သြားေခ်းယိုးဒယားကခိုင္းၾကရေအာင္လား

ဒီတစ္ပတ္သြားေခ်းနဲ႕ပတ္သက္ၿပီးေမးလာၾကသူေတြကေတာ့ အလံုကပန္ဆုေဝ၊ ပန္းဘဲတန္း က ရာဇာထြန္းလင္း၊ သြားဖက္ဆိုင္ရာတကၠသိုလ္တတိယႏွစ္ေက်ာင္းသူ မဒီခင္ႏွင္းႏွင္းနဲ႕ မံုရြာၿမိဳ႕ က ေအးျမျမလြင္တို႕ပဲျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႕ရဲ႕ေမးခြန္းေလးေတြကိုေပါင္းစုေျဖဆိုေပးရင္းက၊ သြား ေခ်းနဲ႕ပတ္သက္တဲ့ သိေကာင္းစရာေလးေတြကိုတင္ဆက္ေပးလိုက္ပါတယ္။

သူတစ္ပါးကို ပါးရိုက္ေတာ့လိုက္မယ္လို႕ခနဲ႕တဲ့အခါမွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ မ်က္ႏွာကိုလက္သီးနဲ႕ထိုး လိုက္မယ္လို႕ က်ီဆယ္လိုက္ရင္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ သြားထဲမွာရွိေနတဲ့သြားေခ်းကို [ သြားေခ်းယိုးဒယားက သြား ေစရမယ္] လို႕တင္စားေျပာဆိုတတ္ၾကပါတယ္တဲ့။ (ဘယ္လိုလုပ္သြားေခ်းက ယိုးဒယားအ က ကတတ္ပါ့မလဲေနာ္)။ တစ္ခုေတာ့ရွိပါတယ္။ သြားတိုက္တဲ့အခါမွာ သြားၾကားထဲကသြားေခ်း ေတြဟာ သြားပြတ္တန္ထိုးရာကို ယိမ္းထိုးလိုက္ပါလႈပ္ရွားရင္းနဲ႕ ကႏြဲ႕ကယ၊ ယိုးဒယားအက က ေနသ လိုမ်ိဳးတင္စားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျဖစ္ႏိုင္ေလာက္ေခ်ရွိပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္သြားေခ်းယိုးဒယား အက ကေစခ်င္တယ္ဆိုရင္ (ပါးရိုက္ရမွာမဟုတ္ဖဲ)။ သြားမွန္မွန္တိုက္ေပးရလိမ့္မယ္လို႕ဆိုလိုက္ ခ်င္ပါတယ္။

သြားေခ်းဘာလို႕ျဖစ္ေပၚလာရတာပါလဲ။
သြားေခ်းဆိုတာ သြားမ်က္ႏွာျပင္နဲ႕သြားၾကားေတြထဲမွာ သဘာဝအေလ်ာက္ ေပၚေပါက္လာ တဲ့ အျဖဴေရာင္ေဖ်ာ႔ေဖ်ာ့ ဒါမွမဟုတ္ ဝါက်င့္က်င့္ ဇီဝအလႊာပါးေလး ( Dental Plaque ) ကို ေခၚ ဆိုတာျဖစ္ပါတယ္။ သြားေခ်းကို ပံုမွန္မဖယ္ထုတ္ဖဲ(သြားမွန္မွန္မတိုက္ပဲ)ထားခဲ့ရင္ သြားပိုးစား ေရာဂါနဲ႕သြားဖံုးေရာဂါေတြျဖစ္လာမွာေသခ်ာေနပါတယ္။ သြားေခ်းလႊာထဲမွာ ဘက္တီးရီးယားပိုး အေျမာက္အမ်ား (စတက္တိုေကာကပ္စ္နဲ႕ အန္းေအရုပ္ဘ္အမ်ိဳးအစားေတြ) ပါရွိေနပါတယ္။ ဒီ ဘက္တီးရီးယားပိုးေတြက၊ ေအာက္စီဂ်င္မရွိပဲ အသက္ရႈမႈျဖစ္ေပၚေနတဲ့အခါမွာ အက္ဆစ္ဓါတ္ ေတြ ထြက္ေပၚလာၿပီး၊ သြားမ်က္ႏွာျပင္ရဲ႕ သြား အလႊာေလးကို ဖ်က္ဆီးပစ္လိုက္တဲ့အတြက္၊ သြားမွာအေပါက္ေတြ ျဖစ္လာေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒါကို သြားပိုး စားတယ္လို႕ေခၚဆိုေနၾကပါတယ္။ သြားေခ်းလြာေတြ အထပ္ထပ္စုပံုလာတဲ့အခါမွာ (တံေတြးကမထိုးေဖါက္ႏိုင္ေတာ့ပဲ) သြားနဲ႕ သြား ဖံုး ထိစပ္တဲ့ေနရာေတြမွာနဲ႕ ၊ သြားၾကားေတြထဲမွာ အဝါရင့္ေရာင္သြားေခ်းဂ်ိဳးေတြတြယ္ ကပ္ေန ရာယူလာတာကို သြားေက်ာက္တည္တယ္လို႕ေခၚဆိုလာၾကျပန္ပါတယ္။ သြားေခ်းလႊာရဲ႕ သက္ တမ္းရင့္လာတာနဲ႔အမွ် ဘက္တီးရီးယားေတြရဲ႕ ဖ်က္ဆီးႏိုင္စြမ္းအားကလည္း ပိုလာပါတယ္။ ဒါ့ ေၾကာင့္ သက္တမ္း ၁၂ နာရီသာရွိတဲ့ သြားေခ်းလႊာထက္စာရင္ ရက္ေပါင္းမ်ားစြာ သက္တမ္းရွိ ေနၿပီးျဖစ္တဲ့ သြားေခ်းေတြက ပိုမိုဒုကၡေပးႏိုင္တယ္လို႕ဆိုၾကပါတယ္။ သြားေခ်းထဲမွာ ဘက္တီးရီး ယားေတြက စြန္႔ထုတ္ပစ္ထားတဲ့အက္ဆစ္ေတြ၊ ေအမီးန္းဓါတ္ေတြ၊ မာကက္ပ္တန္ဆိုတဲ့ ဓါတ္ ေတြပါဝင္ေနလို႕ အာပုတ္ေဆာ္နံေစာ္ေနရတာျဖစ္ပါတယ္။ လူတိုင္းမွာသြားေခ်းရွိႏိုင္ေပမယ့္ လူ တိုင္းသြားေရာဂါမရရွိႏိုင္ပါဘူး။ ေဆးလိပ္ေသာက္သူေတြ၊ ခံတြင္းသန္႔ရွင္းမႈနည္းသူေတြ၊ ကိုယ္ခံ စြမ္းအား ေလ်ာ႔က်ေနတဲ့သူေတြနဲ႕ ဆီးခ်ိဳေရာဂါသည္ေတြမွာ၊ သြားေခ်းေၾကာင့္သြားေရာဂါ ေတြပို မိုျဖစ္ေစတယ္လို႕သိထားၾကပါတယ္။ လူသားေတြ သြားမတိုက္တတ္ခင္တံုးက အသက္ငယ္ငယ္ ရြယ္ရြယ္နဲ႕ သြားေတြကြ်တ္ထြက္ကုန္ေလ့ရွိၾကတယ္ဆိုတာကို မွတ္တမ္းေတြမွာေတြ႕ခဲ့ဖူးပါတယ္ ကြယ္။

သြာေခ်းကိုမေကာ္ပဲ (သြားမတိုက္ပဲ)ထားရင္ဘာေတြျဖစ္လာႏိုင္ပါသလဲ။
အရင္ဆံုး… ခံတြင္းအာပုပ္နံ႕ထြက္လာပါလိမ့္မယ္။ ခုနကေျပာသလိုပဲ သက္တမ္းရင့္သြားေခ်း ေတြေၾကာင့္ သြားပိုးစားေရာဂါ(Caries) ျဖစ္လာေစႏိုင္ပါတယ္။ သြားဖံုးနဲ႕သြားၾကားထဲမွာ ျပည္ဝပ္ ကေလးေတြ တည္လာႏိုင္ပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္ေကာ္ထုတ္လို႕မရေတာ့တဲ့ သြားေခ်းဂ်ိဴးေက်ာက္ (Tar tar)ေတြတည္လာၿပီးသြားဆရာဝန္ဆီမွာ ေက်ာက္ျခစ္ရတာမ်ိဳးေတြ ျပဳလုပ္ရပါေတာ့မယ္။ ဒီ ေက်ာက္ေတြေၾကာင့္သြားဖံုးေတြ ေရာင္ယမ္းလာႏိုင္သလို၊ သြားၾကားထိုးရင္ ေသြးထြက္လာႏိုင္ပါ ေသးတယ္။ သြာဖံုးနာတာနဲ႕ အစာစားရခက္တာေတြကို ခံစားရပါလိမ့္မယ္။ သြားဖံုးေရာင္တာက တဆင့္ သြားျမစ္ဝန္းေတြပါေရာင္ရမ္းတဲ့ (Periodonditis) ေရာဂါရရွိလာၿပီး သြားေတြကြ်တ္ထြက္ ကုန္ရတဲ့အထိျဖစ္သြားရႏိုင္ပါတယ္။

သြားၾကားထိုးတံနဲ႕ သြားေခ်းေကာ္သင့္ပါသလား။
သြားၾကားထိုးတံက သြားၾကားထဲမွာ က်န္ရစ္ခဲ့တဲ့စားျြကင္းစားက်န္ (အစာေဟာင္း) ကိုပဲေကာ္ ထုတ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ သြားမ်က္ႏွာျပင္ေပၚမွာရွိေနတဲ႕ သြားေခ်းဇီဝလႊာကို ေျပာင္စင္သြားေအာင္ ေကာ္ထုတ္မေပးႏိုင္ပါဘူး။ မသန္႔ရွင္းတဲ့ သြားၾကားထိုးတံေတြေၾကာင့္ သြားဖံုးကိုထိုးမိၿပီး ဒဏ္ျဖစ္ ေစႏိုင္ပါေသးတယ္။

သြားေခ်းသန္႔စင္နည္းေတြကို သိခ်င္ပါတယ္။
အေကာင္းဆံုးကေတာ့ အစာစာၿပီးတိုင္း အာလုပ္က်င္းေပးရံုသာမက သြားတိုက္ေပးႏိုင္ရင္ အ ေကာင္းဆံုးပါပဲ။ ခဏခဏ အစာစားေနတတ္တဲ့ လူသားေတြရဲ႕အက်င့္ေၾကာင့္ အစာစားၿပီးတိုင္း သြားတိုက္ရမယ္ဆိုတာဟာ လက္ေတြ႔မွာမျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္အနည္းဆံုးတစ္ေန႔ကို ၂ ႀကိမ္ ေတာ့ သြားတိုက္ေပးသင့္တယ္လို႔ ေျပာဆိုလာၾကပါတယ္။ ဖလိုရိုက္ပါဝင္တဲ့သြားတိုက္ေဆးနဲ႕ သြားတိုက္သင့္ပါတယ္။ သြားမ်က္ႏွာျပင္တစ္ခုလံုး (ေရွ႕မ်က္ႏွာစာပိုင္း၊ အာခံတြင္းပိုင္း၊ အစာဝါး တဲ့ မ်က္ႏွာျပင္ပိုင္း၊ သြားၾကားပိုင္း) အားလံုးကိုပြတ္တိုက္ပစ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အနည္းဆံုးႏွစ္မိ နစ္ေလာက္ အခ်ိန္ယူၿပီး ပြတ္တိုက္ေပးရပါ့မယ္။ နည္းစနစ္မွန္ကန္တဲ့ သြားတိုက္နည္းကို သင္ ယူထားဖို႔လိုပါအပ္တယ္။ ေနာက္ထပ္ သြားေခ်းသန္႔စင္နည္းတစ္ခုကေတာ့ သြားပြတ္ႀကိဳး (Dental Floss) ကိုအသံုးျပဳတာပဲျဖစ္ပါတယ္။ သြားပြတ္ႀကိဳးဆိုတာက ႏိုင္လြန္ ဒါမွမဟုတ္ ပလတ္စတစ္ႀကိဳးေခြထံုး ကေလးကိုေခၚတာပါ။ ပိုးသန္႔စင္ၿပီးသား ဗူးေလးေတြထဲမွာထည့္ထားတဲ့ ၁၀ မီတာ၊ ၅၀ မီတာအ ရွည္ ႀကိဳးေခြေတြကိုဝယ္ယူလို႔ရႏိုင္ပါတယ္။ Floss ႀကိဳးကို ဘယ္ညာ လက္ေခ်ာင္းႏွစ္ဘက္မွာ ရစ္ ပတ္လိုက္ၿပီး သြားမ်က္ႏွာျပင္တေလ်ာက္ပြတ္တိုက္ေပးရပါတယ္။ သြားၾကားထဲကို ႀကိဳးသြင္းထည့္ ၿပီးသြားရင္၊ သြားအရင္းက ေနအဖ်ားအထိဆြဲေပးရပါတယ္။ ႀကိဳး ဆြဲနည္းကိုကြ်မ္းက်င္သြားရင္.. သြားေတြကိုတစ္ေန႕တစ္ခါေတာ့ Floss သံုးၿပီးပြတ္ေပးသင့္ပါ တယ္။ ဒီနည္းက သြားၾကားထိုးတံ ထက္စာရင္ သြားေခ်းေတြကိုပိုမိုေျပာင္စင္ေအာင္ ဖယ္ထုတ္ ေပးႏိုင္ပါတယ္။ လက္ကိုင္ပါတဲ့လႊ သြားလိုလို၊ ေစာင္းႀကိဳးတပ္ထားသလိုျပဳ လုပ္ထားတဲ့ သြား ပြတ္ႀကိဳးမ်ိဳး(Floss Wand)ေတြကိုလည္း သံုးလို႕ရပါတယ္။

သြားေခ်းေလ်ာ့နည္းေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္ေဆာင္သင့္ပါသလဲ။
ခံတြင္းသန္႔ရွင္းေရးဟာအေရးႀကီးဆံုးပါပဲ။ ပံုမွန္သြားတိုက္တာ၊ အာလုပ္က်င္းတာ၊ သြားပြတ္တံနဲ႔ သြားပြတ္ႀကိဳးသံုးတာ၊ အားလံုးပါဝင္ပါတယ္။ သြားေတြခိုင္မာလာေအာင္ ဗီတာမင္ ဘီ၊ စီ၊ ဒီ မဂၢ နီဆီယမ္၊ ဇင့္ စတဲ့ဓါတ္ေတြပါဝင္တဲ့ အစားအစာေတြကို စားေပးရပါ့မယ္။ ႏို႕နဲ႕ဒိန္ခဲေတြ စားေပး ျခင္းျဖင့္ အက္ဆစ္ဓါတ္ေတြကို ဓါတ္ပ်က္ေစႏိုင္ပါတယ္။ အမွ်င္ပါတဲ့ အစာေတြကလည္း တံ ေတြးထြက္တာကို အားေပးတဲ့အတြက္ သြားေခ်းျဖစ္တာကိုေႏွာင့္ေႏွးေစပါတယ္။ သၾကားမပါတဲ့ ပီေကဝါးေနျခင္းဟာ သြားေခ်းျဖစ္မႈကို ေလ်ာ့နည္းေစပါတယ္။ သၾကားမ်ားမ်ားစားရင္ (အခ်ိဳ ရည္ေတြမ်ားမ်ားေသာက္ရင္) ခံတြင္းထဲမွာ အခ်ဥ္ေပါက္လာၿပီး အက္ဆစ္ဓါတ္ပြားလာေစတတ္ ပါတယ္။ ေကာက္ညွင္း၊ အာလူး၊ အမဲသား စတာေတြဟာ သြားထဲမွာညပ္ေနတတ္တဲ့အတြက္ သြားေခ်းျဖစ္တာကို အားေပးပါတယ္။ ေဆးလိပ္ေသာက္တာကို ေရွာင္ၾကဥ္ရပါ့မယ္။ ေျခာက္လ တစ္ခါ သြားဆရာဝန္နဲ႕ျပသၿပီး သြားေခ်းဂ်ိဳးေတြျခစ္ထုတ္တာ၊ သြားေပါလစ္တင္တာ၊ သြားစစ္ ေဆးတာေတြကို လုပ္ေဆာင္သင့္ပါတယ္။ နိဂံုးခ်ဳပ္အေနနဲ႕ ခံတြင္းထဲက သြားေခ်းကို မွန္မွန္ ယိုး ဒယားကခိုင္းျခင္းအားျဖင့္ သြားေရာဂါျဖစ္ပြားမႈကို ကာကြယ္ထားႏိုင္ပါေၾကာင္း ေဆြးေႏြးတင္ျပ လိုက္ရပါတယ္။

ေဒါက္တာျမင့္ဦး (ဂ်ီပီ)