မဂၤလာပါ အမ်ိဳးသမီးကင္ဆာေရာဂါမ်ား

စင္ကာပူအေထြေထြေဆး႐ံုႀကီး (SGH) ထဲမွ ကင္ဆာအတြင္းလူနာမ်ားထားရွိသည့္ လူနာေဆာင္ ၄၈ ထဲမွာ ကြ်န္ေတာ္က်င္လည္ေနခဲ့သည္မွာ တစ္ႏွစ္နီးပါးရွိခဲ့ၿပီ။ စင္ကာပူအမ်ိဳးသားကင္ဆာဌာနမွာ ကင္ဆာလူနာမ်ားကို ျပင္ပလူနာအျဖစ္ လက္ခံၾကည့္႐ႈေလ့ရွိၿပီး ေဆး႐ံုတက္ဖုိ႔လိုအပ္သည့္လူနာမ်ားကို လူနာေဆာင္ ၄၈ တြင္တင္ထားေလ့ရွိသည္။ တစ္ခါတေလ ေတာ့လည္း လူနာေတြက လွ်ံၿပီး တျခားလူနာေဆာင္မ်ားသို႔ ေရာက္သြားတတ္သည္။

လူနာေဆာင္ ၄၈ ထဲမွာ ကြ်န္ေတာ္ရွိေနစဥ္ လင္ဖိုးမား အက်ိတ္ကင္ဆာအထူးကုအဖြဲ႔မွာ ငါးလ၊ အစာအိမ္အူလမ္းေၾကာင္း ကင္ဆာအဖြဲ႔မွာ သံုးလ၊ အဆုတ္၊ ဦးေခါင္းႏွင့္ လည္ပင္းကင္ဆာေရာ ဂါမ်ား အထူးကုအဖြဲ႔မွာ သံုးလေနခဲ့ၿပီးၿပီ။ ျပန္ခါနီးေနာက္ဆံုးတစ္လမွာ အမ်ိဳးသမီးကင္ဆာမ်ား အထူးကုသည့္ အဖြဲ႔သို႔ေရာက္သည္။ လင္ဖိုးမ်ားအဖြဲ႔မွာ အၾကာဆံုးေနရသည့္အတြက္ ပိုၿပီးအေတြ႔အႀကံဳရခ်င္လိုျဖစ္သည္။ အစာအိမ္အူလမ္းေၾကာင္းအဖြဲ႔ႏွင့္ အဆုတ္ကင္ဆာအဖြဲ႔မ်ားမွာ သံုးလစီေနရျခင္းက အျဖစ္မ်ားသည့္ကင္ဆာမ်ားျဖစ္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။

အမ်ိဳးသမီးကင္ဆာမ်ားက်ေတာ့ အျဖစ္မ်ားဆံုးက ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ပါသည္။ ဒါေပမယ့္ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္တိုင္း ေဆး႐ံုတက္ရသည့္အဆင့္မ်ိဳးမဟုတ္။ ျဖစ္စကတည္းက ခြဲစိတ္၊ ဓာတ္ကင္၊ ေဆးသြင္းစသည့္နည္းလမ္းမ်ားစြာျဖင့္ ကုသထားမည္ဆိုရင္ အနည္းဆံုး ေလး၊ ငါးႏွစ္ သက္တမ္းရွည္ ၾကတာမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ဒီေတာ့ အမ်ိဳးသမီးကင္ဆာေရာဂါအဖြဲ႔ေအာက္မွာ ရင္သားကင္ဆာလူနာေတြ ေဆး႐ံုတက္လာၿပီဆိုလွ်င္ ကင္ဆာက ဟိုျပန္႔သည္ျပန္႔ ျပန္႔ကုန္ၾကလို႔ျဖစ္ပါသည္။ ရင္သားကင္ဆာက ေန ဦးေႏွာက္ကို ျပန္႔ခ်င္ျပန္႔မည္။ ေက်ာ႐ိုးမႀကီးကို ျပန္႔ခ်င္ျပန္႔မည္။ ဦးေႏွာက္ကို ရင္သားကင္ဆာ ပ်ံ႕ႏွံသြားၿပီဆိုလွ်င္ ေလျဖတ္သည့္လကၡဏာျပခ်င္ျပမည္။ ေခါင္းကိုက္ၿပီး ပ်ိဳ႕အန္ခ်င္အန္မည္။ ေက်ာ႐ိုးမဆီ ကင္ဆာပ်႕ံႏွံ႔သြားမည္ဆိုရင္လည္း ေအာက္ပိုင္းေသသည့္ လကၡဏာမ်ားျဖစ္လာမည္။ ဦးေခါင္းထဲမွာ ရွိေနသည့္ ကင္ဆာအက်ိတ္ကိုၾကည့္ဖို႔ႏွင့္ ေက်ာ႐ိုးမဆီပ်ံ႕ႏွံ႔ေနသည့္ ကင္ဆာႏွင့္ ဆက္ႏြယ္သည့္ အ႐ိုးေရာဂါမ်ားကိုသာ ခြဲစိတ္ပါသည္။

အမ်ိးသမီးကင္ဆာအဖြဲ႔လက္ေအာက္မွာ ေဆး႐ံုတက္ေလ့ရွိသည့္ အျခားကင္ဆာအမ်ိဳးအစား မ်ားက သားဥႁပြန္ကင္ဆာ၊ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာမ်ားႏွင့္သားအိမ္ကင္ဆာမ်ားျဖစ္ပါသည္။ သားဥ ႁပႊန္ကင္ဆာလူနာေတြက အသက္ရွည္သည္။ ကင္ဆာျဖစ္ေနသည့္ သားဥအိမ္ကို ခြဲစိတ္ျဖတ္ထုတ္ၿပီး ကင္ဆာေတးမ်ား သြင္းၿပီးၿပီဆို ထုိကင္ဆာလူနာမ်ားက ေလး၊ ငါးႏွစ္ ဘာမွမျဖစ္။ တခ်ိဳ႕လူနာမ်ားဆို လံုး၀ေပ်ာက္ကင္းသြားၾကသည္။ ထိုကင္ဆာအမ်ိဳးအစားမ်ားက တျခားေနရာမ်ားကို ဟိုျပန္႔သည္ျပန္႔ ျပန္႔တာမ်ိဳးနည္းသည္။ သားဥအိမ္လူနာေတြ ေဆး႐ံုတက္လာၾကၿပီဆိုလွ်င္ ေရဖ်ဥ္းဆြဲၿပီး ဗိုက္ႀကီးပူ လ်က္ေနရထိုင္ရခက္ၿပီး ေရာက္လာၾကတာမ်ားသည္။ ဗိုက္ထဲက အရည္ေတြေဖာက္ထုတ္၊ ဗိုက္ျပန္ ပိန္သြားၿပီဆို ျပန္ဆင္းသြားၾကတာပါပဲ။

ကၽြန္ေတာ္စင္ကာပူမလာခင္ လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္က ျမန္မာျပည္မွာ က်န္ရစ္ခဲ့မည့္ ကင္ဆာလူနာ မ်ားကို ‘ဒီလူနာကေတာ့ျဖင့္ ငါျပန္လာရင္ ေတြ႔ရေတာ့မွာမဟုတ္ဘူး။ ဒီလူနာကေတာ့ ေနာက္တစ္ႏွစ္ ျပန္လာရင္ ေတြ႔ရဦးမွာပဲ” ဟူ၍ ႀကိဳတင္ေတြးေတာခဲ့မိဖူးသည္။

ေနာက္ျပန္ေတြ႔ခြင့္ရမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ထားသည့္ ကင္ဆာလူနာမ်ားထဲမွာ ယခုသားဥအိမ္ ကင္ဆာ လူနာမ်ားႏွင့္ ရင္သားကင္ဆာလူနာမ်ားပါ၀င္ပါသည္။ အဆုတ္ကင္ဆာ လူမ်ား၊ အူမႀကီး ကင္ဆာ လူနာအမ်ားစုကိုေတာ့ ျပန္ေတြ႔ရလိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္မထား မိေတာ့ပါ။

စင္ကာပူအေထြေထြေဆး႐ံုႀကီး၏ လူနာေဆာင္ ၅၃ မွာအရင္က ကၽြန္ေတာ္လူနာသြားမၾကည့္ ခဲ့မိဖူးပါ။ ျဖတ္သြားျဖတ္လာေလာက္ပဲရွိခဲ့သည္။ အခုအမ်ိဳးသမီးကင္ဆာ အထူးကုအဖြဲ႔သို႔ေရာက္ေတာ့ မွ လူနာေဆာင္ ၅၃ သို႔ခဏခဏေရာက္ရသည္္။ အမွန္ေတာ့ ထိုလူနာေဆာင္က သားဖြားမီးယပ္အထူး ကုလူနာေဆာင္ျဖစ္ပါသည္။ သည္ေတာ့ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာေတြ၊ သားဥႁပြန္ကင္ဆာေတြ ခြဲစိတ္ ၿပီး ၿပီဆိုလွ်င္ ကင္ဆာေဆးသြင္းရန္၊ ဓာတ္ကင္ရန္အလို႔ငွာ စာေရးသူတို႔ အမ်ိဳးသားကင္ဆာဌာနမွ လူနာကိုလက္ေျပာင္းလႊဲယူလိုက္ပါသည္။ ၿပီးလွ်င္ လူနာေဆာင္ ၄၈ သို႔ လူနာကိုေရႊ႕မည္။

SGH ၏ လူနာေဆာင္တိုင္းလိုလိုမွာ ကင္ဆာေဆးသြင္းႏိုင္သည့္အေနအထားမရွိ။ လူနာေဆာင္ ၄၈ လိုကင္ဆာလူနာမ်ားခ်ည္းထားသည့္ အေဆာင္ႏွင့္ လူနာေဆာင္ ၇၈ လို ႏုိင္ငံျခား သားလူနာမ်ား ေစ်းႀကီးႀကီးေပးတက္ရသည့္ အေဆာင္မ်ားမွာသာ ကင္ဆာေဆးသြင္းႏိုင္သည့္ ကၽြမ္းက်င္ သူနာျပဳမ်ားရွိသည္။ သည္ေတာ့ လူနာေဆာင္ ၄၈ မွာေနရာလပ္မရွိေတာ့သျဖင့္ တျခားလူ နာေဆာင္မ်ားမွာ ျပန္႔ႀကဲေနသည့္ ကင္ဆာလူနာမ်ားကို ကင္ဆာေဆးသြင္းဖို႔ အစီအစဥ္ရွိၿပီဆိုလွ်င္ လူနာေဆာင္ ၄၈ သို႔ ေရႊ႕ခိုင္းရသည္။ ဒီေတာ့ လူနာေဆာင္ ၄၈ သည္ ေနရာလြတ္၊ ခုတင္လြတ္ရန္ မရွိ။ အၿမဲတမ္းလူျပည့္ေနသည္။

အမ်ိဳးသားကင္ဆာဌာနက ဓာတ္ေရာင္ျခည္အထူးကု ဆရာ၀န္မ်ားထဲမွာလည္း သက္ဆိုင္ရာ ကိုယ္အဂၤါအစိတ္အပိုင္းမ်ားကိုသာ အထူးျပဳဓာတ္ကင္ကုသသည့္ ဆရာ၀န္မ်ားရွိပါသည္။ ေက်ာ႐ိုး အာ႐ံုေၾကာမႀကီးထံ ပ်႕ံႏွံ႔သည့္ ကင္ဆာမ်ိဳးကိုသာ ၾကည့္႐ႈစစ္ေဆးၿပီး ကုသသည့္ အထူးကုေတြလည္း ရွိသည္။ ဦးေႏွာက္ဆီပ်ံ႕ႏွံ႔သည့္ ကင္ဆာမ်ားကိုသာ အထူးျပဳဓာတ္ေရာင္ျခည္ေပးသည့္ ဓာတ္ေရာင္ ျခည္အထူးကုဆရာ၀န္မ်ား (Radiation Oncologist) လည္းရွိေနသည္။ ဦးေႏွာက္ထဲ ကင္ဆာပ်ံ႕ႏွံ႔ ေနလို႔၊ ေက်ာ႐ိုးမႀကီးဆီေရာက္ေနလို႔ သည္ကေန႔ လူနာကိုျပမည္ဆိုလွ်င္ ေန႔ခ်င္းၿပီးၾကည့္႐ႈေပးၾက တာပါပဲ။ သူတို႔လူနာအေဟာင္း၊ အရင္က ရင္သားကို ဓာတ္ကင္ထားဖူးလို႔ သိေနၿပီးသားဆိုလွ်င္ လည္း တယ္လီဖုန္းလွမ္းဆက္လိ္ုက္လွ်င္ရသည္။ လူနာအသစ္စက္စက္ဆိုလွ်င္ေတာ Blue letter ေခၚ Referral Letter (လူနာျပသနာတိုင္ပင္သည့္စာ) ကိုေရးရသည္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ အမ်ိဳးသမီး ကင္ဆာ အထူးကုအဖြဲ႔မွာ လႈပ္ရွားရသည္က သက္ေသာင့္သက္သာရွိသည္။ လူနာေတြက ေန႔လား ညလားမ်ိဳးေတြမဟုတ္ၾက။ လူနာအင္အားလည္း မမ်ားလွ။ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ေနာက္တစ္လဆိုလွ်င္ ျပန္ရေတာ့မည့္ ေရႊျပည္ကိုတမ္းတရင္း ေပ်ာ္ရႊင္ရယ္ေမာႏိုင္ေနၿပီျဖစ္ပါသည္။

ေဒါက္တာလႊမ္းမိုးဟန္