“ႏြားႏို႔ အမ်ိဳးမ်ိဳး အေၾကာင္း”

ကြ်န္မတို႔ supermarket ေတြမွာ ေစ်း၀ယ္တဲ့အခါ ႏြားႏို႔ေတြထားတဲ့ စင္ေပၚမွာ တံဆိပ္အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ အမ်ိဳးအစားအမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ ႏြားႏို႔ေတြကို ေတြ႔ၾကရမွာပါ။ ႏြားႏို႔ဟာ ကယ္လ္ဆီယမ္ (calcium) ၾကြယ္၀တဲ့အတြက္ အရိုးနဲ႔ သြားက်န္းမာေရးကို အေထာက္အကူျပဳတယ္ဆိုတာ လူတိုင္းသိၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏြားႏို႔ရဲ႕ အျခားေကာင္းက်ိဳးေတြနဲ႔ ေစ်းကြက္မွာ ေရာင္းခ်ေနတဲ့ ႏြားႏို႔ေတြအေၾကာင္း ေျပာျပခ်င္ပါတယ္။

‘ႏြားႏို႔မွာ ဘာေတြပါလဲ’

1) ႏြားႏို႔မွာ ေရဓါတ္ 90% ခန္႔ ပါ၀င္ပါတယ္။

2) Lactose လို႔ေခၚတဲ့ သၾကားဓါတ္တစ္မ်ိဳး ပါပါတယ္။

3) Triglyceride လို႔ ေခၚတဲ့ အဆီဓါတ္ေတြ ပါပါတယ္။

4) Caesin လို႔ ေခၚတဲ့ အသားဓါတ္ေတြ ၾကြယ္၀စြာ ပါ၀င္ျပီး ခႏၶာကိုယ္အတြက္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္တဲ့ အမိုင္ႏိုအက္ဆစ္ (amino acid) ေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။

5) Vitamin B (အထူးသျဖင့္ B2)၊ vitamin A, D, E, K (အထူးသျဖင့္ A နဲ႔ D) တို႔ ပါ၀င္ပါတယ္။

6) Calcium အပါအ၀င္ အျခား minerals ေပါင္းမ်ားစြာ ပါ၀င္ပါတယ္။

‘ႏြားႏို႔၏ ေကာင္းက်ိဳးမ်ား’

ႏြားႏို႔ဟာ ခႏၶာကိုယ္ၾကီးထြားဖြံ႔ျဖိဳးတဲ့အရြယ္မွာ အရိုးထုထည္မ်ားလာဖို႔ အားေပးပါတယ္။ အသက္ၾကီးလာတာနဲ႔အမွ် အရိုးထုထည္ေတြ ဆံုးရံႈးမႈကိုလဲ ေလ်ာ့က်ေစပါတယ္။
ေဆးပညာရပ္ဆိုင္ရာ ေလ့လာမႈေတြအရ ႏြားႏို႔ဟာ အူမၾကီးကင္ဆာကို ကာကြယ္ပါတယ္။

‘ေစ်းကြက္ထဲက ႏြားႏို႔ေတြ’

ႏြားႏို႔မွာ ပါ၀င္တဲ့အဆီဟာ ျပည့္၀အဆီ (saturated fat) ေတြ မ်ားပါတယ္။ ျပည့္၀အဆီဟာ က်န္းမာေရးကို ထိခိုက္ေစတာေၾကာင့္ ႏြားႏို႔ရဲ႕ အာဟာရေတြကို အေကာင္းဆံုးရေစလိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ပညာရွင္ေတြဟာ ႏြားႏို႔ကို အဆီေလ်ွာ့/ဖယ္ျပီး ထုတ္လုပ္လာၾကပါတယ္။

• အဆီမထုတ္ထားတဲ့ မလုိင္ျပည့္ ႏြားႏို႔ (Whole milk) မွာ အဆီ 3.8% ပါပါတယ္။

• အဆီေလ်ွာ့ထားတဲ့ ႏြားႏို႔ (Reduced-fat milk) မွာေတာ့ အဆီကို 1.4% ထိ ေလ်ွာ့ခ်ထားပါတယ္။

• အဆီဖယ္ထားတဲ့ ႏြားႏို႔ (Skimmed milk/fat free milk) မွာေတာ့ <0.1% ပဲ ပါပါေတာ့တယ္။ ႏြားနုိ႔ကို အဆီေလ်ွာ့/ဖယ္လုိက္တဲ့အတြက္ ေသြးတိုးေရာဂါ၊ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္း ေရာဂါေတြ အတြက္ ပူစရာမလိုေတာ့ဘဲ ေသာက္သံုးႏိုင္သြားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ vitamin A, D, E, K တို႔ဟာ အဆီရွိမွ ေပ်ာ္၀င္နိုင္တဲ့ ဗီတာမင္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အဆီထုတ္ထားတဲ့ ႏြားနို႔ေတြမွာ ဒီ ဗီတာမင္ေတြဟာ ပမာဏ အေတာ္နည္းသြားပါတယ္။ ဒါကို ေျဖရွင္းဖို႔ ပညာရွင္ေတြဟာ အဆီထုတ္ထားတဲ့ ႏြားနို႔ေတြကို ဗီတာမင္ေတြ ျပန္ျဖည့္စြက္ (fortified) ျပီး ထုတ္လုပ္ၾကျပန္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ vitamin A fortified milk, vitamin D fortified milk ဆိုတာေတြ ေစ်းကြက္ထဲကို ေရာက္လာပါတယ္။ ထပ္ျပီး… ႏြားနုိ႔ကို ေသာက္လုိ႔ေကာင္းေအာင္ အရသာေတြျဖည့္စြက္ထားတဲ့ strawberry flavored milk, chocolate flavored milk ဆိုတာေတြလဲ ေတြ႔နိုင္ပါေသးတယ္။ ကြ်န္မ ေလ့လာၾကည့္မိ သေလာက္ေတာ့ အဲ့လို အရသာျဖည့္စြက္ထားတဲ့ ႏြားႏို႔ေတြက မလုိင္ျပည့္ႏြားႏို႔ေတြ ျဖစ္ျပီး ကေလးေတြအတြက္ အဓိကထုတ္လုပ္ထားပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ တစ္ခု ေျပာခ်င္တာက အဆီထုတ္ထားတဲ့ ႏြားႏို႔ဟာ က်န္းမာေရးအတြက္ ပိုျပီးသင့္ေလ်ာ္တယ္ဆိုေပမယ့္ 2 ႏွစ္ေအာက္ကေလးငယ္ေတြကိုေတာ့ မတိုက္သင့္ပါဘူး။ ကေလးငယ္ေတြရဲ႕ ၾကီးထြားဖြံ႔ျဖိဳးမႈအတြက္ အဆီဓါတ္ဟာ အေရးၾကီးတဲ့ အခန္းက႑က ပါ၀င္ေနတာေၾကာင့္ 2 ႏွစ္ေအာက္ကေလးေတြမွာေတာ့ ျဖည့္စြက္စာေကြ်းတဲ့အခ်ိန္မွာ မလုိင္ျပည့္ႏြားႏို႔ကိုသာ တိုက္ေကြ်းသင့္ပါတယ္။ 'ႏြားႏို႔ကို ဘယ္လိုထုတ္လုပ္ထားလဲ' ေရာဂါျဖစ္ေစတဲ့ ပိုးမႊားေတြ ကင္းစင္ေအာင္ Pasteurization ဒါမွမဟုတ္ UHT (Ultra High Temperature) treatment လို႔ ေခၚတဲ့ နည္းလမ္းေတြနဲ႔ ႏြားႏို႔ေတြကို ထုတ္လုပ္ထားပါတယ္။ အဲ့ဒီလို ထုတ္လုပ္ထားတဲ့ ႏြားႏို႔ေတြဟာ အဖံုး (seal) မဖြင့္ဘူးဆိုရင္ ေရခဲေသတၲာရဲ႕ အျပင္ အခန္းအပူခ်ိန္မွာ အၾကာၾကီးထားလို႔ရပါတယ္။ အဖံုးဖြင့္ျပီးျပီဆိုရင္ေတာ့ အဖံုးကို ေသခ်ာျပန္ပိတ္ျပီး ေရခဲေသတၲာထဲမွာ သိမ္းဆည္းရပါမယ္။ 7 ရက္အတြင္း ကုန္ေအာင္ ေသာက္ရပါမယ္။ ကိုယ္ေသာက္မလို႔ ခြက္ထဲ ထည့္ထားတဲ့ႏြားႏို႔ကို ပိုေနလို႔ဆိုျပီး ဘူးထဲျပန္ထည့္တာမ်ိဳး၊ ႏြားႏို႔ဘူးအဝကို ပါးစပ္နဲ႔ ေတ့ေသာက္တာမ်ိဳး မလုပ္ရပါဘူး။ ဘက္တီးရီးယားေတြဝင္ၿပီး ႏြားႏို႔ကို ပ်က္စီးေစႏိုင္လို႔ပါ။ 'ႏြားနို႔ကို အိမ္မွာ ဘယ္လို အဆီထုတ္မလဲ' ဒါဆို ဆရာမရယ္…ကြ်န္ေတာ္ ကြ်န္မတို႔က supermarket မသြားနိုင္ဘူး/အဲ့ဒီ့ႏြားႏို႔ေတြ ၀ယ္မေသာက္နိုင္ဘူး/supermarket ေတြက လက္လွမ္းမီတဲ့ေနရာမွာ မရွိဘူးဆိုေတာ့ အဆီထုတ္ထားတဲ့ ႏြားနို႔ ေသာက္လို႔မရနိုင္ေတာ့ဘူးလား ဆိုတဲ့သူေတြအတြက္ အိမ္မွာပဲ လုပ္လို႔ရမယ့္နည္းေလးကိုပါ တစ္ခါတည္းေျပာျပေပးပါမယ္။ လြယ္လဲလြယ္ပါတယ္။ ႏြားႏို႔အစိမ္းကို က်ိဳပါ။ မလုိင္ေတြ တက္လာတ့ဲအခါ ဇြန္းနဲ႔ အသာေလးဖယ္ထုတ္လိုက္ပါ။ အဲ့လို က်ိဳလိုက္ ဖယ္လိုက္ 2 ခါ 3 ခါေလာက္ လုပ္လိုက္ရင္ အဆီေတြ ေတာ္ေတာ္ေလ်ာ့သြားပါလိမ့္မယ္။ Dr Honey Su Naing M.B.,B.S (Mandalay) M.Sc Nutrition & Dietetics (UK)