အေရျပားကင္ဆာ ကာကြယ္ဖို႔ရာ

က်န္းမာစိုေျပၿပီး ေရာဂါကင္းေဝးတဲ့ အသားအရည္ေလးကို မိန္းကေလးတို႔ပိုင္ဆိုင္လိုၾကမွာပါ

အဲ့ဒါေၾကာင့္ ဒီတစ္ခါမွာေတာ့ အသားအေရေလးေတြလွပၿပီး အေရျပားကင္ဆာမျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုေတြကာကြယ္ရမလဲဆိုတာေလးေျပာျပခ်င္ပါတယ္

အရင္ဦးဆံုးအေရျပားကင္ဆာဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာေျပာျပပါမယ္

 

အေရျပားကင္ဆာမွာ ျဖစ္တဲ့ဆဲလ္ေတြအေပၚမူတည္ၿပီး အဓိက(၃)မ်ိဳးရွိပါတယ္

1)Squamous cell carcinoma(SCC)

2)Basal cell carcinoma (BCC)

3)Melanoma တို႔ျဖစ္ပါတယ္။

1)SCC က ေနေရာင္ျခည္ထိေတြ႕မႈမ်ားတာေၾကာက့္အဓိကျဖစ္ပြားၿပီး မ်က္ႏွာ၊လည္ပင္း၊နဲ႔နားရြက္ေတြမွာျဖစ္တတ္တယ္

2)BCC ကလဲအထက္ပါ SCC ကဲ့သို႔ UV ray ေတြအထိမ်ားတာေၾကာင့္ပါပဲ။ သူကေတာ့မ်က္ႏွာနဲ႔လည္ပင္းေတြအျဖစ္မ်ားပါတယ္။

3)Melanoma ကိုေတာ့မွဲ႕ကင္ဆာလို႔ လူသိမ်ားၾကေပမယ့္ ႐ိုး႐ိုးပံုမွန္အသားအရည္ကလဲျဖစ္တတ္ပါတယ္။ေနေရာင္ျခည္မထိလဲျဖစ္တတ္ၿပီး အမ်ိဳးသားေတြမွာ မ်က္ႏွာနဲ႔ကိုယ္လံုးေတြေပၚအျဖစ္မ်ားၿပီး အမ်ိဳးသမီးေတြမွာေတာ့ေျခေထာက္ေတြမွာအျဖစ္မ်ားပါတယ္။

အျခားအျဖစ္နည္းတဲ့ အေရျပားကင္ဆာေတြလဲရွိပါေသးတယ္-Kaposi sarcoma,Merkel cell carcinoma,Sebaceous gland carcinoma တို႔ျဖစ္ပါတယ္။ အျဖစ္မမ်ားတာမို႔ မေျပာေတာ့ပါဘူး။

အေရျပားကင္ဆာဘယ္လိုကာကြယ္မလဲ?

ဘယ္လိုကာကြယ္မလဲဆိုေတာ့ အဓိကက ေနေရာင္ျခည္မွာပါတဲ့ UVA,UVB တို႔ေၾကာင့္အျဖစ္မ်ားတာမို႔ ေနေရာင္ျခည္မသင့္ေအာင္၊ေနေလာင္မခံရေအာင္ ကာကြယ္ရမွာပါ။ အျခား မ်ိဳး႐ိုးလိုက္တာတို႔၊ဓါတ္ေရာင္ျခည္သင့္တာတို႔၊ခုခံအားက်ဆင္းတဲ့ေရာဂါမ်ား(ဥပမာ AIDS)မွာလဲျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ကာကြယ္ရမယ့္နည္းလမ္းေလးေတြေျပာျပပါမယ္

၁)ေနေလာင္ဒဏ္ကိုေရွာင္ပါ။

ပံုမွန္အားျဖင့္ မနက္၁၀နာရီမွ ညေန၄နာရီအတြင္းမွာ UVပါဝင္မႈအမ်ားဆံုးျဖစ္တာေၾကာင့္ မနက္၁၀နာရီ မွ ညေန၄နာရီ အတြင္းေနေရာင္ျခည္ေရွာင့္သင့္ေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔လိုပူျပင္းတဲ့ေဒသေတြမွာေတာ့ မနက္၉နာရီေလာက္ကစ ေရွာင္သင့္ပါၿပီ။

၂)အရိပ္ကိုရွာပါ

မနက္၉နာရီမွ ညေန၄နာရီအတြင္း ေနရိပ္ထဲတြင္သာေနထိုင္သင့္ပါတယ္၊၊

၃)Sunscreen လိမ္းပါ

လိမ္းရာမွာအနည္းဆံုး SPF30ပါတာကစလိမ္းသင့္ပါတယ္။ဘယ္လိုလိမ္းရမလဲဆို အဝတ္အထည္မဖံုးတဲ့ေနေရာင္ျခည္နဲ႔ထိသမွ်ေနရာအကုန္လိမ္းရပါမယ္။၂ နာရီျခားတစ္ခါလိမ္းသင့္ပါတယ္။

၄)အဝတ္အထည္ျဖင့္ကာကြယ္ပါ

တတ္ႏိုင္သမွ်ေနေရာင္ျခည္ထိတဲ့ ေနရာနည္းေအာင္ဝတ္ပါ(အက်ႌလက္ရွည္၊ေဘာင္းဘီရွည္ စသည္)၊ဦးထုပ္ကိုလဲလွ်ာထိုးႀကီးႀကီးပါတာေဆာင္းပါ၊ေနာက္ ေနကာမ်က္မွန္တပ္ဖို႔မေမ့ပါနဲ႔ ဖက္ရွင္လဲက် ေနေရာင္ျခည္လဲကာကြယ္ၿပီးသားျဖစ္ပါတယ္။

၅)Tanning beds ေတြကိုေရွာင္ပါ

အေနာက္ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ အသားအေရညိဳေအာင္ဆိုျပီး UV ray ထုတ္ေပးတဲ့ Tanning bedsေတြနဲ႔လွံဳၾကတာရွိပါတယ္။

၆) မိမိအေရျပားကိုတစ္လတစ္ႀကိမ္ၾကည့္ရႈစစ္ေဆးပါ

ဟုတ္ပါတယ္ အေရျပားေပၚမွာအဖုအပိန္႔၊အကြက္ေတြထြက္လာသလား၊ဘာေတြေျပာင္းလဲမႈရွိသလဲဆိုတာ တစ္လတစ္ခါစစ္ေဆးပါ။

၇)တစ္ႏွစ္တစ္ႀကိမ္ အေရျပားအထူးကုဆရာဝန္နဲ႔ျပသၿပီး စစ္ေဆးကုသမႈခံယူသင့္ပါတယ္။

အထက္ပါအခ်က္ကေလးေတြလိုက္နာၿပီး က်န္းမာလွပ၍ စြန္းလွပတဲ့အသားအရည္ေလးကိုပိုင္ဆိုင္ၾကပါစို႔။

Dr ZY