“လူငယ္ေတြ အေမးအမ်ားဆံုးေမးခြန္းမ်ား”

ကၽြန္ေတာ္က မ်ိဳးဆက္ပြားက်န္းမာေရးနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး ေဆာင္းပါးေတြ အေရးမ်ားပါတယ္။ ေဟာေျပာပြဲေတြလည္း လုပ္တယ္။ ဒီအခါ ကၽြန္ေတာ့္ကို လူကုိယ္တုိင္ျဖစ္ျဖစ္ မက္ေဆ့ကေနျဖစ္ျဖစ္ လူငယ္ေတြက ေမးခြန္းေတြ မၾကာခဏ လာေမးေလ့ရွိပါတယ္။ အဲဒီထဲက ေတာ္ေတာ္ေလး အေမးမ်ားတဲ့ ေမးခြန္းေလးေတြကို စုျပီးေတာ့မွ ျပန္ေရးထားတာပါ။ တျခားလူငယ္ေတြလည္း သိႏုိင္ေစဖို႕ ရည္ရြယ္ပါတယ္။

၁။ ဆရာ ကၽြန္ေတာ့္ေကာင္မေလးကို အတူေနျပီး ေနာက္ရက္မွာ အေရးေပၚေဆး တုိက္လုိက္တယ္၊ ေဆးတုိက္ျပီး တစ္ပတ္ေလာက္ေနေတာ့ ထပ္ေနျဖစ္တယ္၊ အဲဒါ ေဆးထပ္ေသာက္ဖို႕ လုိသလား။

တကယ္ေတာ့ အေရးေပၚေဆးကတ္ဆုိတာ သူ႕နာမည္အတုိင္းပဲ အေရးေပၚ အေျခအေနမွ သံုးသင့္တာမ်ိဳးပါ။ မရည္ရြယ္ထားဘဲ အကာအကြယ္မဲ့ ဆက္ဆံမိလိုက္ျပီး နာရီ ၁၂၀ အတြင္းမွာ ေသာက္ရပါတယ္။ ဒါဆုိ ကုိယ္၀န္ရႏုိင္ေခ်ကို ၈၇% ေလွ်ာ့ခ်ေပးတယ္။

သေဘာက ဒီေဆးသည္ ဆက္ဆံျပီး ကုိယ္၀န္မရေအာင္သာ တားေပးတာပါ။ ေဆးေသာက္ျပီးသြားမွ တားေပးတာမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ထပ္ေသာက္ဖုိ႕ လိုမွာလားဆိုရင္ တိတိက်က် ေျဖရခက္ပါတယ္။ မေသာက္ဘဲေနျပန္ရင္လည္း အႏၱရာယ္မ်ားလြန္းပါတယ္။ ေသာက္လိုက္ျပန္ရင္လည္း ဒီေဆးမွာ ပါ၀င္တဲ့ ေဟာ္မုန္းပမာဏမ်ားတာမို႕ တခ်ိဳ႕ဆရာ၀န္ေတြကေတာ့ အဲ့လုိ အၾကိမ္အေရအတြက္ မ်ားမ်ားသံုးတာကို မၾကိဳက္ၾကပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ကမာၻ႕က်န္းမာေရးအဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ညႊန္ၾကားခ်က္ေတြအရ အဲ့ဒီလုိေနာက္ထပ္တစ္ၾကိမ္ ထပ္တုိက္တာမ်ိဳး လုပ္လုိ႕ရတယ္ ဆုိထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စိတ္ခ်ခ်င္ရင္ ထပ္တုိက္ပါ။

မျဖစ္မေန မွာခ်င္တာကေတာ့ ဒီေဆးဟာ အေရးေပၚအေျခအေနမွာပဲ သံုးသင့္တာမို႕ ထပ္ကာထပ္ကာ ေသာက္ေနမယ္ဆုိရင္ တစ္ၾကိမ္မဟုတ္တစ္ၾကိမ္မွာ ကိုယ္၀န္ရသြားႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အတူေနျပီးတုိင္း ေသာက္ေနရမယ့္ေဆးမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ ကုိယ္က ပံုမွန္ဆက္ဆံမႈရွိေနမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဒီေဆးအစား ပံုမွန္အသံုးျပဳလုိ႕ရတဲ့ နည္းတစ္ခု (ဥပမာ ကြန္ဒံုးသံုးတာ၊ ရက္ေရွာင္တာ၊ ေန႕စဥ္ေသာက္ေဆးကတ္စားတာတုိ႕လို) ကုိ အသံုးျပဳေစခ်င္ပါတယ္။

၂။ ျပည္႕တန္ဆာနဲ႕ ဆက္ဆံေနတုန္း ကြန္ဒံုးက လိင္တံထိပ္ပုိင္းနားမွာ ေပါက္သြားတယ္၊ ကၽြန္ေတာ္လည္း သတိမထားမိလိုက္ဘူး၊ အဲဒါ ဘာဆက္ျဖစ္ႏုိင္လဲ ဆရာ

အရင္ဆံုး သိသင့္တာက ကြန္ဒံုးသံုးတာ သိပ္ေကာင္းတယ္၊ ဒါေပမယ့္ အေၾကာက္လြန္ျပီး ႏွစ္ထပ္စြပ္လိုက္တာမ်ိဳးဆုိ ရာဘာခ်င္း ပြတ္တုိက္ျပီး ကြန္ဒံုးက ေပါက္လြယ္သြားတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲ့ဒါမ်ိဳး သံုးမိလုိက္လို႕ ေပါက္တာဆုိ ေနာက္ကို သတိထားသင့္တယ္။

ျပည္႕တန္ဆာဆုိတဲ့အတြက္ လိင္ဆက္ဆံဖက္မ်ားမယ္။ ဒီေတာ့ လိင္ကတစ္ဆင့္ ကူးစက္တဲ့ေရာဂါ ရသြားဖို႕ေတာ့ ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ရွိတယ္ေပါ့။ ဒါက ဘယ္လုိမွလည္း မ်က္စိနဲ႕ၾကည္႕ရံုနဲ႕ မသိႏုိင္ဘူးေလ။ ဒါေၾကာင့္ ကုိယ့္မွာ ကာလသားေရာဂါလကၡဏာေတြ ရွိလာသလား သတိထားၾကည္႕သင့္တယ္။ ဆီးပူတာ၊ လိင္တံကေန ျပည္ထြက္တာ၊ အနာေပါက္တာ၊ ေရယုန္၊ ၾကြက္ႏုိ႕၊ ဒါေတြေပါက္လာသလား ၾကည္႕ရမယ္။ ျဖစ္လာရင္ အျမန္ဆုံး ေဆးခန္းသြားျပ။ ဒါေတြက ေစာေစာသာသိမယ္ဆိုရင္ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ အလြယ္တကူ ကုသလို႕ရတယ္။

ေနာက္တစ္ခု အေရးၾကီးတာ၊ ပုိလည္း စိတ္ပူၾကတာက HIV ပိုး။ သူကေတာ့ ေရာဂါလကၡဏာ ခ်က္ခ်င္းမျပတတ္ဘူး။ ႏွစ္ေတြၾကာလာမွ ခုခံအားက တျဖည္းျဖည္းနဲ႕ က်လာျပီး လကၡဏာစျပတာ။ ဒီၾကားထဲ သိဖုိ႕ကေတာ့ ေသြးစစ္ၾကည္႕မွပဲ သိမယ္။ အဲလိုေသြးထဲမွာ ေပၚဖုိ႕ကလည္း အနည္းဆံုး ၃ လေနမွ ေသခ်ာမယ္။ အေစာပုိင္းမွာ သြားစစ္လုိက္ရင္ ပိုးမရွိဘူးဆုိတဲ့ အေျဖပဲထြက္မွာ။ ဒါၾကီးကို စိတ္ခ်ျပီး ငါ့မွာ ပိုးမရွိဘူး ထင္သြားရင္ ျပႆနာၾကီးတယ္။ ဘာလို႕ဆုိေတာ့ ေသြးလိုရင္ သူ လွဴေတာ့မယ္၊ ရည္းစားရွိရင္ ရည္းစားနဲ႕ေနျဖစ္မယ္၊ အိမ္ေထာင္ရွိရင္ အိမ္ေထာင္နဲ႕ေနျဖစ္မယ္၊ သူ႕ဆီကတစ္ဆင့္ အဲဒီအိမ္ေထာင္ဖက္ဆီ ကူးမယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၃ လေနမွ ေသြးစစ္ၾကည္႕၊ အဲဒီမတုိင္ခင္ကိုေတာ့ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံမႈ လံုး၀မလုုပ္ဖုိ႕၊ ေသြးမလွဴဖို႕ ဆုိတဲ့ တာ၀န္ယူမႈေတြေတာ့ လုပ္ရလိမ့္မယ္။

HIV ပုိးကေတာ့ ကုရာနတၳိ ေဆးမရွိ ဆိုတဲ့အတုိင္း အရွင္းေပ်ာက္ေအာင္ေတာ့ ကုလို႕မရေသးပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေဆးသာပံုမွန္ေသာက္သြားမယ္ဆိုရင္ လူ႕သက္တမ္းေစ့ေနလို႕ ရေနပါျပီ။ ဒါေၾကာင့္ ျဖစ္လာမယ့္ကိစၥေတြကုိ တအားၾကီး တုန္လႈပ္ေနတာမ်ိဳး မျဖစ္ဘဲ တည္တည္ျငိမ္ျငိမ္နဲ႕ ရင္ဆုိင္ေျဖရွင္းႏုိင္ဖုိ႕ လုိပါတယ္။

၃။ ရာသီလာျပီး ၇ ရက္အတြင္း အတူေနရင္ ကိုယ္၀န္မရႏုိင္ဘူးဆိုတာ ဟုတ္လား ဆရာ

ဒါကုိမေျဖခင္ အရင္ဆံုး ဘာေၾကာင့္ရာသီလာတယ္၊ ကုိယ္၀န္ရတယ္ဆုိတာကို ေျပာျပခ်င္တယ္။ မိန္းကေလးတစ္ေယာက္ အပ်ိဳျဖစ္ျပီဆုိတာနဲ႕ သူ႕ရဲ႕ ခႏၶာကုိယ္ထဲမွာ တစ္လကိုတစ္ခါ မမ်ိဳးဥေလး ေၾကြတယ္။ အဲဒီမ်ိဳးဥေလးက အဖုိသုက္ပုိးနဲ႕ ေပါင္းစပ္မိရင္ ကုိယ္၀န္ရသြားမယ္။ မေပါင္းစပ္မိဘူးဆို ေၾကပ်က္ျပီး အျပင္ကုိ ေသြးအျဖစ္နဲ႕ ဆင္းလာမယ္။ ဒါကို ရာသီလာတယ္ေခၚတာေပါ့။

ဒါေၾကာင့္ ကုိယ္၀န္မရခ်င္ဘူးဆိုရင္ အဲဒီမမ်ိဳးဥေၾကြတဲ့ရက္မွာ အတူမေနမိဖို႕ လိုတယ္။ ဒါကို ရက္ေရွာင္တယ္လို႕ ေျပာၾကတာ။ ဒါျဖင့္ ဘယ္ရက္မွာ အဲဒီမမ်ိဳးဥက ေၾကြတာလဲဆိုေတာ့ သိႏုိင္တဲ့နည္းေတြ ရွိတယ္။ ရာသီစက္၀န္းေပၚ အေျခခံ တြက္ခ်က္လို႕ရတယ္၊ ခႏၶာကုိယ္အပူခ်ိန္ကုိ တုိင္းတာလည္းရွိတယ္၊ သားအိမ္ေခါင္းခၽြဲ အက်ဲအျပစ္ကုိ လက္နဲ႕စမ္းၾကည္႕ျပီး ခန္႕မွန္းတာလည္း ရွိတယ္။ နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေပါ့။ တစ္နည္းခ်င္းစီမွာလည္း ေဆာင္ရန္ေရွာင္ရန္ ရွိတယ္။ အမ်ားဆံုးသံုးၾကတဲ့ ရာသီစက္၀န္းေပၚ အေျခခံတြက္ခ်က္တာမွာေတာ့ ရာသီစေပၚျပီး ၇ ရက္နဲ႕၊ ရာသီမလာခင္ ၇ ရက္မွာ အတူေနရင္ ကုိယ္၀န္ရဖို႕ အင္မတန္ျဖစ္ႏုိင္ေခ်နည္းတယ္လုိ႕ ဆုိပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ သတိထားရမွာက အဲ့ဒီလုိရက္ေရွာင္ျပီး အတူေနေတာ့မယ္ဆုိရင္ မိန္းကေလးက ဓမၼတာလစဥ္ေပၚေနတဲ့သူ ျဖစ္ဖုိ႕လိုတယ္။ တစ္လတည္း ႏွစ္ၾကိမ္ေပၚတာ၊ သံုး ေလးလေနမွ တစ္ခါေပၚတာမ်ိဳးဆို မရဘူး။ မိန္းကေလးက ေရာဂါတခုခုျဖစ္ေနမယ္၊ ေဆးတခုခုေသာက္ေနရမယ္၊ ဒီအတြက္ ဓမၼတာက မမွန္ဘူးဆိုရင္လည္း ဒီနည္းကို သံုးလုိ႕မရဘူး။ ေနာက္ျပီး ရာသီေပၚျပီး ၇ ရက္မဟုတ္ဘူး၊ စေပၚတဲ့ရက္ကေနမွ ၇ ရက္။ ဒါေလးေတြေတာ့ သတိထားရမယ္။ အဲဒီအတုိင္း စနစ္တက် မွန္မွန္ကန္ကန္သံုးမယ္ဆုိရင္ေတာင္ ကုိယ္၀န္ရႏုိင္ေခ်က တျခားေသာက္ေဆး၊ ထုိးေဆးေတြနဲ႕ယွဥ္ရင္ မ်ားပါေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အိမ္ေထာင္မက်ေသးတဲ့သူေတြအေနနဲ႕ ဒီလိုေသာက္ေဆး၊ ထိုးေဆးေတြ သံုးဖို႕ခက္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဒီလိုရက္တြက္ျပီးမွ အတူေနတာကလည္း သံုးလို႕ရတဲ့နည္းလမ္းတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ အတူေနျပီးတုိင္း အေရးေပၚေဆး ေသာက္ေနတာထက္စာရင္ေတာ့ အမ်ားၾကီးစိတ္ခ်ရပါတယ္။

ေရးသားသူ – ေဒါက္တာ ျဖိဳးသီဟ