အပူရွပ္ျခင္းႏွင့္ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ကာကြယ္ျခင္း

ယခု ၂၀၁၇ ခုႏွစ္၊ ေႏြရာသီတြင္ ျမန္မာႏို္င္ငံသမုိင္း၌ အျပင္းထန္ဆုံးေသာအယ္နီညိဳ ရာသီဥတုႏွင့္ ႀကံဳေတြ႕ရႏိုင္ပါသည္။ အယ္နီညိဳရာသီဥ၏ ႐ုိတ္ခတ္မႈေၾကာင့္ ပူျပင္း ေသာဒဏ္ကုိ ခံစားရႏိုင္ေၾကာင္း မိုေလ၀သႏွင့္ ဇလေဗဒညႊန္ၾကားေရးမွဴးဦးစီးဌာနက သတိ ေပးထားပါသည္။ ယခုႏွစ္ မတ္လ၊ ဧၿပီႏွင့္ ေမလမ်ားသည္ ျမန္မာႏုိ္င္ငံ၏ ပူျပင္းေသာေႏြရာသီ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အယ္နီညိဳ၏ ျပင္းထန္ေသာ ဒဏ္ကုိရင္ဆုိင္ရမည္ျဖစ္ၿပီး အုိဇုံးလႊာတျဖည္း ျဖည္းပါးလာျခင္းေၾကာင့္ ပုံမွန္အပူခ်ိန္ထက္ ပိုမုိျပင္းထန္ေသာ အပူလႈိင္းမ်ားကို ရင္ဆုိင္ ႀကံဳေတြ႕ႏုိ္င္ပါသည္။ အပူရွပ္ျခင္းႏွင့္ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဒဏ္ကုိ ျဖစ္ေပၚေစၿပီး အသက္ အႏၱရာယ္ထိခိုက္ႏိုင္၍ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ရပါမည္။
(၁) အပူရွပ္ျခင္း
အပူရွပ္ျခင္း အပူေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ က်န္းမာေရးျပႆနာမ်ားတြင္ အျပင္းထန္ဆုံး က်န္းမာေရးထိခိုက္မႈျဖစ္ၿပီး အေပၚေပၚကုသမႈခံယူရန္ လုိအပ္ပါသ္ည။ လူႀကီး၊ လူငယ္မေရြး အပူရွပ္ျခင္းကုိ ခံစားရႏုိ္္င္ပါသည္။ အပူေၾကာင့္ၾကႊက္တက္ျခင္း၊ အားနည္းမူးေမ့ျခင္း၊ ေခၽြး အလြန္အမင္းထြက္ျခင္းမ်ား စတင္ခံစားရၿပီး ပိုမုိျပင္းထန္လာပါက အပူရွပ္ျခင္းျဖစ္လာ ႏုိ္င္ပါ သည္။
(၂) အပူရွပ္ျခင္းဆုိသည္မွာ
အပူရွပ္ျခင္း၏ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆုိမႈမွာ ပူျပင္းေသာပတ္၀န္းက်င္ႏွင့္ ထိေတြ႕ၿပီးေနာက္ ခႏၡာကုိယ္အပူခ်ိန္ ၁၀၅ ဒီဂရီဖာရင္ဟုိက္အထက္ရွိၿပီး ဦးေႏွာက္ႏွင့္ အာ႐ုံေၾကာစနစ္ကုိ ထိခိုက္ႏုိင္ျခင္းကုိဆုိလုိပါသည္။ အပူရွပ္ျခင္းသည္ ခႏၶာကုိယ္အပူခ်ိန္အလြန္အမင္းတက္ျခင္း ႏွင့္ ေရဓာတ္ဆုံး႐ႈံးမႈမ်ားျဖစ္ေစႏိုင္ၿပီး ခႏၶာကုိယ္အပူခ်ိန္ထိန္းခ်ဳပ္မႈစနစ္ကုိ ထိခိုက္ေစႏုိင္ ပါသည္။
(၃) အပူရွပ္ျခင္းလကၡဏာမ်ား
(က) ခႏၶာကုိယ္အပူခ်ိန္( ၁၀၅) ဒီဂရီဖာရင္ဟုိက္အထက္ရွိျခင္း
(ခ) အားနည္းမူးမုိက္ျခင္း
(ဂ) ေခါင္းကုိက္ျခင္း
(ဃ) ေခါင္းမူးျခင္း
(င) ေခ်ြးမထြက္ျခင္း
(စ) အနီေရာင္ႏွင့္ ပူျပင္းေျခာက္ေသြ႕ေသာ အေရျပားျဖစ္ျခင္း
(ဆ) ၾကြက္သားအားနည္းျခင္းႏွင့္ ၾကြက္တတ္ျခင္း
(ဇ) ပ််ိ႕အန္ျခင္း
(စ်) ႏွလုံးခုန္ျမန္လာျခင္း
(ည) တက္ျခင္း
(ဌ) တက္ျခင္း
(ဍ) သတိလစ္ေမ့ေျမာသြားျခင္းတုိ႕ျဖစ္ပါသည္။
(၄) အပူရွပ္ျခင္းျဖစ္ႏုိင္ေသာသူမ်ား
ေမြးကင္းစမွ အသက္(၄) ႏွစ္အရြယ္ကေလးမ်ား၊(၆၅) ႏွစ္ေက်ာ္ လူႀကီးမ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ားပါသည္။ ေလ၀င္ေလထြက္မေကာင္းေသာ အေဆာက္အဦးတြင္ ေနထုိင္သူမ်ား၊ နာတာရွည္ေရာဂါ (ဥပမာ-ႏွလုံးေရာဂါ၊ အဆုတ္ေရာဂါ၊ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ၊ ေသြးတိုးေရာဂါ၊ ဆီးခ်ဳိ၊ ေသြးခ်ဳိေရာဂါႏွင့္ စိတ္ေရာဂါ) ခံစားေနရသူမ်ား၊ အ၀လြန္ကဲသူမ်ား၊ ပိန္လြန္းသူမ်ား၊ အရက္အလြန္အကၽြံေသာက္သုံးသူမ်ားႏွင့္ ေရအလုံအေလာက္မေသာက္သုံးသူမ်ားတြင္ ျဖစ္ တတ္ပါသည္။
(၅) ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္
ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္သည္ ေႏြရာသီတြင္ ပူျပင္းလာသည္ႏွင့္အမွ် ထြက္လာပါသည္။ လူ၏ကုိယ္ခႏၶာႏွင့္ အေရျပားကုိ အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစပါသည္။ ထုိ႕အျပင္ မ်က္လုံးကုိလည္း ထိခိုက္ေစပါသည္။ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ႏွင့္ ထိပါက အတြင္းတိမ္ျဖစ္လာၿပီး အျမင္အာ႐ုံ၀ါး လာတတ္ပါသည္။ ေနပူထဲတြင္ အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာသြားပါက ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ေၾကာင့္ အေရျပားေလာင္သြားၿပီး အသားအေရညိဳမဲ့လာျခင္းႏွင့္ အဖတ္မ်ားကြာၾကလာျခင္းမ်ား ျဖစ္ တတ္ပါသည္။ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ေၾကာင့္ အသားအေရအေရာင္မွိန္ျခင္း၊အျဖဴစက္၊ အညိဳစက္၊ ေနေလာင္ကြက္၊ တင္းတိပ္ႏွင့္ မွဲ႕ေျခာက္မ်ားထြက္လာျခင္း၊ အသားေရာင္မညီျခင္း ႏွင့္ အေရျပားတြန္႕ျခင္းမ်ား ျဖစ္တတ္ပါသ္ည။ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ေၾကာင့္ အခ်ိန္အလြန္ၾကာ ပါက အေရျပားကင္ဆာျဖစ္ႏုိင္ပါသည္။
(၆) ေရွးဦးသူနာျပဳစုျခင္း
အပူရွပ္ျခင္းခံစားေနရသူတစ္ဦးကုိေတြ႕ရွိပါက နီးစပ္ရာေဆး႐ုံသုိ႕ အျမန္ပုိ႕ေဆာင္ ကုသရန္ လုိအပ္ပါသည္။ ေဆးကုသမႈမခံယူပါက အသက္ေသဆုံးသည္ အထိျဖစ္နုိင္ပါသည္။ ေဆး႐ုံသုိ႕မပို႕ေဆာင္မီ ေအာက္ပါအတုိင္း ေရွးဦးသူနာျပဳစုျခင္းျဖင့္ ေရာဂါသက္သာလာေစရန္ လုပ္ေဆာင္ရပါမည္။
(က) လူနာကုိ အရိပ္ရေသာေနရာ၊ ေအးျမေသာ ေနရာသို႕ ပထမဦးဆုံးပုိ႕ေဆာင္ရပါ မည္။
(ခ) မလုိအပ္ေသာ ထူထဲသည့္အ၀တ္အစားမ်ားကုိ ဖယ္ရွားရပါမည္။
(ဂ) ခႏၶာကုိယ္ကုိ ေရစြတ္ထားေသာအ၀တ္ျဖင့္ သုတ္ေပးၿပီး ပန္ကာေအာက္ ထားရပါမည္။
(ဃ) ေသြးေၾကာအမ်ားဆုံးရွိေသာလူနာ၏ ခ်ိဳင္းၾကား၊ ေပါင္းၾကား၊ ေပါင္ၾကား၊ လည္ပင္း၊ ေက်ာကုန္း တို႕ကုိေရခဲထုပ္ (အုိင္စ္ပတ္ခ္) ျဖင့္ တင္ေပးထားရပါမည္။
(င) ခႏၶာကုိယ္အပူခ်ိန္အလြန္ျမင့္မားပါက လူနာကုိေရခဲေရျဖင့္ ေရခ်ဳိးျခင္းျပဳလုပ္ေပး ရပါမည္။
(စ) ေရႏွင့္ ဓါတ္ဆားဆုံး႐ႈံးမႈျပန္လည္ျဖည့္တင္းႏုိင္ရန္၊ ဓါတ္ဆားရည္တိုက္ေပး ရပါမည္။
သုိ႕ရာတြင္ ေသြးတုိးေရာဂါ၊ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါမ်ားရွိပါက ဆရာညႊန္ၾကားခ်က္ အရ တုိက္ရပါမည္။
(၇) ေဆး႐ုံတြင္ အျမန္ဆုံးေဆးကုသရမည့္အေျခအေန
အပူဒဏ္ေၾကာင့္ ေခၽြးလုံး၀မထြက္ဘဲ အေရျပားေျခာက္ေသြ႕ျခင္း၊ ကိုယ္အပူခ်ိန္ လြန္ကဲစြာ တက္ျခင္း၊ ပင္ပန္းႏြယ္နယ္ျခင္း၊ ဂေယာင္ေခ်ာက္ခ်ားျဖစ္ျခင္း၊ ဂဏမၿငိမ္ ျခင္း၊ တက္ျခင္း၊ အိပ္ငုိက္လြန္ျခင္း၊ သတိရတစ္ခ်က္ မရတစ္ခ်က္ျဖစ္ျခင္း၊ လုံး၀ သတိ ေမ့ျခင္းျဖစ္လွ်င္ အသက္ဆုံး႐ုံးမႈအႏၱရာယ္ရွိႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ေဆး႐ုံတြင္ အျမန္ဆုံး ကုသမႈ ခံယူရန္လုိအပ္သည္။
(၈) အပူရွပ္ျခင္းႏွင့္ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ဒဏ္ကုိ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္း
အပူရွပ္ျခင္းႏွင့္ ခရမ္းလြန္ေရာက္ျခည္ဒဏ္ကုိေၾကာင့္ မလုိလားအပ္သည့္ အက်ဳိး ဆက္မ်ား မျဖစ္ေပၚေစရန္ေအာက္ပါအတုိင္း ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ရပါမည္။
(က) ရာသီဥတုအပူခ်ိန္ျမင့္မားေနခ်ိန္တြင္ ေအးျမ၍အရိပ္ရေသာေနရာ၌ ေနထုိင္ရပါမည္။
(ခ) ေနပူထဲတြင္သြားပါက ထီး၊ ဦးထုပ္၊ အကာအကြယ္မ်ား ေဆာင္းရပါမည္။
(ဂ) အျဖဴေရာင္ႏွင့္ အေရာင္ေဖ်ာ့ေဖ်ာ့အ၀တ္အစားမ်ား၊ ခပ္ပြပြခ်ည္ထည္အ၀တ္အစား မ်ား ၀တ္ဆင္ရပါမည္။
(ဃ) ေနပူထဲတြင္ ျပင္းထန္ေသာ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈျပဳလုပ္ျခင္းကို ေရွာင္ၾကဥ္ရပါမည္။
(င) ေနပူထဲတြင္ျပန္လာၿပီး ခ်က္ခ်င္းေရခ်ဳိးျခင္းကုိ ေရွာင္ၾကဥ္ရပါမည္။
(စ) အရက္ႏွင့္ ကဖင္းပါ၀င္ေသာ အရည္မ်ားကုိ မေသာက္ရပါ။
(ဆ) ေရဓါတ္ဆုံး႐ႈံးမႈကုိ ကာကြယ္ရန္ အရည္မ်ားေသာက္ရပါမည္။ တစ္ေန႕ကုိ ေရအနည္း ဆုံး ဖန္ခြက္(၈) ခြက္ေသာက္သင့္ပါသည္။
(ဇ) ေရႏွင့္ ဓါတ္ဆားဆုံး႐ႈံးမႈ ျပန္လည္ျဖည့္တင္ႏိုင္ရန္ ဓါတ္ဆားထုပ္မ်ားေဆာင္ထားၿပီး လိုအပ္ပါက ေသာက္ရပါမည္။
(စ်) နံနက္ (၁၀) နာရီမွ ညေန (၅) နာရီ အတြင္း လြင္ထီးေခါင္ျပင္၊ ျမစ္ကမ္းနား၊ ေရဆိပ္ တုိ႕ တြင္ ေရခ်ဳိးျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ရပါမည္။
(ည) ကုိယ္အပူခ်ိန္တက္ပါက မိမိသေဘာျဖင့္ ကုိယ္ပူက်ေဆးမေသာက္ပဲ ေရေအး ပတ္တုိက္ေပးရပါမည္။ သုိ႕ရာတြင္ ေရခဲမသုံးရပါ။
(ဌ) ကေလးသူငယ္မ်ား သက္ႀကီးရြယ္အုိမ်ားႏွင့္ နာတာရွည္ေရာဂါသည္မ်ားအား ေန႕လည္၊ ေန႕ခင္း၌ အရိပ္ရၿပီး ေလ၀င္ေလထြက္ေကာင္းေသာ ေနရာမ်ဳိးတြင္ေနထုိင္ ရပါမည္။