ရာသီမဟုတ္ဘဲေသြးဆင္းတဲ့အခါ

အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ရာသီလာခ်ိန္မဟုတ္ဘဲ ေသြးဆင္းျခင္းကို Disfunctional Uterine Bleeding(DUB)လို႔ေခၚပါတယ္။ အဓိကအားျဖင့္ ရာသီခ်ိန္မဟုတ္ဘဲေသြးဆင္းတာျဖစ္ေပမယ့္ ရာသီလာေနစဥ္ကာလမွာလည္း ပံုမွန္မဟုတ္ဘဲေသြးဆင္းတာကျဖစ္ႏိုင္ပါေသးတယ္။ သံသယျဖစ္စရာ ေသြးဆင္းပံုေတြကေတာ့ ရာသီလာတာမ်ားျခင္း၊ ေသြးဆင္းတဲ့အခါမွာ ေသြးခဲခပ္ႀကီးႀကီးမ်ားပါလာျခင္း၊ ခုနစ္ရက္ထက္ေက်ာ္၍ေသြးဆင္းျခင္း၊ ေနာက္ဆံုးရာသီလာၿပီး ႏွစ္ဆယ့္တစ္ရက္ေတာင္မတိုင္ခင္မွာ ေနာက္တစ္ခါရာသီျပန္လာျခင္း၊ ရာသီတစ္ခုနဲ႔တစ္ခုၾကားမွာ ေသြးစမ်ားဆင္းျခင္း စတာေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။

တျခားလကၡဏာေတြကေတာ့

-ရင္သားမ်ားနာက်င္ျခင္း

-ဗိုက္ထဲတြင္ေလပြၿပီးမအီမသာခံစားရျခင္း

-ဆီးစပ္နာက်င္ကိုက္ခဲျခင္း စတာေတြျဖစ္ပါတယ္။

တကယ္လို႔ေအာက္ပါေဝဒနာေတြကို ခံစားေနရရင္ေတာ့ အျမန္ဆံုးေဆးရံု၊ေဆးခန္းသြားျပသင့္ပါတယ္။အဲဒီအခ်က္ေတြကေတာ့

-မူးေဝျခင္း

-သတိလစ္ျခင္း

-အားနည္းျခင္း

-ေသြးေပါင္က်ျခင္း

-ႏွလံုးခုန္ျမန္ျခင္း

-အသားအေရမ်ားေဖ်ာ့ေတာ့လာျခင္း

-နာက်င္ျခင္း

-ေသြးတံုးေသြးခဲမ်ားဆင္းျခင္း

-တစ္နာရီတစ္ခါ pad လဲေနရျခင္း စသည့္အခ်က္မ်ားပဲျဖစ္ပါတယ္။

DUB ျဖစ္ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြကေတာ့ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိပါတယ္။

(၁) PCOS လို႔ေခၚတဲ့ Polycystic Ovary Syndrome မွာလည္း ေသြးဆင္းႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီေရာဂါဟာ ေဟာ္မုန္းမညီမွ်ဘဲ sex hormones ပိုထြက္တဲ့ေရာဂါပါ။ အဲဒီအေျခအေနမွာ estrogen နဲ႔ progesterone ေဟာ္မုန္းေတြမညီမွ်ျခင္းျဖစ္ၿပီးေတာ့ ရာသီလာတာေတြ ပံုမွန္မဟုတ္ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

(၂) သားအိမ္ရဲ႕နံရံတစ္ရႉးေတြဟာ သားအိမ္ျပင္ပေနရာေတြမွာ သြားၿပီးဖြံ႕ၿဖိဳးတဲ့ Endometriosis ဆိုတဲ့ေရာဂါေၾကာင့္လည္း DUB ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

(၃)သားအိမ္တြင္းတြင္ အသားစ၊အလံုးမ်ားရွိျခင္း(Uterine Polyps/Uterine Fibroid) ေၾကာင့္လည္း DUB ရႏိုင္ပါတယ္။

(၄)ေနာက္တစ္ခ်က္ကေတာ့ လိင္မွတစ္ဆင့္ကူးစက္တဲ့ေရာဂါေတြေၾကာင့္ပါ။ Gonorrhoea (ဂႏို)နဲ႔ Chlamydia လိုလိင္ကေနတစ္ဆင့္ကူးစက္တဲ့ေရာဂါေတြမွာ ရာသီမဟုတ္ဘဲ ေသြးဆင္းေစပါတယ္။

ဒီေရာဂါျဖစ္တဲ့အခါမွာ မ်ားေသာအားျဖင့္ Combined Oral Contraceptive လို႔ေခၚတဲ့ေန႔စဥ္ေသာက္တားေဆးကိုသံုးၿပီး ကုသၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦးျဖစ္ရတဲ့ ေရာဂါအေျခခံေပၚမူတည္ၿပီး ကုသမႈနည္းလမ္းေတြမတူညီႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေရာဂါလကၡဏာေတြျပသလာၿပီဆိုရင္ေတာ့ ဆရာဝန္နဲ႔အျမန္ဆံုးျပၿပီး ေရာဂါကိုစမ္းသပ္စစ္ေဆးၿပီးမွသာ ေဆးကုသမႈခံယူသင့္ပါေၾကာင္း ေရးသားေဖာ္ျပလိုက္ရပါတယ္။

အားလံုးက်န္းမာေပ်ာ္ရႊင္ၾကပါေစ။

ေမာင္(ေဆး-၁)