ဆင္ေရယုန္ဆိုတာ

ဆင္ေရယုန္ဆိုတာ တကယ္ေတာ့ ေရေက်ာက္ေရာဂါရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲေရာဂါတစ္မ်ိဳးပါ။ ဒါဆိုရင္ ေရေက်ာက္ေရာဂါကို နည္းနည္း႐ွင္းျပမယ္ေနာ္။ ေရေက်ာက္ေရာဂါဟာ Varicella zoaster လို႔ေခၚတဲ့ ဗိုင္းရပ္ပိုးကူးစက္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ေရာဂါပါ။ ဒီဗိုင္းရပ္ပိုးက အေရျပားနဲ႔ အာရံုေၾကာဆဲလ္ေတြကို ႀကိဳက္ႏွစ္သက္တဲ့အမ်ိဳးျဖစ္လို႔ အေရျပားေရာဂါနဲ႔ အာရံုေၾကာေရာဂါေတြကို အဓိကျဖစ္ေစပါတယ္။ ဒီပိုးဟာ ေလမွတစ္ဆင့္ ကူးစက္ၿပီး ကေလးေတြမွာ ေရေက်ာက္ေရာဂါအေနနဲ႔ ေစာစီးစြာ လကၡဏာျပေစတယ္။ အဲ့ေနာက္ ဒီပိုးေတြဟာ အာရံုေၾကာဖုေလးေတြမွာ သြားပုန္းေနၿပီး ခုခံအားက်တဲ့အခ်ိန္၊ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားတဲ့အခ်ိန္မွ ထြက္လာကာ ေရေက်ာက္နဲ႔တူတဲ့ အေရျပားအနာေလးေတြ ျဖစ္ေစပါတယ္။ အဲ့ဒီအခါျဖစ္တဲ့ အေရျပားအနာကြက္ေတြကိုေတာ့ ဆင္ေရယုန္ေပါက္တယ္လို႔ ေခၚတာေပါ့။

ဒီေလာက္ဆိုရင္ေတာ့ ဆင္ေရယုန္ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္လဲ သိၿပီေနာ္။ ဘယ္လိုေရာဂါလကၡဏာေတြျပမွာေလ။ အေရျပားကို ႀကိဳက္တဲ့ပိုးျဖစ္တာေၾကာင့္ အေရျပားေပၚမွာ ေဝဒနာခံစားရတာမ်ားပါတယ္။

၁။ သက္ဆိုင္ရာ အာရံုေၾကာက ေထာက္ပံ့ေပးတဲ့ အေရျပားတစ္ေလွ်ာက္မွာ နာက်င္မယ္။ ေက်ာ႐ိုးေနရာကေန ကိုယ္ေ႐ွ႕ပိုင္းထိ အရစ္လိုက္ ျဖစ္တာမ်ိဳးေပါ့။

၂။ ၃ရက္၊ ၄ရက္ေလာက္ၾကာရင္ အေရၾကည္ဖုေလးေတြ ေပါက္လာမယ္။ ယားယံမယ္။

၃။ တစ္ခါတစ္ရံ ဘာအနီကြက္၊ အေရၾကည္ဖုမေပၚဘဲ ထံုေနတာလည္းျဖစ္တတ္တယ္။

၄။ ေသြးေၾကာထဲမွာ ပိုးေလးေတြေရာက္ၿပီး ျပန္႔ရင္ေတာ့ ဖ်ားမယ္။ ေခါင္းကိုက္မယ္။ ႏႈံးမယ္။ ပံုမွန္ထြက္ေနၾကေနရာမဟုတ္တဲ့ ေနရာေတြမွာ ေရေက်ာက္နဲ႔ဆင္တူတဲ့ အေရျပားနာေလးေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ခုခံအားက်ဆင္းတဲ့ေရာဂါ႐ွိရင္ သို႔ ခုခံအားတအားက်ေနတဲ့အခ်ိန္မ်ိဳး( ကင္ဆာေဆးသြင္းေနသူေတြ၊ စတီးရြိတ္နဲ႔ ခုခံအားက်ေစတဲ့ေဆးေတြေသာက္ေနရသူေတြ၊ အသက္ႀကီးသူေတြ) ဆိုရင္ေတာ့ ေရာဂါပိုျပင္းတတ္၊ ျပန္႔တတ္ပါတယ္။

ရင္ဘက္၊ ေက်ာဘက္ေတြမွာ ပိုျဖစ္ေလ့႐ွိၿပီး မ်က္လံုးအာရံုေၾကာ ေထာက္ပံ့ေနတဲ့ ေနရာမွာလဲ မၾကာခဏျဖစ္ေလ့႐ွိတာ ေတြ႔ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မ်က္ၾကည္လႊာမွာ အေရၾကည္ဖုေတြေပါက္ၿပးီ အနာျဖစ္ခဲ့ရင္ မ်က္စိကြယ္သည္အထိျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ မ်က္ႏွာေလျဖတ္တာ၊ ဆီး၊ဝမ္း မမွန္တာ ၊အရသာခံအာရံုဆံုးရံူးတာ အျပင္ ဦးေႏွာက္ေရာင္တာအထိျဖစ္တတ္လို႔ ေပါ့ေပါ့မေနသင့္ပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ အာရံုေၾကာေရာင္ၿပီး နာက်င္ေစတာက ၆လေလာက္ထိ ၾကာတတ္ေတာ့ ေန႔စဥ္ဘဝမွာ အနည္းႏွင့္အမ်ားထိခိုက္ေစမွာ အမွန္ပါ။

ကုသဖို႔ကေတာ့ဗိုင္းရပ္ေသေစတဲ့ ပိုသတ္ေဆးက အေကာင္းဆံုးပါ။ aciclovir စတဲ့ေဆးေတြေပါ့။ ပိုးသတ္ေဆးျဖစ္လို႔ မိမိသေဘာနဲ႔မေသာက္သင့္ပါ။ တတ္ကြၽမ္းသူႏွင့္ တိုင္ပင္ၿပီးမွ ေသာက္သံုးသင့္ပါတယ္။ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေစဖို႔ကေတာ့ gabapentin လို ေဆးမ်ိဳးေတြက ပိုေကာင္းပါတယ္။ capsaicin ပါတဲ့လိမ္းေဆးေတြလည္း လိမ္းေပးႏိုင္တယ္ေနာ္။ ဒါ့ျပင္ အနားယူမယ္။ အာဟာရျပည့္ဝေအာင္စားမယ္။ အနာသက္သာေအာင္ ေရေအးဝတ္ကပ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

ဒီဆင္ေရယုန္က ကူးစက္တတ္တာဖို႔ သူတစ္ပါးကို မကူးေအာင္လဲ ဂ႐ုစိုက္ရပါမယ္။ အနာ႐ွိတဲ့ အစိတ္အပိုင္းကို ဖံုးထားပါ။ လက္ကို သန္႔႐ွင္းေအာင္ထားပါ။ ခုခံအားမေကာင္းသူေတြနဲ႔ ထိေတြ႔ျခင္းကိုေ႐ွာင္ေပးပါ။

ကာကြယ္ေဆး႐ွိေပမယ့္ ပံုမွန္ကာကြယ္ေဆးထိုးအစီအစဥ္မွာေတာ့ မထိုးပါဘူး။ ကူးစက္ဖို႔ ရာခိုင္ႏႈန္းမ်ားသူေတြ၊ ေရာဂါျပင္းထန္ႏိုင္ေခ်႐ွိသူေတြ၊ ေရာဂါ႐ွိသူနဲ႔ အနီးကပ္႐ွိသူေတြေတာ့ ထိုးထားသင့္တယ္ေနာ္။ အဆိပ္ေျဖေဆးကိုေတာ့ ေရာဂါပိုးနဲ႔ထိေတြ႔မိၿပီး ၇ရက္အတြင္းမွာ ထိုးႏိုင္ပါတယ္။

ဆင္ေရယုန္ဟာ ေရေက်ာက္ေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါျဖစ္လို႔ ေရေက်ာက္ေပါက္ဖူးတဲ့ ကေလးေတြမွာ ေတြ႔ရတတ္တယ္။ သို႔ေပမယ့္ ေရေက်ာက္ေပါက္ဖူးတဲ့ သူတိုင္းမွာ မျဖစ္ဘဲ အာရံုေၾကာမွာ ပုန္းေနတဲ့ အေကာင္ေလးေတြ႐ွိသူမွာပဲ ျဖစ္တာပါ။ ျဖစ္လာခဲ့ရင္လည္း စိတ္မပူပါနဲ႔။ ကိုယ္ခံအားေကာင္းေအာင္ ေနထိုင္စားေသာက္မယ္။ စိတ္ဖိစီးမႈ နည္းေအာင္ေနမယ္ဆို ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈနည္းေစမွာမို႔ က်န္းမာေရး ဂ႐ုစိုက္ၾကဖို႔ တိုက္တြန္းလိုက္တယ္ေနာ္။
ရီခ်ိဳ(ေဆး ၁)