အရက္နဲ႕ကင္ဆာ

ဆရာရွင့္။ ကၽြန္မဟာ အသက္(၆၀) ေက်ာ္အရြယ္ မိခင္တစ္ဦးပါ။ သည္ဘက္ေခတ္မွာ ေဆးလိပ္နဲ႕ ပတ္သက္လာရင္ က်န္းမာေရးအတြက္ မေကာင္းေၾကာင္း၊ ေဆးလိပ္ျဖတ္ဖုိ႕ လို႕ေၾကာင္း၊ ေဆးလိပ္ေၾကာင့္ ကင္ဆာအမ်ားအႀကီးျဖစ္ေစႏုိင္ေၾကာင္း ေရးသားေနၾကတာ ေတြ႕ေနရေပမယ့္ အရက္နဲ႕ပတ္သက္လာရင္ေတာ့ သိပ္ေရးၾကတာ မေတြ႕ရပါဘူးဆရာ။ အရက္ကုိ နည္းနည္းေသာက္ရင္ေကာင္းတယ္လုိ႕ေတာင္ ဆရာတုိ႕ေရးေရးေနတဲ့စာေတြမွာ ေတြ႕ေနရပါတယ္။ အရက္ဟာ ကင္ဆာေရာဂါေတြ ျဖစ္ေစႏုိင္လားဆရာ။ နည္းနည္းေသာက္ ရင္ေကာင္းတယ္ဆုိေပမယ့္ အဲသည္နည္းနည္းနဲ႕ေသာက္ေနလုိက္ၾကတာဟာျဖင့္ တစ္ႏုိင္ငံ လုံး အရက္၊ ဘီယာဆုိင္ေတြေရွာင္မရျဖစ္ေနတာမုိ႕ တျခားေရာဂါေတြအသာထား။ ကင္ဆာနဲ႕ ပတ္သက္တာေလးေတြကုိပဲ လူငယ္၊ လူႀကီးေတြ ခ်င့္ခ်ိန္ႏုိင္ၾကဖို႕ ေဖာ္ျပေပးေစခ်င္ပါတယ္ ရွင့္။

ေျဖ။   အမွန္ေတာ့ အရက္ဟာ ကင္ဆာျဖစ္ေစေသာ ဓာတ္တစ္မ်ဳိးျဖစ္ေစတယ္လုိ႕ အျပည္ ျပည္ဆုိင္ရာ ကင္ဆာသုေတသနအဖြဲ႕ႀကီး( IARC) က (၁၉၈၈)ခုႏွစ္ကတည္းက တရား၀င္ ထုတ္ျပန္ၿပီးသားျဖစ္ပါတယ္။ အရက္ဟာ အစာေရၿမိဳျပြန္ကင္ဆာကုိ ျဖစ္ေစတယ္ဆုိတာ တိတိ က်က်သိရွိထားၿပီးသားပါ။ တျခားေသာ အရက္နဲ႕ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့ ကင္ဆာေတြလည္း အမ်ား ႀကီးပါ။ အေနာက္ႏုိ္င္ငံမ်ားမွာ အမ်ုိးသမီးေတြ အရက္ေသာက္သုံးမႈမ်ားျခင္းဟာ ရင္သားကင္ ဆာျဖစ္ပြားမႈတက္လာတာနဲ႕ တုိက္႐ိုက္ဆက္ႏြယ္မႈရွိေနတယ္ဆုိတာလည္း ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ သိလာၾကပါၿပီ။

အရက္ကုိ သင့္တင္႐ုံေလာက္ ေသာက္လုိ႕ရတယ္လုိ႕ ဆရာ၀န္ေတြက ေျပာတယ္ဆုိ တာမွာ ႏွလုံးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါအတြက္သာ ျဖစ္တယ္လုိ႕ အၿမဲတမ္း ထည့္ေျပာေလ့ ရွိ ပါတယ္။ အရက္ကုိ အလြနအကြ်ံေသာက္သူမ်ားအတြက္ကေတာ့ ႏွလုံးပ်က္စီးျခင္း၊ ေလျဖတ္ ျခင္း၊ ႏွလုံးခုန္မမွန္ျခင္းစတဲ့ ျပႆာနာေတြ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ကင္ဆာေရာဂါနဲ႕ ပတ္သက္ရင္ ေတာ့ အရက္ေသာက္သုံးမႈႏႈန္းမ်ားသလုိ မေကာင္းႏုိင္ပါ။ အရက္ကုိနည္းနည္းေလးေသာက္ ရင္ေရာ ကင္ဆာေရာဂါမ်ားအတြက္ ေကာင္းသလားလို႕ေမးရင္ လုံး၀ မေကာင္းဘူးလုိ႕ ခိုင္ ခုိင္မာမာ ေျပာႏုိင္ပါတယ္။ အရက္ကုိ ေပါ့ေပါ့ပါးပါးေလးေသာက္သူမ်ားက အာခံတြင္း ကင္ဆာ၊ အစာေရၿမိျပြန္ကင္ဆာနဲ႕ ရင္သားကင္ဆာေတြ ပုိျဖစ္တယ္လုိ႕ သုေတသနမ်ားအရ သိရပါသည္။

အရက္ထဲမွာ ကင္ဆာျဖစ္ေစႏုိင္တဲ့ ျဒပ္ေပါင္းအနည္းဆုံး (၁၅)မ်ဳိးပါပါတယ္။ အဲသည္ ထဲမွာ အီသေနာဓာတ္က အဆုိးဆုံးပါ။ အရက္ကုိ ေသာက္လုိက္တာနဲ႔ ပထမဆုံး Acetaldehyde ဆုိတဲ့ ဓာတ္တစ္မ်ဳိးကုိ ရပါတယ္။ အဲသည္ဓာတ္ဟာ အာခံတြင္း၊ လည္ပင္း အတြင္းပို္္င္း၊ အစာေရၿမိဳျပြန္ေနရာေတြကုိ တုိက္႐ုိက္ကင္ဆာ ျဖစ္ေစႏုိ္င္ပါတယ္။ ကင္ဆာ ျဖစ္ႏို္င္ေျခကေတာ့ လူတစ္ေယာက္နဲ႕တစ္ေယာက္ မတူပါဘူး။ အရက္ကုိ နည္းနည္းေလး ေသာက္လုိက္႐ုံနဲ႕ တုိက္႐ိုက္ထိေတြ႕ရတဲ့ ကလာပ္စည္းေတြဟာ ပုံစံေတြပ်က္ယြင္းသြား ေစႏုိင္တယ္။

အရက္ဟာ အီစ႐ုိဂ်င္ေခၚတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေဟာ္မုန္းကုိ တတ္ေစႏုိင္တယ္။ အမ်ဳိးသမီး ေဟာ္မုန္ဟာ ႏုိ႕ျပြန္လမ္းေၾကာင္းတေလွ်ာက္က ကလာပ္စည္းေတြကို ပြားမ်ားေစၿပီး ကင္ဆာ ျဖစ္ေစႏုိင္တယ္။ အရက္က ကင္ဆာျဖစ္ေစတယ္ ဆုိတဲ့ေနရာမွာ သူနဲ႕ တုိက္႐ိုက္ထိေတြ႕တဲ့ ေနရာေတြကုိ ပုိျဖစ္ေစတာပါ။ အူမႀကီးနဲ႕ အသည္းကင္ဆာမ်ားဟာလည္း အရက္ေသာက္သုံး မႈနဲ႕ တုိက္႐ိုက္ပတ္သက္ေနျပန္ပါတယ္။ ၀ိုင္၊၀ီစကီ၊ ဘီယာ ဘာကုိပဲေသာက္ေသာက္ မေကာင္းက်ဳိးကေတာ့ အတူတူပါပဲ။ တစ္ခုပဲ၊ အစာေရၿမိဳျပြန္ကင္ဆာမွာေတာ့ အရက္ပုိ ျပင္းရင္ ျပင္းထန္သလုိ ကင္ဆာျမန္ျမန္ျဖစ္ေစတယ္လုိ႕ ဆုိၾကတယ္။

ကင္ဆာျဖစ္ေစတဲ့ အႏၱရာယ္ေတြထဲမွာ အရက္ထက္ပုိၿပီး အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္ေတြရွိ ပါတယ္။ ဥပမာ – ေဆးလိပ္၊ အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီပုိး၊ စီပုိး စသျဖင့္ေပါ့၊ ကင္ဆာေၾကာင့္ လူနာတစ္ဦးကြယ္လြန္ရၿပီဆိုရင္ အဲသည္လူနာရဲ႕ ေဆးလိပ္ေသာက္ႏုိင္ေျခႏႈန္းက ၉၀% ျဖစ္ ပါတယ္။ အရက္ေသာက္ႏုိင္ေျခႏႈန္းကေတာ့ ၅% မွ ၄၀% အထိ ရွိေနႏိုင္ပါတယ္။ ကင္ဆာ ေရာဂါမ်ားရဲ႕ ၆၀% ဟာ ေနာက္ခံအေၾကာင္းရင္ကိ မသိရွိရေသးပါ။ ဒါေၾကာင့္ အရက္ကုိ လ လုံး၀မေသာက္ပဲေနတာဟာ အေကာင္းဆုံးလုိ႕ ဆိုႏုိင္ပါတယ္။ ေသခ်ာတစ္ခုကေတာ့ ကင္ဆာေရာရွိေနသူေတြ အရက္ေသာက္ရင္ေတာ့ ျမန္ျမန္ေသေစတယ္ဆုိတဲ့ အခ်က္ပါ။

(၂၁) ရာစုမွာ အရက္ေသာက္တဲ့ကိစၥကုိ Responsible Drinking လုိ႕ သုံးစြဲၾကပါတယ္။ အရက္ဆုိတာ ဘယ္ေလာက္ေသာက္ေသာက္ မေကာင္းဘူး။ ကုိယ့္တာ၀န္ကုိယ္ယူ၊ ကိုယ္ျဖစ္ ကိုယ္ခံဆုိတဲ့ သေဘာပါပဲ။ အရက္ေရာ၊ ေဆးလိပ္ပါ လုံး၀ေရွာင္ၾကဥ္မယ္ဆုိရင္ အာခံတြင္း ကင္ဆာျဖစ္ႏုိင္ေျခ ၉၀% အထိ က်ဆင္းသြားႏုိင္ပါတယ္။ အမွန္ေတာ့ အရက္ဟာ ကင္ဆာေရာဂါတစ္ခုထဲမွာမွ မဟုတ္ဘဲ တကိုယ္လုံးမွာ ျပႆနာေတြျဖစ္ေစတယ္ဆုိ တာလည္း မေမ့ၾကဖုိ႕လုိပါတယ္။

ျပည္သူ႕က်န္းမာေရးပညာရွင္ေတြကေတာ့ အရက္ကုိထိန္းခ်ဳပ္ဖို႕က လူတစ္ေယာက္ ခ်င္းစီ အရက္ဘယ္ေလာက္အမ်ားဆုံး ေသာက္ႏုိင္သလဲဆုိတာထက္ လူဘယ္ေလာက္ မ်ားမ်ား အရက္ေသာက္ေနၾကသလဲဆုိတဲ့ အခ်က္က အေရးႀကီးပါတယ္လုိ႕ သုံးသပ္ၾကတယ္။ သေဘာကေတာ့ ေသာက္ေနတဲ့အရက္ပမာဏ အေရးမႀကီးဘူး။ ဘယ္ေလာက္ေသာက္ ေသာက္ အႏၱရာယ္ရွိေနတာမို႕ လူဘယ္ႏွစ္ေယာက္ ေသာက္လာသလဲဆုိတဲ့အခ်က္က အရက္နဲ႕ကင္ဆာ ဆက္စပ္မႈမွာပုိအေရးႀကီးတဲ့ အဓိပၸာယ္ပါ။

အားလုံးျပန္ၿပီးၿခံဳေျပာရရင္ ကင္ဆာေရာဂါနဲ႕ ပတ္သက္လာရင္ေတာ့ စိတ္ခ်ရတဲ့ အရက္ပမာဏဆုိတာ မရွိပါ။ မေသာက္ေလ၊ ေကာင္းေလျဖစ္ပါတယ္။ သည္ေလာက္ဆုိရင္ျဖင့္ အရက္အေပၚမွာ႐ႈျမင္တဲ့ ကင္ဆာဆရာ၀န္မ်ားရဲ႕ သေဘာထားကုိ သိေလာက္ၿပီထင္ပါတယ္။