိျပဳပါ။အေရျပားေပါက္ၿပဲ၍ပိုးဝင္ႏိုင္ပါတယ္။ကေလးေတြကို လက္သည္းၫွပ္ေပးပါ၊၊လက္အိပ္ေလးစြပ္ထားေပးပါ၊၊

၅)ဆရာဝန္ၫႊန္းစာမလိုေသာ ယားယံေပ်ာက္ေဆးမ်ား(ဥပမာ-Cetrizine,Loratadine)တို႔ကို ေဆးၫႊန္းအတိုင္းေသာက္သံုးႏိုင္ပါတယ္။

၆)ပြပြေခ်ာင္ေခ်ာင္ ေလဝင္ေလထြက္ေကာင္း၍ ေအးျမေစေသာအဝတ္အထည္မ်ားဝတ္ဆင္ပါ။

၇)ေရေငြ႕ထိန္းစက္(Humidifier)-ပူျပင္းေသာရာသီဥတုမ်ားတြင္ အခန္းတြင္းေလမ်ားစိုထိုင္းမႈနည္း၍ေျခာက္ေသြ႕ေသာေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္အေရျပားေျခာက္ေသြ႕ၿပီး ယားယံျခင္းကိုပိုဆိုးေစပါတယ္။ထိုအေျခအေနမ်ိဳးတြင္ Humidifier ကိုသံုးျခင္းျဖင့္ အေရျပားစိုစြတ္ေအးျမေစၿပီး ယားယံျခင္းကိုသက္သာေစပါတယ္။

ဒီေလာက္ဆို ယားယံတဲ့အခါ ဘာေတြကိုေရွာင္၊ဘာေတြေဆာင္ရမလဲဆိုတာ အတန္အသင့္သိေလာက္ၿပီလို႔ ထင္ပါတယ္။

Dr.ZY