ႏႈတ္ခမ္းထက္မွာမၾကာခဏျပန္ျဖစ္တတ္တဲ့ေရယုံ

သႏၲာေရာင္ႏႈတ္ခမ္းပို္င္ရွင္ေလးမ်ားေရယံုေၾကာင့္အလွပ်က္ျပီးစိတ္ညစ္ကာမၾကာခဏဆိုသလိုလာေရာက္ျပသတိုင္ပင္တတ္ၾကပါတယ္။ပထမဆံုးအၾကိမ္ႏႈတ္ခမ္းေရယံုေပါက္သူေတြမွာစိုးရိမ္မႈသိပ္မေတြ႔ရေပမဲ့၊မၾကာခဏဆိုသလိုျဖစ္လုိက္ေပ်ာက္လိုက္ခံစားေနရသူေတြမွာေတာ့စိုးရိမ္မႈအရိပ္အေရာင္ေတြကိုေတြ႕ၾကရပါတယ္။အလွပ်က္လို႕စိတ္ညစ္ရသလို၊မၾကာခဏထြက္ထြက္လာေလေတာ့ပိုျပီးေသာကေပြရပါေတာ့တယ္။ဒီလိုပဲအျမဲထြက္လိုက္ေပ်ာက္လိုက္ျဖစ္ေနေတာ့မွာလားဆိုတဲ့အေတြးနဲ႕စိတ္ေမာၾကျပန္ပါတယ္။ႏႈတ္ခမ္းအလွကိုဖ်က္သလို၊လူေတြအျမင္မွာလည္းမတင့္တယ္တာေၾကာင့္ႏႈတ္ခမ္းမွာေရယံုေပါက္ခ်င္ၾကပါဘူး။မၾကာခဏထြက္ထြက္လာျပန္ေတာ့လည္းစိတ္အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ျပီးဘာေၾကာင့္မ်ားဒီလိုမၾကာခဏေရယံုေပါက္ေနရတာလဲဆိုတဲ့အေတြးေလးေတြလဲဝင္ေရာက္လာတတ္ၾကပါတယ္။ဒီေတာ့ႏႈတ္ခမ္းမွာေပါက္တတ္တဲ့၊မၾကခဏဆိုသလိုျပန္ျပန္ျပီးထြက္လာတတ္တဲ့ေရယံုရဲ့အေၾကာင္းကိုအခုလိုမၾကာခဏလာျပၾကေနၾကေတာ့ တစ္ျခားခံစားေနရသူမ်ား အ တြက္ပါသိေစခ်င္တာေၾကာင့္ ေစတနာေရွ႕ထားၿပီးေရးသားလိုက္ရပါတယ္။

ေရယံုဘာေၾကာင့္ျဖစ္

ႏႈတ္ခမ္းမွာေရယံုဘာေၾကာင့္ေပါက္ရတာလဲလို႕မၾကာခဏဆိုသလိုေမးျမန္းၾကပါတယ္။ေရယံုဟာေရယံုဗိုင္းရပ္(စ္)ပိုးေၾကာင့္ေပါက္တာပါလို႕ေျပာရင္ေနာက္ေျပာင္ေနတယ္လို႔မ်ားထင္ၾကမလား။ ေရယံုျဖစ္ေစတဲ့ ဗိုင္းရပ္(စ္)ကို ေရယံုဗိုင္းရပ္(စ္)လို႔ ျမန္မာလိုအမည္ေပးထားေလေတာ့ဒီလိုပဲေျဖရေတာ့မွာပါ။ အဂၤလိပ္လို ဆိုရင္ေတာ့ ေဆးပညာေဝါဟာရနာမည္ရွိပါတယ္။ Herpes Simplex Virus (HSV) ဗုိင္းရပ္(စ္)ပိုးလို႔ေခၚပါ တယ္။ သူ႔ေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာပါ။ အဲဒီ ႏႈတ္ခမ္းေရယံုဗိုင္းရပ္(စ္)(HSV) ဟာႏွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။ HSV 1 နဲ႔ 2 တို႔ျဖစ္ ပါတယ္။ႏႈတ္ခမ္းမွာ ေပါက္တဲ့ ေရယံု အမ်ားစုဟာHSV 1 ေၾကင့္ျဖစ္ရတာျဖစ္ျပီး HSV 2 ေၾကာင့္ျဖစ္ရတာ နည္းပါတယ္။HSV 2 ဗိုင္းရပ္(စ္)ပိုးကေတာ့ ႏႈတ္ခမ္းမွာသိပ္မျဖစ္တတ္ပဲလိင္အဂၤါေတြမွာပဲအဓိကဝင္ေရာက္ျပီး ေရယံုကိုျဖစ္ေစတဲ့ ဗိုင္းရပ္(စ္)ပိုးပါ။

လူဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ားမွာႏႈတ္ခမ္းေရယံုေပါက္ၾကတတ္သလဲ။

ကိုယ့္ႏႈတ္ခမ္းမွာေရယံုေပါက္ျပီးစိတ္ညစ္တဲ့အခါမ်ိဳးေတြမွာသူမ်ားေတြေရာေပါက္ၾကပါသလား၊လူဦးေရဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ားမွာေပါက္လို႔လဲ စသျဖင့္ေတြးတတ္ေမးတတ္ၾကပါတယ္။ႏႈတ္ခမ္းမွာေပါက္တဲ့ ေရယံုဟာ လူတစ္ရာမွာႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္က်ာ္(ႏွစ္ဆယ္ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ေက်ာ္ေပါ့) ေပါက္တတ္ၾကတယ္လို႔စစ္တမ္းေတြစာ တမ္း ေတြကေရးသားေဖၚျပထားၾကပါတယ္။

ဒီလိုေျဖလိုက္ေတာ့တစ္ခ်ိဳ႕ကထပ္ေမးၾကျပန္ပါေသးတယ္။ကၽြန္ေတာ္ကၽြန္မတို႔လိုေရာမၾကာခဏျပန္ျဖစ္တတ္ၾကပါသလားတဲ့။တစ္လကိုဘယ္ႏွစ္ခါေလာက္ျဖစ္တတ္ၾကပါသလဲတဲ့။ေျဖရမွာေတာ့ေတာ္ေတာ္ခက္ပါတယ္။စာတမ္းတစ္ခိ်ဳ႕မွာတစ္ႏွစ္တစ္ၾကိမ္ေလာက္ေတာ့ျပန္ျဖစ္တတ္ၾကတာကိုေတြ႕ရတယ္လို႔ဆိုထားပါတယ္။ဒါဟာလည္းခႏၶာကိုယ္ရဲ့ခုခံအားစနစ္အေျခအေနနဲ႕ေရယံုဗိုင္းရပ္(စ္)ပိုးကိုျပန္လည္ႏိုးၾကြေစေသာအေၾကာင္းအရာမ်ားအေပၚမွာအမ်ားၾကီးသက္ဆိုင္ပါတယ္။ဒါေၾကာင့္ျပန္ေတာ့ျဖစ္တတ္ၾကေသာ္လည္းတစ္လကိုဘယ္ႏွစ္ၾကိမ္ေလာက္ျဖစ္တယ္ဆိုတာဟာလည္းတစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္တူညီၾကမွာမဟုတ္ေလေတာ့အတိအက်မသိရနုိင္ပါဘူး။

ဘယ္အသက္အရြယ္ေတြမွာျဖစ္တတ္လဲ။

တစ္ကယ္ေတာ့ႏႈတ္ခမ္းေရယံုဟာအရြယ္မေရြးလူမ်ိဳးမေရြးျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ပိုၿပီးအျဖစ္မ်ားတဲ့အရြယ္အပိုင္းအျခားအေနနဲ႕ဆိုရင္ေတာ့ကေလးအရြယ္ေတြမွာအျဖစ္မ်ားပါတယ္။တစ္ခ်ိဳ႕စာတမ္းေတြမွာေတာ့ကေလးေတြရဲ့ ၅၀%ေလာက္ဟာႏႈတ္ခမ္းေရယံုေပါက္တာကိုေတြ႔ရွိရတယ္လို႕ဆိုၾကျပန္ပါတယ္။

ဘယ္လိုပံုစံေတြ႕ရမယ္

ႏႈတ္ခမ္းေရယံုေပါက္တာကိုဘယ္လိုပံုစံနဲ႔ေတြ႔ရတယ္ဆိုတာလူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားျဖစ္ဖူး၊ျမင္ဖူးလို႔သိၾကမွာပါ။ အရည္ၾကည္အဖုအစုအစုေလးေတြအေနနဲ႔ေပါ့။ သို႔ေသာ္လည္းေရယံုမေပါက္ခင္မွာျဖစ္ေပၚတတ္တဲ့ လကၡဏာ (ေရွ႕ေျပးလကၡဏာ)ေတြရွိပါေသးတယ္။ အဲဒီလကၡဏာကိုသိရွိျပီးသတိထားမိလိုက္ရင္ကိုယ္႔အတြက္ အက်ိဳးရွိပါတယ္။ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ဒီလိုကနဦးအစမွာလက္ဦးမႈရယူျပီးေဆးေသာက္လိုက္မယ္ဆိုရင္အရည္ၾကည္ဖုေတြေပါက္တဲ့အဆင့္ကိုမေရာက္ေတာ့ပဲျပန္လည္ငုပ္လွ်ိဳးေပ်ာက္ကြယ္သြားႏိုင္ပါတယ္။ေရွ႕ေျပးလကၡဏာေတြကေတာ့ေရယံုေပါက္မဲ့ေနရာကအနည္းငယ္နာက်င္သလိုခံစားရတာမ်ိဳး၊ပူသလိုလို၊ယားသလိုလိုခံစားရတာမ်ိဳးေတြေပါ့။ဒီလိုေရွ႕ေျပးလကၡဏာေတြကိုခံစားျပီးရင္အဲဒီေနရာဟာနီရဲလာပါလိမ့္မယ္။အဲဒီနီရဲလာတဲ့ေနရာေလးမွာပဲတစ္ျဖည္းျဖည္းအဖုေသးေသးေလးေတြေပၚလာပါမယ္။ဒီလိုေရွးဦးလကၡဏာစျပီးေပၚတာကေနၿပီးအဖုေလးေတြထြက္လာသည္အထိ ၂ ရက္ကေန ၄ ရက္ေလာက္အထိ ၾကာတတ္ပါတယ္။ အဲဒီအဖုေသးေသးေလး ေတြဟာမ်ားမၾကာခင္မွာပဲအရည္ၾကည္ဖုအျဖစ္ကိုေျပာင္းလဲေရာက္ရွိသြားပါတယ္။ အရည္ၾကည္ဖုေလးေတြဟာ စုေပါင္း မိသြားတဲ့အခါမွာေတာ့အေရျပားအေပၚမွာမီးေလာင္ဖုလိုပံုစံအျဖစ္ေတြ႕ရျပီးေပါက္ျပဲ သြားတတ္ပါတယ္။ ေပါက္ျပဲသြားလို႕အေရျပားဟာအနာျဖစ္သလိုေတြ႔ရတတ္ျပီးအရည္ၾကည္မ်ားနဲ႔အေရျပားရဲ့အေပၚယံအလႊာဆဲလ္မ်ားေပါင္းျပီးေျခာက္ေနတဲ့အနာေျမႇးဖတ္အုပ္ထားတဲ့အနာေလးေတြအျဖစ္လည္းေတြ႔ျမင္ရပါလိမ့္မယ္။အဲဒီေနာက္မွာေတာ့အနာေလးေတြဟာသူ႕အလိုလိုျပန္လည္သက္သာေပ်ာက္ကင္းသြားပါလိမ္႕မယ္။(ဘက္တီးရီးယားပိုးထပ္ျပီးမဝင္ေရာက္ခဲ့ဘူးဆိုရင္ေပါ႔)ဒါေၾကာင့္ႏႈတ္ခမ္းမွာေရယုံတစ္ခါေပါက္ရင္ပွ်မ္းမွ်တစ္ပတ္ကေနဆယ္ရက္ေလာက္ေတာ့ၾကာတတ္ပါတယ္။ဘက္တီးရီးယားပိုးထပ္ျပီးဝင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့အေရျပားေရာင္ရမ္းနာေတြ၊ျပည္တည္နာေတြထပ္ျဖစ္ျပီးပိုဆိုးေစပါလိမ္႔မယ္။အနာကိုရက္ပိုၿပီးရွည္ၾကာေစသလိုအနာရြတ္ထင္က်န္ေစတတ္ပါေသးတယ္။

 

ႏႈတ္ခမ္းေရယံုမၾကာခဏဘာေၾကာင့္ေပါက္

ႏႈတ္ခမ္းေရယံုတစ္ခါေပါက္ဖူးခဲ့ရင္ေနာက္ေနာင္တစ္ခ်ိန္ခ်ိန္မွာအဲဒီႏႈတ္ခမ္းမွာပဲေရယံုဟာမၾကာခဏထြက္ထြက္လာတတ္ပါတယ္။ဘာေၾကာင့္ဒီလိုေပါက္ရသလဲဆိုတဲ့အေၾကာင္းကိုရွင္းျပဖို႔ဆိုရင္ႏႈတ္ခမ္းေရယံုဗိုင္းရပ္(စ္)ပိုးဟာအေရျပားနဲ႔အာရံုေၾကာထဲမွာဘယ္လိုျပဳမူေနထုိင္သလဲဆိုတာကိုဦးစြာရွင္းျပဖုိ႔ေတာ့လိုပါလိမ့္မယ္။ပထမဦးဆံုးဝင္ေရာက္လာတဲ့ကနဦးႏႈတ္ခမ္းေရယံုဗုိင္းရပ္(စ္)ပိုးဟာႏႈတ္ခမ္းအေရျပားရဲ့ဆဲလ္ေတြေတြအထဲမွာဝင္ေရာက္ၿပီးကြဲပြါးၾကပါတယ္။ အဲဒီေနာက္မွာေတာ့အေရျပားဆဲလ္ေတြပ်က္ဆီးၾကျပီးအေရျပားေပၚမွာ အရည္ၾကည္ ဖု ေပါက္တဲ့ ျပႆနာကိုျဖစ္ေစပါတယ္။အဲဒီေနာက္မွာေတာ့ဗိုင္းရပ္(စ္)ပိုးေတြကို ခုခံအားစနစ္ကတုန္႔ျပန္ တိုက္ခိုက္လိုက္တာေၾကာင့္ အေရျပားရဲ့အာရံုေၾကာ အမွ်င္ေတြတစ္ေလ်ာက္အတြင္းဘက္ကုိလိုက္သြားၿပီး Trigeminal ganglion ဆုိတဲ့အာရံုေၾကာခြဲ မ်ားဆံုရာ အဖုထံုး မွာသြားၿပီးခုိလံႈပုန္းေအာင္းေနၾကပါေတာ့ တယ္။ႏႈတ္ခမ္းမွာျဖစ္ေတာ့ ႏႈတ္ခမ္းနဲ႔ဆိုင္တဲ့ အာရံုေၾကာတစ္ ေလ်ာက္လိုက္သြားၾကရင္းအဲဒီTrigeminal ganglion ဆုိတဲ့အာရံုေၾကာအဖုထံုးဆီကို ေရာက္ရွိၾကတာျဖစ္ပါ တယ္။

ဒီလိုခိုလံႈေနတဲ့ေရယံုဗိုင္းရပ္(စ္)ေတြဟာခုခံအားကိုအေႏွာင့္အယွက္ျပဳေစတဲ့အေၾကာင္းတစ္ခုခုေၾကာင့္ ျပန္လည္နိုးၾကြလာတတ္ၾကပါတယ္။အဲဒီေနာက္မွာေတာ့ျပန္လည္နုိးၾကားလာတဲ့ဗိုင္းရပ္(စ္)ပိုးမ်ားဟာႏႈတ္ခမ္းအေရျပားဆီကုိအာရံုေၾကာတစ္ေလ်ာက္ခ်ီတက္လာကာအာရံုေၾကာရဲ့အဖ်ားအဆံုးမွာဗိုင္းရပ္(စ္)ပိုးေတြဟာ အေရျပားဆဲလ္ေတြဆီကုိေရာက္ရွိၿပီးွွဆဲလ္မ်ားအတြင္းသို႔ဝင္ေရာက္ကာေနာက္ထပ္တစ္ခါကြဲပြါးၾကပါေတာ့တယ္။ဒီလိုနဲ႔ႏႈတ္ခမ္း မွာ ေရယံုဖုေလးမ်ားတစ္ေၾကာ့ျပန္ျဖစ္ပြါးရျပန္ပါတယ္။

တစ္ကယ္ေတာ့ကိုယ္ခႏၶာရဲ့ခုခံအားစနစ္ေကာင္းမြန္ေနတဲ့အခ်ိန္ေတြမွာေရယံုဗုိင္းရပ္(စ္)ပိုးဟာသူတို႔ခို ေအာင္းရာေနရာကေနထြက္မလာနုိင္ပါဘူး။ကိုယ္ခႏၶာရဲ့ခုခံအားစနစ္ကိုအေႏွာင့္အယွက္ျပဳေစတဲ့အေၾကာင္းအခ်င္းအရာတစ္ခုခုေၾကာင့္သာထြက္လာနုိင္တာျဖစ္ပါတယ္။ကိုယ္ခႏၶာရဲ့ခုခံအားစနစ္ကိုအေႏွာင့္အယွက္ျပဳတဲ့အေၾကာင္းေတြကလည္းမ်ားလွပါတယ္။ဒါေၾကာင့္လည္းမၾကာခဏဆိုသလိုျပန္ထြက္လာၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

ဘယ္လိုအေၾကာင္းေတြကႏႈတ္ခမ္းေရယံုကိုမၾကာခဏျပန္ထြက္ေစတတ္တာလဲ။

ႏႈတ္ခမ္းေရယံုကိုမၾကာခဏျပန္ထြက္ေစတတ္တဲ့အေၾကာင္းေတြကေတာ့ကိုယ္ခႏၶာရဲ့ခုခံအားစနစ္ကိုအေႏွာင့္အယွက္ျပဳတဲ့အေၾကာင္းေတြပဲျဖစ္ပါတယ္လို႔အတိုခ်ဳပ္ေျပာရမွာပါ။ဥပမာအေနနဲ႔အျဖစ္မ်ားရတဲ့အေၾကာင္းေတြကိုေျပာျပပါ့မယ္။

     စိတ္ပင္ပန္းတဲ့အခါေတြမွာ

စာေမးပြဲနီးတဲ့အခ်ိန္ေတြ၊စိတ္ဖိစီးမႈဒဏ္ခံေနရတဲ့အခ်ိန္ေတြ၊မိန္းကေလးေတြမွာရာသီေသြးလာေနတဲ့အခ်ိန္ေတြ၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ထားရတဲ့အခ်ိန္ေတြစတဲ့အခ်ိန္ေတြဟာစိတ္ပင္ပန္းရတဲ့အခ်ိန္ေတြပါ။ဒီလိုစိတ္ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ေနရတဲ့အခါမ်ိဳးေတြမွာခုခံအားဟာအနည္းငယ္က်ဆင္းသြားတာေၾကာင့္ေရယံုဗိုင္းရပ္ပိုးဟာျပန္လည္ထြက္ေပၚလာရျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

     ကိုယ္ပင္ပန္းတဲ့အခါ

အလုပ္ေတြအရမ္းလုပ္ရျပီးအင္အားေတြအရမ္းသံုးရလို႔ကိုယ္ခႏၶာအရမ္းႏြမ္းနယ္ပင္ပန္းသြားတဲ့အခါမ်ိဳးေတြ၊ အိပ္စက္အနားယူမႈမွာမလံုေလာက္လို႔အိပ္ေရးပ်က္တဲ့အခါေတြမွာ၊အစားအေသာက္ပ်က္တဲ့အခါမ်ိဳးေတြ၊ ဖ်ားနာၿပီးေနမေကာင္းျဖစ္တဲ့အခါေတြမွာ၊ေရာဂါအတြက္ပိုးသတ္ေဆးေတြအရမ္းေသာက္ရတဲ့အခါေတြမွာလည္းကိုယ္တြင္းခုခံအားအနည္းငယ္က်ဆင္းသြားပါတယ္။ဒီလိုအခါမ်ိဳးေတြမွာခိုေအာင္းေနတဲ့HSV ဗိုင္းရပ္(စ္)ပိုးေတြဟာျပန္လည္းနိုးထ ထြက္ေပၚလာၿပီးႏႈတ္ခမ္းေရယံုကိုတစ္ေၾကာ့ျပန္ျဖစ္ေစပါတယ္။

     ပူျပင္းတဲ့ေနေရာင္ေၾကာင့္

ေရယံုေပါက္ဖူးသူေတြၾကံဳေနၾကျပႆနာတစ္ခုပါ။ေနေရာင္ထဲမွာၾကာၾကာသြားလိုက္မိလို႔၊ေနပူထဲမွာေနတာၾကာသြားလို႔စတဲ့အေၾကာင္းအရာေတြနဲ႔အတူႏႈတ္ခမ္းေရယံုေတြျပန္ထြက္ၿပီးေရာက္လာတတ္ၾကပါတယ္။အမွန္တစ္ကယ္ပဲေနေရာင္ဟာအေရျပားမွာခုခံအားစနစ္တစ္ခ်ိဳ႕ကိုဟန္႔တားေႏွာင့္ယွက္မႈျပဳတာေၾကာင့္အရင္ေရယံုျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ႏႈတ္ခမ္းအေရျပားေနရာဟာခုခံအားအေျပာင္းအလဲျဖစ္ေပၚကာေရယံုဗိုင္းရပ္(စ္)ပိုးကိုျပန္လည္ထြက္ေပၚလာေစတာပဲျဖစ္ပါတယ္။

     ထိမိ၊ခိုက္မိရာက

ထိခိုက္ဒဏ္ရာရျခင္းဟာေရယံုကိုျပန္လည္ထြက္ေပၚေစတတ္ပါတယ္။ဥပမာ-ႏႈတ္ခမ္းမွာျဖစ္တဲ့ေရယံုအတြက္ ေရယံုျဖစ္ခဲ့တဲ့ႏႈတ္ခမ္းကိုတိုက္ရိုက္ထိခိုက္မိတဲ့အခါမ်ိဳးမွာအေရျပားရဲ႕ေအာက္ကခံစားနိုင္မႈအာရံုေၾကာအမွ်င္ေလးေတြကိုႏိႈးဆြမိသလိုျဖစ္ရာကအာရံုေၾကာအဖုထံုးမွာခုိေအာင္းေနတဲ့ေရယံုပိုးေတြဟာျပန္ထြက္လာျပီးေရယံုကိုျပန္လည္ျဖစ္ေစတာပါ။ဒါေၾကာင့္အေရျပားအာရံုေၾကာကိုႏိႈးဆြသလိုျဖစ္တဲ႔ကုသမႈေတြကိုျပဳလုပ္ၾကတဲ့အခါ ဆိုပါစို႔ Chemical facial peeling ဆိုတဲ့ဓါတုေဆးရည္နဲ႔မ်က္ႏွာကိုပီးလင္းလုပ္တဲ့အခါမ်ိဳး၊ Laser နဲ႔ မ်က္ႏွာကိုျပဳျပင္ကုသမႈျပဳတဲ့အခါမ်ိဳးေတြမွာႏႈတ္ခမ္းေရယံုေပါက္ခဲ့ဖူးတဲ့ရာဇဝင္ရွိရင္ ေရယံု ေတြ တစ္ဖန္ ျပန္ထြက္လာတတ္တာေၾကာင့္ေရယံုေပါက္ဖူးသူေတြအတြက္ဒါေတြကိုလုပ္မယ္ဆိုရင္သတိျပဳစရာပါ။

HSV ဗိုင္းရပ္(စ္)ကိုအေသသတ္ခ်င္တယ္

ဒီလိုမၾကာမၾကာျပန္ျပန္ျဖစ္တတ္ေတာ့ HSV ဗိုင္းရပ္(စ္)ကိုအေသသတ္ခ်င္တယ္ဆိုတဲ့စိတ္ ျဖစ္ ေပၚၿပီးဒီပိုးကိုသတ္တဲ့ေဆးေတြေသာက္ၿပီးHSVကိုအေသသတ္ခ်င္တယ္ဆိုျပီးလာျပတတ္ၾကျပန္ပါတယ္။ ဝမ္းနည္းစရာေကာင္းတာကေတာ့ဗုိင္းရပ္(စ္)ပိုးကိုအေသသတ္နိုင္တဲ့ေဆးကယခုအခ်ိန္အထိမေပၚေသးပါဘူး။ဒီပိုးကိုနိုင္တာကခႏၶာကိုယ္ရဲ့ခုခံအားစနစ္ပါပဲ။ခုခံအားစနစ္ေကာင္းရင္ျပန္မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ေရယံုဗိုင္းရပ္(စ္)ပိုးကိုသတ္တဲ့ေဆးကိုေသာက္တယ္ဆိုတာဟာလဲဗိုင္းရပ္(စ္)ပိုးရဲ့ဆက္လက္တုိးပြါးမႈကိုရပ္တန္႔ေစတာပဲျဖစ္ၿပီးေသသြားေစတာေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ရွိၿပီးသားဗုိင္းရပ္(စ္)ပိုးေတြကိုေတာ့ခုခံအားစနစ္ကပဲတာဝန္ယူတိုက္ခိုက္တာပါ။သို႔ေသာ္ဒီဗိုင္းရပ္(စ္)ပိုးေတြဟာအာရံုေၾကာတစ္ေလွ်ာက္ျပန္ၿပီးဝင္သြားကာအတြင္းပုိင္းကအာရံုေၾကာဖုထံုးဆီကိုသြားေရာက္ခုိေအာင္းေနၾကပါေတာ့တယ္။ခုခံအားစနစ္လိုက္မတိုက္ခိုက္ႏို္င္တဲ့ေနရာကိုသြားၿပီးပုန္းခိုၾကတာပါ။ဒီေတာ့ဗိုင္းရပ္(စ္)ကိုအျပတ္မရွင္းႏိုင္ပဲသူတို႔ဟာအခြင္႔ေကာင္းအခါေကာင္းမွာျပန္ၿပီးထြက္လာၾကတာပါ။မုန္းမာန္ဖြဲ႔လို႔အေသသတ္ခ်င္ေသာ္လည္းယခုအခ်ိန္အထိေတာ့ႏွမလက္ေလၽာ့ေနေလဦးေပါ႔။

ဆင္ေရယံုကိုေျပာင္းမွာလား

ႏႈတ္ခမ္းေရယံုနဲ႕ဆင္ေရယံုဟာေရယံုျခင္းဆင္သလိုျဖစ္ေစတဲ့ဗိုင္းရပ္(စ္)ပိုးျခင္းလဲဆင္ပါတယ္။သို႔ေသာ္လည္းမတူပါဘူး။ႏႈတ္ခမ္းေရယံုဟာHSV ဗိုင္းရပ္(စ္)ပိုးေၾကာင့္ျဖစ္ရတာျဖစ္ျပီး ဆင္ေရယံုကေတာ့ Varicella Zoster Virus ေၾကာင့္ျဖစ္ပါြးရတာျဖစ္ပါတယ္။ဒီလိုျဖစ္ေစတဲ့ဗိုင္းရပ္(စ္)ပိုးျခင္းကြာတာေၾကာင့္ ေရာဂါကလည္း ကြာပါတယ္။ဒါေၾကာင့္ဒီေရာဂါနွစ္ခုဟာေရာဂါတစ္မ်ိဳးကေနတစ္မ်ိဳးကိုေျပာင္းလဲၿပီးမသြားနုိင္ပါဘူး။

ေဆးမေသာက္လည္းေပ်ာက္တဲ့ႏႈတ္ခမ္းေရယံု

တစ္ခ်ိဳ႕ကေျပာၾကပါတယ္၊ေဆးမလိမ္း၊ေဆးမေသာက္လည္းႏႈတ္ခမ္းေရယံုကေပ်ာက္သြားတာပါပဲတဲ့။ဘာလို႔ေဆးေသာက္ေဆးလိမ္းလုပ္မလဲလို႔ေစာဒကတက္တတ္ၾကပါေသးတယ္။မွန္ေနေတာ့လည္းမွန္ပါတယ္လို႔ေျပာရမွာပါပဲ။သို႔ေသာ္ေဆးမေသာက္ပဲေပ်ာက္သြားတာနဲ႔ေဆးေသာက္ၿပီးမွေပ်ာက္သြားတာရဲ႕အၾကားမွာကြာျခားခ်က္ေတြေတာ့ရွိတာေပါ႔။

ပထမအခ်က္အေနနဲ႔ေတာ့ႏႈတ္ခမ္းေရယံုဗိုင္းရပ္ပိုးကိုသတ္တဲ့ေဆးကိုေသာက္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ေရယံုျဖစ္ေပၚမႈၾကာခ်ိန္ဟာတိုေတာင္းသြားပါတယ္။ျမန္ျမန္သက္သာေပ်ာက္ကင္းသြားပါလိမ္႔မယ္။ေနာက္တစ္ခုကေရယံုဗိုင္းရပ္(စ္)ပိုးပြါးႏႈန္းကိုတားဆီးနုိင္လိုက္တာေၾကာင့္မလိုလားအပ္တဲ့ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြျဖစ္ဖို႔ရာႏႈန္းနည္းသြားပါတယ္။ဥပမာ-အာရံုေၾကာဆိုင္ရာျပႆနာမ်ား၊အျခားေနရာမ်ားသို႔ဗိုင္းရပ္(စ္)ပိုးပ်ံ႕ပြါးေရာက္ရွိသြားမႈ မ်ား၊မၾကာခဏျပန္ၿပီးျဖစ္တတ္တဲ႔ၾကိမ္ႏႈန္းေတြစတာေတြနည္းသြားမယ္။ျပန္လည္ျဖစ္ပြါးတဲ႔ၾကားကာလနားေနခ်ိန္(ေရာဂါေပ်ာက္ကင္းသက္သာေနခ်ိန္)ၾကာေနပါ႔မယ္။ဒါေၾကာင့္ေဆးေသာက္တာဟာအက်ိဳးမယုတ္ေစပါဘူး။

ေရယံုလိမ္းေဆးလိမ္းပဲလိမ္းမယ္ဆို

တစ္ကယ္ေတာ့ေရယံုလိမ္းေဆးေတြဟာကနဦးလကၡဏာေပၚစအခ်ိန္မွာပဲထိေရာက္မႈရွိတာကိုေတြ႔ရၿပီးအရည္ၾကည္ဖုျဖစ္ေနတဲ႔အဆင္႔မွာေတာ့သိပ္ၿပီးမထိေရာက္ေတ့ာပါဘူး။သို႔ေသာ္လည္းမလိမ္းပဲေနတာထက္လိမ္းလို႔ရႏိုင္တဲ့အနည္းငယ္ေသာအက်ိဳးအတြက္လိမ္းၾကရတာေၾကာင့္အျပစ္မဆိုသာသလိုကန္႔ကြက္စရာလည္းအေၾကာင္းမရွိပါဘူး။သို႔ေသာ္သတိထားရမွာကေရယံုလိမ္းေဆးတစ္မ်ိဳးတည္းကိုအရည္ၾကည္ဖုေပါက္တဲ့အဆင့္မွာေတာ့အသံုးမျပဳမသင္႔ပဲေသာက္ေဆးကိုပါတြဲၿပီးေသာက္သံုးကုသသင့္တယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ပါ။

ဘယ္လိုကာကြယ္ကုသမယ္

ေရယံုမျဖစ္ေသးဘူးဆိုရင္ေတာ့ကိုယ္ခံအားေကာင္းေအာင္ျပဳမူေနထိုင္ရပါ႔မယ္။ေရယံုဟာကူးစက္တတ္တာမို႔ေရယံုေပါက္ေနသူတို႔နဲ႔ဆက္ဆံရာမွာမကူးမထိမိေအာင္သတိထားဖို႔လိုပါတယ္။တစ္ကယ္ေတာ့ကိုယ္႔ရဲ႕ခႏၶာကိုယ္ခုခံအားေကာင္းေနဖို႔ကသာအဓိကက်တဲ့အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ခုခံအားေကာင္းေနမယ္ဆိုရင္ေရာဂါပိုးမဝင္ေရာက္ႏိုင္ဘူးေပါ့။

ေရယံုေပါက္ခဲ့ဖူးတယ္ဆိုရင္ေတာ့ေနာက္တစ္ခါျပန္မျဖစ္ရေလေအာင္အထက္မွာေရးသားခဲ႔တဲ့ျပန္ျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းေတြကိုေရွာင္ရပါမယ္၊ေနာက္ၿပီးခုခံအားေကာင္းေအာင္လို႕အစားအေသာက္၊အေနအထိုင္အစစအရာရာျပဳျပင္ဆင္ျခင္ေနထိုင္ဖို႔လိုပါတယ္။ေနာက္ၿပီးေရွ႕ေျပးလကၡဏာမ်ားစျပလာၿပီဆိုတာနဲ႔ေဆးလိမ္းေဆးေသာက္လုပ္ၿပီးလက္ဦးမႈရယူနိုင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ႏႈတ္ခမ္းမွာေရယံုေနာက္တစ္ၾကိမ္ျပန္ေပါက္တာကိုကာကြယ္တားဆီးနိုင္ပါလိမ္႔မယ္။ေရယံုဗိုင္းရပ္(စ္)ပိုးကိုတိုုက္ခိုက္ေခ်မႈန္းဖို႔အတြက္ Acyclovir ဆိုတဲ့ေဆးေတြေစ်းကြက္ ထဲ မွာရွိေနပါတယ္။ဒီေတာ့ေၾကာက္စရာမလုိပါဘူး။ေနာက္ေနာင္ျပန္ျဖစ္တတ္တဲ့အၾကိမ္နည္းေအာင္ထိထိေရာက္ေရာက္ကုသဖို႔ေတာ့လိုပါလိမ့္မယ္။

ႏႈတ္ခမ္းထက္ကေရယံုအေၾကာင္းကိုအားလံုးလည္းအတန္အသင့္သိရွိသေဘာေပါက္ေလာက္ၿပီလို႔ထင္ပါတယ္။ဒီေတာ့အၾကိမ္ၾကိမ္ျပန္ျဖစ္တတ္တဲ့ႏႈတ္ခမ္းေရယံုကိုျပန္ျဖစ္ဖို႔အထက္မွာေဖၚျပၿပီးခဲ့တဲ့အခြင့္အလမ္းေတြမေပးပဲကုိယ္ခႏၶာရဲ႕ခုခံအားကိုလည္းအျမဲေကာင္းေနေအာင္ေနထိုင္မယ္ဆိုခဲ့ရင္ေရယံုနဲ႔ေဝးတဲ့ႏႈတ္ခမ္းေလးေတြျဖစ္ေနမွာပါ။

ေစတနာမ်ားစြာျဖင့္

ေဒါက္တာလင္းထက္(အေရျပားအထူးကု)