ျခင္ကိုက္ခံရျခင္းရဲ႕ အႏၲရာယ္

ကေလးငယ္ေတြကုိ ျခင္ကုိက္မခံရေအာင္ မိဘေတြအေနနဲ႔ ဂရုျပဳသင့္ပါတယ္။ သာမန္အေနနဲ႔ၾကည့္ရင္ ျခင္ကုိက္ခံရတာဟာ ဘာမွအေရးမႀကီးဘူးလုိ႔ထင္ရေပမယ့္ အဲ့ဒီကုိက္လုိက္တဲ့ျခင္ဟာ ဘတ္တီးရီးယား၊ ဗုိင္းရပ္စ္ပုိးနဲ႔ ကပ္ပါးေကာင္ ကူးစက္ခံထားရတဲ့ ျခင္ဆုိရင္ေတာ့ ကေလးငယ္ဆီမွာပါေရာဂါ ျဖစ္ေစႏုိင္ပါတယ္။

ျခင္ကုိက္ခံရျခင္းမွတစ္ဆင့္ ကူးစက္တဲ့ေရာဂါေတြကေတာ့ ငွက္ဖ်ားေရာဂါ ၊ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ ၊ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါ ၊ Chikunganya ၊ Yellow Fever အစရွိတာေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီထဲမွာမွ အျဖစ္မ်ားတဲ့ ငွက္ဖ်ားေရာဂါနဲ႔ ကေလးမ်ားအတြက္ အင္မတန္အႏၲရာယ္ႀကီးတဲ့ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါေတြအေျကာင္း ေဖာ္ျပခ်င္ပါတယ္။

ငွက္ဖ်ားေရာဂါ
ငွက္ဖ်ားေရာဂါဟာ Plasmodium falciparum, Plasmodium vivax,Plasmodium malariae, Plasmodium ovale, Plasmodium knowlesi စတဲ့ ကပ္ပါးေကာင္အုပ္စု ကူးစက္ခံထားရတဲ့ Anopheles ျခင္ ကုိက္ခံရလုိ႔ ကူးစက္တာျဖစ္ပါတယ္။ ငွက္ဖ်ားေရာဂါဟာ ျခင္ကုိက္ခံရၿပီး ၃လေလာက္အၾကာမွာ ေရာဂါလကၡဏာေပၚလာတတ္ပါတယ္။ အဓိကအားျဖင့္ ငွက္ဖ်ားေရာဂါအျဖစ္မ်ားတဲ့ ေဒသကုိသြားၿပီး ျပန္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ ျဖစ္တတ္ၾကပါတယ္။ ေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့

  • ေခါင္းကိုက္ျခင္း
  • ႏံုးေခြေနျခင္း
  • ႀကြက္သားမ်ားနာက်င္ျခင္း
  • ၀မ္းေလွ်ာျခင္း
  • ေခ်ာင္းဆုိးျခင္း စသည္တုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီေရာဂါလကၡဏာေတြဟာ ပုိမုိျပင္းထန္လာတတ္ပါတယ္။ လူနာဟာ အသား၀ါျခင္း၊ သတိလစ္ၿပီးတက္သြားျခင္းတုိ႔လည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ငွက္ဖ်ားေရာဂါလို႔ သံသယရွိၿပီဆုိတာနဲ႔ ေဆးခန္းအျမန္ျပရပါမယ္။ ေသြးထဲမွာ ငွက္ဖ်ားေရာဂါပုိးရွိမရွိ အျမန္ဆံုးစစ္ေဆးရပါမယ္။ ငွက္ဖ်ားေရာဂါလုိ႔ သိရရင္ေတာ့ ေဆးရံုတက္ကုသရပါမယ္။ ကုသမႈတြကေတာ့ ေရာဂါျပင္းထန္မႈ၊ ေနာက္ဆက္တြဲ အဂၤါေတြကုိ ထိခုိက္မႈရွိမရွိနဲ႔ ဆံုးျဖတ္ၿပီး ဆက္လက္ကုသမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ

ကြၽန္မတုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အင္မတန္ အျဖစ္မ်ားၿပီး ကေလးေတြကုိ အသက္အႏၱရာယ္အမ်ားဆံုးေပးႏုိင္တဲ့ ေရာဂါျဖစ္ပါတယ္။ Dengue viruses (Flaviviruses DENV 1-4 ) ေတြကူးစက္ခံထားရတဲ့ Aedes ျခင္ကိုက္လုိ႔ ကူးစက္ခံရတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ Aedes ျခင္ဟာ ေန႔ဘက္မွာကုိက္တဲ့ ျခင္အမ်ိဳးအစားျဖစ္ပါတယ္။

ျခင္ကုိက္ခံရၿပီး ၃ရက္ကေန ၁၄ရက္အတြင္းမွာ ေရာဂါလကၡဏာ ျပတတ္ပါတယ္။ လကၡဏာေတြကေတာ့

  • ေခါင္းကုိက္ျခင္း
  • မ်က္လံုးေအာင့္ျခင္း
  • ၾကြက္သားနဲ႔ အဆစ္အျမစ္ေတြကုိက္ခဲျခင္း
  • ခႏၲာကုိယ္မွာ အနီစက္ေလးမ်ားထြက္လာျခင္းတုိ႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

စုိးရိမ္ရတဲ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့

  • ဗုိက္ေအာင့္ျခင္း
  • အဆက္မျပတ္အန္ျခင္း (အညုိေရာင္မ်ား အန္သည့္အထဲတြင္ပါလာျခင္း)
  • ႏွာေခါင္းေသြးယုိျခင္း
  • ပါးစပ္၊သြားဖံုးတုိ႔မွ ေသြးယုိျခင္း တုိ႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။

ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါဟာ အထက္ပါေသြးလန္႔တဲ့ လကၡဏာေတြျဖစ္ေနၿပီဆုိရင္ေတာ့ အသက္အႏၲရာယ္ရွိပါတယ္။ ေဆးရံုမွာ စနစ္တက်ေဆးကုသမႈ ခံယူမွျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

*ျခင္ကုိက္မခံရေအာင္

မိဘေတြအေနနဲ႔ မိမိအိမ္နဲ႔ ပတ္၀န္းက်င္မွာရွိတဲ့ ျခင္ေပါက္ဖြားႏုိင္တဲ့ ျခံဳႏြယ္ပိတ္ေပါင္းေတြ ၊ေရ၀ပ္ႏုိင္တဲ့ ေနရာေတြကို ရွင္းလင္းသင့္ပါတယ္။ကေလးကုိေန႔ခင္းေန႔လည္ေတြမွာ ျခင္ေထာင္နဲ႔သိပ္သင့္ပါတယ္။ ၃လတစ္ႀကိမ္ (သုိ႔) ၆လတစ္ႀကိမ္ ျခင္ေဆးဖ်န္းျခင္း လုပ္ႏုိင္ပါတယ္။ အသက္ႏွစ္လႏွင့္အထက္ ကေလးငယ္မ်ားကုိေတာ့ mosquito repellent မ်ားလိမ္းေပးလုိ႔ရပါတယ္။

ကာကြယ္ျခင္းဟာ ကုသျခင္းထက္ပုိေကာင္းတယ္ဆုိတဲ့ အတုိင္းပါပဲ။ မိဘမ်ားဟာ မိမိတို႕ရဲ႕ ကေလးသူငယ္မ်ားကုိ ျခင္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္တဲ့ ေရာဂါေတြ မျဖစ္ရေအာင္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေပးထားတာက ပုိမုိသင့္ေတာ္ပါတယ္။

အားလံုးက်န္းမာေပ်ာ္ရႊင္ၾကပါေစ။

ေမာင္(ေဆး-၁)