ကိုယ္ဝန္တားနည္းမ်ားႏွင့္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္

ကိုယ္ဝန္တားေဆးေတြ၊ နည္းလမ္းေတြဟာ ယခုအခါမွာ အင္မတန္တြင္က်ယ္ေနၾကၿပီျဖစ္ပါတယ္။ မိမိက်န္းမာေရးအတြက္ေကာ၊ မိသားစုဘဝအတြက္သာမက ေမြးဖြားလာမယ့္ရင္ေသြးေတြအတြက္ပါရည္ရြယ္ၿပီး အစီအစဥ္ ေတြခ်မွတ္တာ၊ ႀကိဳတင္စီစဥ္တာေတြအတြက္ ကိုယ္ဝန္တားတဲ့နည္းလမ္းေတြက အေရးႀကီးပါတယ္။
ကိုယ္ဝန္မရေအာင္တားဆီးရာမွာ ေဆးထိုးေဆးေသာက္ပဲျပဳလုပ္လို႔ရတဲ့အေျခအေနမဟုတ္ေတာ့ပါဘူး ေဆးေသာက္တာ၊ ေဆးထိုးတာေတြအျပင္ အကာအကြယ္သံုးတာ၊ သားအိမ္ထဲပစၥည္းထည့္တာ၊ လက္မွာကပ္တာ၊ လက္ေမာင္းထဲမွာ ကိုယ္ဝန္တားႏိုင္တဲ့ပစၥည္းထည့္တာ စတဲ့နည္းလမ္းေပါင္းစံုတြင္က်ယ္ေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီလိုတြင္က်ယ္ေနတဲ့နည္းလမ္းမ်ားစြာမွာလည္း သူ႕နည္းနဲ႔အတူ အားနည္းခ်က္၊ အားသာခ်က္ေတြအသီးသီးရိွၾကပါတယ္။ ေဆးပံုမွန္ေသာက္ေနရလို့ အလုပ္႐ႈပ္တာ၊ ေနာက္မက်ေအာင္ဂ႐ုစိုက္ေနရတာ၊ ရာသီလာတာကို မမွန္ေစတာ၊ ရာသီလံုးဝမလာေတ့ာတာ၊ကိုယ္ဝန္တားႏိုင္ေပမယ့္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေရာဂါေတြကိုမကာကြယ္ႏိုင္တာ စတဲ့ကိစၥေတြလည္း ရိွပါေသးတယ္။ အဆိုပါအေၾကာင္းအရာေတြထဲမွာ ခႏၶာကိုယ္အေလးခ်ိန္ကလည္း ထည့္သြင္းစဥ္းစားရမယ့္ အခ်က္တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

ကိုယ္ဝန္တားေဆးေတြမွာေဟာ္မုန္းေတြပါေနတယ္ဆိုရင္ အေလးခ်ိန္တိုးလာႏိုင္ပါတယ္။ ေဟာ္မုန္းေတြဟာ ေရဓာတ္ကိုျပန္လည္စုပ္ယူပါ
တယ္။ ဒါ့အျပင္ အဆီဖြဲ႕စည္းမႈကို မ်ားျပားေစပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ေဟာ္မုန္းပါတဲ့ ေဆးေတြေသာက္တာ၊ ထိုးတာေၾကာင့္အေလးခ်ိန္တိုးႏိုင္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ oestrogenပါဝင္မႈအေပၚမူတည္ၿပီး အေလးခ်ိန္တိုးတာက သက္ေရာက္မႈရိွႏိုင္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ေဟာ္မုန္းပါဝင္တဲ့ ေသာက္ေဆးေတြကဝေစတယ္လို႔သတ္မွတ္ထားရပါမယ္။ ဒါေပမယ့္ အေရးေပၚကိုယ္ဝန္တားတဲ့ emergency contraceptive pill မွာေဟာ္မုန္းပါတယ္ဆိုေပမယ့္ တစ္ခါေလာက္ေသာက္တာနဲ႔အေလးခ်ိန္တိုးမလာေစပါဘူး။ emergency contraceptiveကိုပဲေန႔စဥ္ရက္ဆက္ ကိုယ္ဝန္တားေဆးသေဘာမ်ဳိးပံုမွန္ေသာက္ေနရင္ေတာ့ အေလးခ်ိန္တိုးလာႏိုင္ပါတယ္။ combined oral contraceptive pill မွာလည္း ေဟာ္မုန္းေတြပါဝင္တာေၾကာင့္ အေလးခ်ိန္တိုးႏိုင္ပါတယ္။

ေဟာ္မုန္းမပါတဲ့ ကိုယ္ဝန္တားနည္းေတြကေတာ့ အေလးခ်ိန္လံုးဝမတက္ေစပါဘူး။ condom, diaphragm, cervical cap စတဲ့နည္းေတြမွာ ေဟာ္မုန္းလုံးဝမပါဝင္တာေၾကာင့္ ဝမွာကိုမစိုးရိမ္ရပဲစိတ္ခ်လက္ခ်သံုးႏိုင္ပါတယ္။ spermicide,IUCD စတာေတြမွာလည္းေဟာ္မုန္းမပါဝင္ပါဘူး။
ခႏၶာကိုယ္အတြက္ အဆိပ္အေတာက္ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ပမာဏမပါတဲ့ ဓာတုပစၥည္းေတြပါဝင္ၿပီး ကိုယ္ဝန္ကိုတားဆီးေပးတာျဖစ္ပါတယ္။
လက္ေမာင္းထဲမွာထည့္ထားရတဲ့ ကိုယ္ဝန္တားပစၥည္း၊ ကိုယ္မွာကပ္ထားရတဲ့ contraceptive patchတို႔မွေတာ့ ေဟာ္မုန္းပါဝင္ပါတယ္။ ေဟာ္မုန္းပါဝင္တာနဲ႔ ကိုယ္အေလးခ်ိန္တိုးတာကို သိထားရပါမယ္။

ကိုယ္အေလးခ်ိန္တိုးတာအျပင္ အျခားေသာေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ဳိးေတြရိွႏိုင္ပါတယ္။ ေဟာ္မုန္းပါတဲ့နည္းေတြဆိုရင္ ေသြးတိုးတာ၊ ရင္သားနာက်င္တာ၊ ေခါင္းကိုက္တာ၊ ေသြးခဲေစတတ္တာ၊ အဆိုပါေသြးခဲျပဳတ္ၿပီး ေသြးေၾကာေတြမွာသြားပိတ္ႏိုင္တာ စတဲ့ဆိုးက်ဳိးေတြရိွႏိုင္ပါတယ္။ သားအိမ္ထဲထည့္ထားတာ၊ လက္ေမာင္းထဲထည့္ထားတာေတြကလည္း အသစ္ျပန္လဲမယ္ဆိုရင္ မေတြ႕ေတာ့တာ၊ ထားတဲ့ေနရာမွာမရိွေတာ့ပဲ တျခားေနရာေရာက္ေနၿပီး ဒုကၡေပးႏိုင္တာေတြရိွတတ္ပါေသးတယ္။

ကိုယ္ဝန္တားေဆးေတြမွာ ေဟာ္မုန္းပါေနၿပီဆိုရင္ေတာ့ အေလးခိ်န္တက္တာက ႀကံဳေတြ႕ရႏိုင္ပါတယ္။ အေလးခိ်န္တက္တာနဲ႔အတူ အျခားေသာေရာဂါေတြလည္းတြဲပါလာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အျခားေသာဆိုးက်ဳိးေတြလည္းရိွႏိုင္တာမို႔ ေဆးေသာက္တာအျပင္ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ဴိးေတြကိုပါ ထည့္သြင္းစဥ္းစားၿပီးဆိုးက်ဳိးနည္းႏိုင္သမွ်နည္းေအာင္ စီစဥ္ထားသင့္ပါတယ္။

Dr. ZZ