Risk factors for gastric cancer

September 10th, 2018|Categories: All Articles, ကင္ဆာ, အေထြေထြေရာဂါမ်ား|

အစာအိမ္ကင္ဆာျဖစ္ေစႏိုင္ေသာအေၾကာင္းအရာမ်ား အစာအိမ္ကင္ဆာေရာဂါသည္ အျဖစ္မ်ားေသာကင္ဆာေရာဂါတစ္မ်ိုးျဖစ္သည္။ တစ္ကမၻာလုံးအေနျဖင့္ျကည့္လ်ွင္ ကင္ဆာေရာဂာမ်ားထဲတြင္ ပဥၥမေျမာက္အျဖစ္အမ်ားဆုံးျဖစ္ျပီး ကင္ဆာေရာဂါျဖင့္ေသဆုံးမွုတြင္ တတိယေနရာတြင္ရွိသည္။ အစာအိမ္ကင္ဆာသည္ မ်ိုးရိုးလိုက္တတ္သလို အျခားေသာအေျကာင္းအရာမ်ားေျကာင့္လည္း ျဖစ္နိုင္ပါသည္။ ၿဖစ္ေစနိုင္ေသာအေျကာင္းအရာမ်ားမွာေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္။ - ငယ္ရြယ္ခ်ိန္တြင္ျဖစ္ခဲ၍ အသက္၅၀ေက်ာ္တြင္အျဖစ္မ်ားသည္။ - ေယာက်ာ္းမ်ားတြင္ပိုအျဖစ္မ်ားသည္။ - ေက်ာက္မီးေသြးတြင္း၊သတၱဳႏွင့္ ရာဘာစက္႐ုံအလုပ္သမားမ်ားတြင္လည္းျဖစ္ႏိုင္သည္ -ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း - အစာအိမ္ခဲြစိတ္မွုခံယူဖူးျခင္း - 'A'ေသြးပိုင္႐ွင္မ်ားတြင္ပိုအျဖစ္မ်ားသည္ - ငါးဆားနယ္၊အသားဆားနယ္စေသာ ငန္ေသာအစားအစာမ်ား၊ က်ပ္တိုက္ထားေသာအစားအစာမ်ား၊ ဆားရည္စိမ္အသီးအရြက္မ်ား စားသုံးျခင္း - ဓာတ္ေရာင္ျခည္ထိေတြ႔မႈရိွျခင္း - (pernicious anaemia) ဟုေခၚေသာ ေသြးအားနည္းေရာဂါေၾကာင့္လည္းျဖစ္ႏိုင္သည္။ ထိုေရာဂါသည္ ဗီတာမင္ B12 ခ်ိဳ႕တ့ဲမႈေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ Vit B12 ခ်ိဳ႕တ့ဲမႈျဖစ္ေစႏိုင္ေသာအေၾကာင္းအရာမ်ားမွာ (၁)မိမိကိုယ္ခံအားစနစ္မွ ကိုယ္ပိုင္ဆဲလ္မ်ားအားျပန္တိုက္ျခင္းေျကာင့္ျဖစ္ေသာ ေရာဂာ( autoimmune disease)

Risk factors for gastric cancer

July 24th, 2018|Categories: All Articles, ကင္ဆာ, အေထြေထြေရာဂါမ်ား|

အစာအိမ္ကင္ဆာျဖစ္ေစႏိုင္ေသာအေၾကာင္းအရာမ်ား အစာအိမ္ကင္ဆာေရာဂါသည္ အျဖစ္မ်ားေသာကင္ဆာေရာဂါတစ္မ်ိုးျဖစ္သည္။ တစ္ကမၻာလုံးအေနျဖင့္ျကည့္လ်ွင္ ကင္ဆာေရာဂာမ်ားထဲတြင္ ပဥၥမေျမာက္အျဖစ္အမ်ားဆုံးျဖစ္ျပီး ကင္ဆာေရာဂါျဖင့္ေသဆုံးမွုတြင္ တတိယေနရာတြင္ရွိသည္။ အစာအိမ္ကင္ဆာသည္ မ်ိုးရိုးလိုက္တတ္သလို အျခားေသာအေျကာင္းအရာမ်ားေျကာင့္လည္း ျဖစ္နိုင္ပါသည္။ ၿဖစ္ေစနိုင္ေသာအေျကာင္းအရာမ်ားမွာေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္။ - ငယ္ရြယ္ခ်ိန္တြင္ျဖစ္ခဲ၍ အသက္၅၀ေက်ာ္တြင္အျဖစ္မ်ားသည္။ - ေယာက်ာ္းမ်ားတြင္ပိုအျဖစ္မ်ားသည္။ - ေက်ာက္မီးေသြးတြင္း၊သတၱဳႏွင့္ ရာဘာစက္႐ုံအလုပ္သမားမ်ားတြင္လည္းျဖစ္ႏိုင္သည္-ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း - အစာအိမ္ခဲြစိတ္မွုခံယူဖူးျခင္း - 'A'ေသြးပိုင္႐ွင္မ်ားတြင္ပိုအျဖစ္မ်ားသည္ - ငါးဆားနယ္၊အသားဆားနယ္စေသာ ငန္ေသာအစားအစာမ်ား၊ က်ပ္တိုက္ထားေသာအစားအစာမ်ား၊ ဆားရည္စိမ္အသီးအရြက္မ်ား စားသုံးျခင္း - ဓာတ္ေရာင္ျခည္ထိေတြ႔မႈရိွျခင္း - (pernicious anaemia) ဟုေခၚေသာ ေသြးအားနည္းေရာဂါေၾကာင့္လည္းျဖစ္ႏိုင္သည္။ ထိုေရာဂါသည္ ဗီတာမင္ B12 ခ်ိဳ႕တ့ဲမႈေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ Vit B12 ခ်ိဳ႕တ့ဲမႈျဖစ္ေစႏိုင္ေသာအေၾကာင္းအရာမ်ားမွာ (၁)မိမိကိုယ္ခံအားစနစ္မွ ကိုယ္ပိုင္ဆဲလ္မ်ားအားျပန္တိုက္ျခင္းေျကာင့္ျဖစ္ေသာ ေရာဂာ( autoimmune disease) ၊(၂)

Cancer and Genetics

June 22nd, 2018|Categories: All Articles, ကင္ဆာ, အေထြေထြေရာဂါမ်ား|

ကင္ဆာေရာဂါ ႏွင့္ မ်ဳိး႐ိုးလိုက္ျခင္း မ်ဳိး႐ိုးလိုက္တဲ့ေရာဂါဆိုတာနဲ႔ အမ်ားစုက ဆီးခ်ဳိေရာဂါ၊ ေသြးတိုးေရာဂါေတြကို အရင္ျမင္တတ္ပါတယ္။ ကင္ဆာေရာဂါအခ်ဳိ႕ကလည္း မ်ဳိး႐ိုးလိုက္တတ္ပါတယ္။ ေရာဂါမ်ဳိး႐ိုးရိွတာ တစ္ခုတည္းနဲ႔ ကင္ဆာမျဖစ္ႏိုင္ေပမယ့္ အမ်ဳိး(သို႔) မိသားစုမွာ ျဖစ္ဖူးရင္ အျခားမိသားစုဝင္ေတြပါ ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားတဲ့ ကင္ဆာေတြရိွပါတယ္။ ကင္ဆာျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းအရာမ်ားစြာထဲကမွ မ်ဳိး႐ိုးလိုက္တာလည္း တစ္ခုအပါအဝင္ဆိုတာ သတိျပဳရမွာပါ။ ကင္ဆာေရာဂါတိုင္းကေတာ့ မ်ဳိး႐ိုးမလိုက္ တတ္ပါဘူး။ မ်ဳိး႐ိုးလိုက္တဲ့ကင္ဆာျဖစ္ေနရင္ေတာင္ တျခား risk factorေတြနဲ႔ ေပါင္းၿပီးမွ ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ မ်ဳိး႐ိုးလိုက္တယ္လို႔ အေျပာမ်ားတာကေတာ့ ရင္သားကင္ဆာ၊ သားဥအိမ္ကင္ဆာ၊ အူမႀကီးကင္ဆာ၊ ဆီးႀကိတ္ကင္ဆာတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ရင္သားကင္ဆာေရာဂါခံစားရသူ အေယာက္ 100မွာ 5ေယာက္ကေန 10 ေယာက္အထိဟာ မ်ဴိ႐ိုးလိုက္တာေၾကာင့္ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ BRCA1နဲ႔ BRCA2 ဆိုတဲ့ မ်ဳိးဗီဇ(gene)

Breast Cancer and Hormonal Treatments

June 15th, 2018|Categories: All Articles, ကင္ဆာ, အေထြေထြေရာဂါမ်ား|

ရင္သားကင္ဆာ ေဟာ္မုန္းေဆးမ်ားအသံုးျပဳကုသျခင္း ဆရာရွင့္။ ကၽြန္မအမည္ ေဒၚေ၀ေ၀ပါ။ လြန္ခဲ့တဲ့သံုးႏွစ္က ရင္သားကင္ဆာေရာဂါကုသခံရ ၿပီး လက္ရွိ Tamoxifen ေခၚတဲ့ ေဟာ္မုန္းေဆးကို ငါးႏွစ္ေသာက္ေနရပါတယ္ဆရာ။ အခုဆို အဲဒီေဆးေသာက္ေနတာ ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္လာၿပီေပါ့။ ကၽြန္မရဲ႕မိတ္ေဆြအမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ လည္း လြန္ခဲ့တဲ့ငါးလေလာက္က ရင္သားကင္ဆာျဖစ္လို႔ ခြဲစိတ္ျဖတ္ေတာက္ၿပီး ကင္ဆာေဆး သြင္းခဲ့ရပါတယ္။ သူ႔ကိုေပးတဲ့ေဟာ္မုန္းေဆးက်ေတာ့ Tamoxifen မဟုတ္ေတာ့ဘူးဆရာ။ Letrozole အမည္ရတဲ့ ေဟာ္မုန္းေဆးတစ္မ်ိဳးျဖစ္ေနပါတယ္။ ကၽြန္မသိခ်င္တာက အဲ့ဒီေဆး ကပိုေကာင္းလာဆရာ။ ေျပာင္းေသာက္ဖို႔လိုအပ္ပါသလား။ ေသာက္မယ္ဆိုရင္လည္း ဘယ္ ေလာက္ၾကာၾကာေသာက္ရမလဲ ရွင္းျပေပးေစခ်င္ပါတယ္ရွင့္။ ေျဖ။ အရင္ဆံုး ေဟာ္မုန္းေဆးမ်ားကို ဘာအေၾကာင္းနဲ႔ ကင္ဆာေရာဂါမ်ားမွာ သံုးေနာၾက သလဲဆိုတာ ရွင္းျပခ်င္းပါတယ္။ အမ်ားသိတဲ့အတိုင္း ေဟာ္မုန္းဆိုတဲ့ ခႏာကိုယ္ထဲမွာရွိတဲ့ဂ လင္းေတြက သဘာ၀အတိုင္းထြက္ေနၾကတာေပါ့။ ထုတ္လႊတ္ေပးလိုက္တဲ့ဂလင္းေတြဆီက

Brain cancer

June 14th, 2018|Categories: All Articles, ကင္ဆာ, အေထြေထြေရာဂါမ်ား|

ဦးေႏွာက္အက်ိတ္၊ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာ ဒီတစ္ခါမွာေတာ့ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာအေၾကာင္းေရးသားေဖာ္ျပေပးခ်င္ပါတယ္။ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာအေၾကာင္းေျပာမယ္ဆိုရင္ ဦးေႏွာက္ထဲက အက်ိတ္ေတြအေၾကာင္းကို အရင္ေျပာရပါတယ္။ ဦးေႏွာက္အက်ိတ္ဆိုတာဟာ ဦးေႏွာက္ထဲကဆဲလ္ေတြ ပံုမမွန္ဘဲႀကီးထြားရာကေန ျဖစ္လာတဲ့ အစိုင္အခဲပါ။ ဦးေႏွာက္အက်ိတ္မွာ ကင္ဆာမဟုတ္တဲ့႐ိုး႐ိုးအက်ိတ္ (Benign tumour) နဲ႔ ကင္ဆာျဖစ္မယ့္အက်ိတ္ (Cancerous/malignant) ဆိုၿပီး ရွိပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ဦးေႏွာက္အတြင္းမွာပဲ စၿပီးျဖစ္ေပၚတဲ့အက်ိတ္ကို Primary Brain Tumour လို႔ေခၚၿပီး တျခားေနရာမွာကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ပြားတာကေန ပ်ံ႕ႏွံ႕ၿပီးဦးေႏွာက္ထဲေရာက္လာတဲ့ အက်ိတ္ကင္ဆာကိုေတာ့ Secondary or Metastatic Brain Tumour လို႔ေခၚပါတယ္။ ဘယ္လိုလူေတြမွာပိုျဖစ္ႏိုင္သလဲ? Primary Brain Tumour ရွိတဲ့လူေတြကို ဘာေၾကာင့္ျဖစ္ရသလဲဆိုတဲ့အေၾကာင္းအရင္းစမ္းစစ္ရာမွာ အေျဖအတိအက်မရပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဆရာဝန္ေတြကေတာ့ ဘယ္လိုအေၾကာင္းအခ်က္ေတြဟာ ဦးေႏွာက္အက်ိတ္/ဦးေႏွာက္ကင္ဆာ ျဖစ္ေစတဲ့ႏႈန္းကို မ်ားႏိုင္သလဲဆိုတာကို

Breast Lump

May 23rd, 2018|Categories: All Articles, ကင္ဆာ, အေထြေထြေရာဂါမ်ား|

ရင္ဘက္ေပၚက အလံုးကေလး " ဟာ ရင္ဘက္ကိုစမ္းၾကည့္လိုက္တာ အလံုးေလးတစ္လံုးေတြ႕တယ္" ဒီကိစၥဟာအမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ေတာ့ ထိတ္လန္႔စရာတစ္ခုပါ။ ရင္သားအက်ိတ္ဆိုတာ ရိုးရိုးအက်ိတ္လည္းရွိသလို ဆန္းဆန္းျပားျပားကင္ဆာအက်ိတ္လည္း ျဖစ္ေနႏိုင္တာကိုး။ ဒါဆို ရိုးရိုးလား ဆန္းဆန္းလား ခြဲျခားဖို႔ဆို ျဖစ္ေလ့ရွိတဲ့ ရိုးရိုးရင္သားအက်ိတ္ေလးအေၾကာင္း သိထားဖို႔လိုမယ္ေနာ္။ စမ္းမိလိုက္တဲ့ အလံုးေလးဟာ အရြယ္အစားအားျဖင့္ သိပ္မႀကီးဘူး။ ကိုင္ၾကည့္လိုက္ရင္ သစ္သားကိုကိုင္သလို မာမေနဘူး။ ေရာ္ဘာလံုးေလးလို အိအိေလးျဖစ္ေနမယ္။ ေခ်ာေခ်ာ လံုးလံုးေလးျဖစ္ေနမယ္။ ဟိုဘက္ဒီဘက္ လက္ညိႇုးလက္မနဲ႔ ကိုင္လႈပ္ၾကည့္ရင္ လြယ္လြယ္ကူကူ လႈပ္လို႔ရေနမယ္။ ( ဒီလို အက်ိတ္ေလးေတြဟာ အရမ္းကို ေရြ႕လြန္းလို႔ Breast Mouse" ရင္သား ႂကြက္ကေလး" လို႔ေတာင္ တင္စားေခၚၾကပါတယ္) အလံုးရွိတဲ့ ဘက္ ဒါမွမဟုတ္ အျခားတစ္ဘက္ရဲ႕ ဂ်ိဳင္းၾကားေနရာမွာ